Þingkosningarnar í Danmörku á þriðjudag voru til umræðu í Heimsglugga vikunnar á Morgunvaktinni á Rás 1. Bogi Ágústsson ræddi þó fyrst kosningarnar í Færeyjum sem fram fara í dag og nýja skýrslu, „State of the Nordic Region“, sem inniheldur mikinn fróðleik um Norðurlönd. Búist við stjórnarskiptum í Færeyjum Færeyingar kjósa til Lögþingsins í dag og búist er við að stjórnin sem setið hefur frá því 2022 missi meirihluta sinn. Jafnaðarmenn, Þjóðveldi og Framsókn hafa farið með völdin undir forsæti Aksels V. Johannesens, formanns Jafnaðarmanna. Ný könnun sem gerð var fyrir færeyska ríkisútvarpið, Kringvarpið, bendir til þess að Fólkaflokkurinn, sem er samstarfsflokkur Sjálfstæðisflokksins á Íslandi, bæti við sig verulegu fylgi. Þá eru líkur á að formaður flokksins, Beinir Johannesen, verði lögmaður eða forsætisráðherra. Hann er bróðursonur Aksels, núverandi lögmanns. Staða Færeyja innan Danmerkur gæti komið til endurskoðunar Fólkaflokkurinn sem líklega tekur við stjórnarforystu hefur boðað breytingar á stöðu Færeyja í Danska ríkissambandinu (Rigsfællesskabet) og stefnt verði að auknu sjálfstæði. Danir fara með utanríkismál í ríkissambandinu en margir stjórnmálamenn í Þórshöfn vilja að Færeyjar geti öðlast sjálfstæða aðild að alþjóðastofnunum. Hafa áhyggjur af fjölgun aldraðra íbúa Norðurlanda Í nýrri skýrslu um Norðurlönd er lýst áhyggjum af því að hlutfall aldraðra íbúa hafi aldrei verið jafn hátt og aldrei aukist jafn hratt. State of the Nordic Region skýrslan hefur verið gefin út annað hvert ár frá 1981. Í skýrslunni er bent á að ein skýring á hraðri öldrun Norðurlandabúa sé að frjósemin sé sögulega lág. Meðalfjöldi fæddra barna á Norðurlöndunum fyrir hverja konu er langt undir 2,1, sem er sá fjöldi sem þarf til að viðhalda mannfjöldanum án innflytjenda. Sífellt fleiri eru barnlausir. Á Íslandi er fæðingartíðni 1,56 barn á konu. Finnland er með lægstu fæðingartíðnina með 1,25 barn á konu. Erfið stjórnarmyndun framundan í Danmörku Stjórnarflokkarnir í Danmörku, Jafnaðarmenn, Venstre og Moderaterne, töpuðu allir fylgi í þingkosningunum á þriðjudag. Fylgi Venstre, sem er raunar hægriflokkur þrátt fyrir nafnið, hefur aldrei verið jafn lítið frá því að flokkurinn varð að skipulögðum stjórnmálaflokki seint á 19. öld. Fylgi Jafnaðarmanna hefur ekki verið jafn lítið frá því 1903. Segja má að Moderaterne, sem Lars Løkke Rasmussen stofnaði 2022, hafi unnið varnarsigur. Flokkurinn fékk 7,7% atkvæða og tapaði 1,6 prósentustigum. Flokkurinn fékk aðeins 1,3 prósent atkvæða í bæja- og sveitarstjórnarkosningum í nóvember 2025. Slíkt fylgi hefði ekki nægt til að fá mann kjörinn á þing. Lars Løkke á milli hægri- og vinstri fylkinganna Stjórnmál í Danmörku hafa lengstum verið barátta fylkinga hægri- og vinstrimanna og Venstre og Jafnaðarmenn farið með forystu. Hvorugri fylkingunni tókst að fá meirihluta núna og því eru Moderaterne sem standa á milli fylkinganna í lykilstöðu. Mette Frederiksen með umboð til stjórnarmyndunar Mette Frederiksen sem verið hefur forsætisráðherra frá 2019 hefur fengið umboð til stjórnarmyndunar en Hallgrímur Indriðason segir að það geti orðið erfitt verkefni. Hugsanlega myndi Frederiksen minnihlutastjórn með Moderaterne og stuðningi Enhedslisten sem stendur lengst til vinstri í dönskum stjórnmálum og umhverfisflokknum Alternativet. Rétt tæpur helmingur þingmanna konur Hlutur kvenna á þingi jókst í kosningunum og sömuleiðis lækkaði meðalaldur. Hann er nú 43,9 ár og hefur aldrei verið lægri. Konur eru nú 48 prósent þingmanna og hafa aldrei verið fleiri. Danmarks Radio skrifa r að ungar konur hafi flykkst inn á þing. Hér má heyra Heimsglugga vikunnar: Það gæti tekið talsverðan tíma að mynda stjórn í Danmörku segir Hallgrímur Indriðason sem fylgdist með þingkosningunum þar á þriðjudag. Það var einnig rætt í Heimsglugganum um kosningarnar í Færeyjum í dag og nýja skýrslu um Norðurlönd.