Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Her­dís: Vand­ræði Sýnar hófust í tíð Heiðars

Read Full Article →

Herdís Dröfn Fjeldsted, forstjóri Sýnar, svaraði gagnrýni Heiðars Guðjónssonar, fyrrverandi forstjóra fjarskipta- og fjölmiðlafyrirtækisins, á ákvarðanir í rekstri félagsins í nýjum hlaðvarpsþætti Chess after Dark og sagði að vandræði Sýnar hafi hafist í kjölfar kaupa félagsins á 365 miðlum árið 2017, þegar Heiðar var stjórnarformaður. Hún sagði að Sýn hafi í kjölfar þeirra kaupa gripið til eignasölu. Auk þess hafi félagið notið góðs af „heimsfaraldurstekjum“ vegna samstarfs við Controlant en sú tekjustoð skili í dag aðeins litlu broti af því sem hún gerði á árunum 2021 og 2022. Heiðar, sem var forstjóri Sýnar á árunum 2019-2022 og stjórnarformaður frá árinu 2014 þar áður, sagði á sama vettvangi í desember 2024 að hann væri ósammála mati núverandi stjórnenda Sýnar að fjölmiðlahluti samstæðunnar og Vodafone hefðu í raun aldrei sameinast að fullu. Sjá einnig Heiðar ósammála stjórnendum Sýnar Spurður um lækkandi hlutabréfaverð Sýnar rakti hann það til þess að hann taldi fyrirtækið hafa farið í verðstríð á fjarskiptamarkaði, ásamt því að það hafi keypt mjög dýra efnisrétti á borð við Enska boltann. „Þannig að ef þú ferð í verðstríð þá lækkar þú tekjurnar og ef þú bætir í efnisréttina þá eykur þú kostnaðinn. Þá er náttúrulega dálítið lítið eftir til skiptanna,“ sagði Heiðar. Fóru í eignasölu eftir kaupin á 365 miðlum Herdís, sem tók við sem forstjóri Sýnar í janúar 2024, var spurð út í þessi ummæli Heiðars. Hún rifjaði upp að hún starfaði hjá Framtakssjóði Íslands (FSÍ) á árunum 2010-2018. FSÍ keypti Teymi árið 2010, sem var í kjölfarið skipt upp í annars vegar Fjarskipti hf. utan um rekstur Vodafone og hins vegar Advania. Vodafone var skráð í Kauphöllina árið 2012. „Mér er svo minnisstætt á þessum tíma þegar félagið var í rekstri hjá Framtakssjóðnum og svo þegar við setum það á markað, hvað Vodafone var vel rekið fyrirtæki. Það var ofboðslega flott framkvæmdastjórn þarna, öflugt teymi sem stýrði þessu,“ sagði Herdís og bætti við að áreiðanleikakannanir á sínum tíma hafi sýnt að allt væri „mjög á grænu“ hjá félaginu. Velta þess hafi verið 13,3 milljarðar króna árið 2012, þegar það var skráð á markað. Hún benti á að Heiðar hafi árin eftir skráningu byggt upp stöðu í Vodafone og tekið við stjórnarformennsku félagsins árið 2014. Velta félagsins hafi verið um 13-14 milljarðar króna á árunum 2014-2016. Árið 2017 hafi Vodafone svo keypt stærstu rekstrareiningar fjölmiðlafyrirtækisins 365 miðla og tekið þannig við Stöð 2, Vísi og útvarpsmiðlum á borð við Bylgjuna og FM957. Kaupin höfðu í för með sér að velta samstæðunnar fór úr 14,3 milljörðum í tæplega 22 milljarða króna milli áranna 2017 og 2018. „En á sama tíma er hagnaður félagsins búinn að fara verulega niður,“ sagði Herdís. „Það er það sem gerist þarna árið 2018 og grunnrekstur félagsins er ekki góður. Það sem þá er farið að gera, þá er farið að selja eignir. Þá var t.d. eignarhlutur í Færeyjum seldur. Þá kemur inn ákveðinn hagnaður af því til þess að halda uppi félaginu. Svo árið 2021 er farið í að selja óvirku innviðina til Íslandsturna.“ Sýn samdi árið 2018 um samruna færeyska dótturfélagsins Hey við Nema P/F og fékk 49,9% hlut í sameinuðu félagi, auk þess sem Sýn fékk greiðslu upp á rúmlega 400 milljónir íslenskra króna vegna viðskiptanna. Sýn seldi helmingshlut sinn í sameinuðu félagi, P/F 20.11.19, fyrir um einn milljarð króna árið 2021. Sjá einnig Gætu selt innviði fyrir milljarða á árinu Árið 2021 gekk Sýn frá sölu á 200 sendastöðum, eða sem nefnt hefur verið óvirkir innviðir, fyrir tæplega 7 milljarða króna til bandaríska fjárfestingafélagsins DigitalBridge. Herdís benti á að þessi viðskipti hafi falið í sér verðtryggða endurleigu á umræddum sendastöðum og skuldbindingu um að byggja upp ákveðna sendastaði á ákveðnu tímabili. „Þetta eru stórar leiguskuldbindingarnar sem fara í gegnum rekstrareikning Sýnar. Þetta eru 500-600 milljónir á ári sem fara í gegnum rekstrarreikninginn hjá okkur eftir þessa sölu. Þetta er sem sagt gert árið 2021 og þetta er verðtryggt, þannig að það hækkar og hækkar.“ IoT tekjur þurrkast upp Því næst benti Herdís á að svokallaðar hlutanetstekjur (IoT) hafi lækkað gríðarlega á síðustu fjórum árum. Þessar tekjur hafi verið óvenjumiklar á árunum 2021 og 2022, að stórum hluta vegna samstarfs við Controlant sem spilaði lykilhlutverk við dreifingu á Covid-bóluefnum fyrir Pfizer. Herdís sagði að þar sem þessir samningar hafi komið til með skömmum fyrirvara hafi framlegðin hjá Sýn af þessari þjónustu verið „alveg svakalega há“. IoT-tekjur Sýnar hafi verið tæplega 1,6 milljarðar króna árið 2022 en í fyrra voru þær undir 300 milljónum króna. „Það er nú sagan eins og hún lítur út fyrir mér. Það lítur út fyrir mér að það hafi verið tekin ákvörðun [um kaup á 365 miðlum] árið 2017, þegar Heiðar er stjórnarformaður félagsins og leiðir þessi kaup, og þá hafi vandræði félagsins byrjað. Síðan hefur ekki verið almennilega tekið til í rekstri félagsins heldur seldar eignir og svo koma þessar [IoT] tekjur inn,“ sagði Herdís. „Svo þegar við komum inn þá eru þessar tekjur farnar. Það er búið að selja óvirku innviðina. Það er búið að selja félagið í Færeyjum. Það er líka búið að selja burðarnetið til Ljósleiðarans og þegar ég kem inn, þá er búið að nýta þá fjármuni.“ Sjá einnig Stjórn­endur Sýnar eytt „Ljós­leiðara­peningunum“ Hún vísaði þar til 3 milljarða króna sölu Sýnar á stofnneti sínu til Ljósleiðarans árið 2023. Hún lýsti því að Sýn hafi tekið lán fyrir endurkaupum áður en kaupverðið var innt af hendi. „Þetta fór raunverulega til þess að borga niður skuldir og kaup á eigin bréfum.“ Spurð hvort henni þyki sanngjarnt að sjá fyrrverandi forstjóra félagsins tjá sig opinberlega um rekstur og ákvarðanir þess, svaraði Herdís að sér þætti það að mörgu leyti ósanngjarnt að því leyti að henni finnist sagan ekki vera rétt sögð hjá forvera sínum. Í þeim efnum var bent á að Heiðar hafi í hlaðvarpsþætti Chess after Dark í desember 2024 sagt að hagnaður Sýnar hafi verið u.þ.b. hundrað milljónir á mánuði sumarið 2022, þegar hann lét af störfum, en að reksturinn hafi síðar verið kominn í mínus. „Hagnaður félagsins var ekki 100 milljónir, hann var svona í kringum 75 milljónir á mánuði,“ sagði Herdís. „En þetta var út af sölu og þetta var út af óvenjulegum tekjum á árunum 2021 og 2022, mjög óvenjulegum tekjum.“ Hvað varðar stöðu Sýnar í dag þá sagði Herdís að fjórði ársfjórðungur 2025 hafi gefið merki um að viðsnúningur hafi átt sér stað í rekstri félagsins eftir að ráðist var í stefnumótun á síðari árshelmingi 2024. Hún vakti athygli á að EBITDAaL að frádregnum fjárfestingum hafi verið jákvætt um 306 milljónir í fyrra en neikvætt um 628 milljónir árið 2024 og því batnað um nærri milljarð á síðasta ári. Þegar rætt var um verðið sem Sýn hefur skuldbundið sig til að greiða fyrir sýningarrétt á Enska boltanum, sem talið er að sé í kringum 1,4 milljarðar á ári, þá sagði Herdís að í útboðsferlinu hafi Sýn farið í gegnum þrjár lotur. Yfirleitt séu ekki jafn margar lotur í slíku ferli nema stutt sé á milli aðila og gaf hún þar til kynna að Síminn bauð aðeins litlu lægra í sýningarréttinn. Hún viðurkenndi þó að Sýn muni mögulega nálgast útboð af þessum toga öðruvísi næst í ljósi afstöðu Fjarskiptastofu um fyrirkomulag dreifingar og endursölu áskrifta. Í þættinum var einnig rætt um fyrirhugaða sölu Sýnar á vef- og útvarpsmiðlum til Símans þar sem heildarvirði umræddra miðla eru um 5,2 milljarðar króna. Spurð um kaupverðið sagði Herdís: „Ég hefði auðvitað viljað sjá hærri verðmiða en þetta er ásættanlegt verð.“ Herdís ræðir um ummæli Heiðars um Sýn eftir að hann hætti þar störfum frá 15:20-25:30.

Share this article