Fram­kvæmda­stjórn Evrópu­sam­bandsins hefur lækkað hag­vaxtar­spá sína fyrir evru­svæðið veru­lega og varar við því að stríðið í Íran muni bæði draga úr hag­vexti og ýta verðbólgu upp á ný. Sam­kvæmt nýrri spá fram­kvæmda­stjórnarinnar er nú gert ráð fyrir að hag­kerfi evru­svæðisins vaxi aðeins um 0,9% í ár. Í nóvember var spáð 1,2% hag­vexti. Þá er hag­vaxtar­spá fyrir árið 2027 lækkuð úr 1,4% í 1,2%. Á sama tíma hækkar verðbólgu­spáin skarpt. Fram­kvæmda­stjórnin gerir nú ráð fyrir að verðbólga á evru­svæðinu verði 3% í ár, saman­borið við 2,1% í fyrra. Í fyrri spá hafði verið gert ráð fyrir 1,9% verðbólgu. Það þýðir að verðbólgan verður áfram vel yfir 2% mark­miði Seðla­banka Evrópu. Nýr orku­skellur fyrir Evrópu Stríð Bandaríkjanna og Ís­raels gegn Íran hefur hækkað verð á olíu og gasi og raskað að­fanga­keðjum fyrir ýmis hráefni. Það hækkar kostnað evrópskra fyrir­tækja og heimila og setur stjórn­völd í erfiða stöðu, enda hafa þau þegar varið miklum fjár­munum í stuðningsað­gerðir eftir heims­far­aldur og inn­rás Rússa í Úkraínu. Hann varar jafn­framt við því að verri sviðs­mynd hafi verið skoðuð, þar sem olíu- og gas­verð hækki enn meira. Slík sviðs­mynd gæti, að hans sögn, nær helmingað nýjustu hag­vaxtar­spána og þrýst verðbólgu enn hærra. Þýska­land aðeins með 0,6% hag­vöxt Lækkunin nær yfir stærstu hag­kerfi evru­svæðisins. Fram­kvæmda­stjórnin spáir nú aðeins 0,6% hag­vexti í Þýska­landi í ár, en í nóvember var spáð 1,2% vexti. Hag­vaxtar­spá Ítalíu er lækkuð úr 0,8% í 0,5% og spá Frakk­lands úr 0,9% í 0,8%. Ír­land sker sig úr. Þar er nú spáð 1,2% sam­drætti í ár, þótt áður hafi verið gert ráð fyrir lítils­háttar hag­vexti. Þetta undir­strikar hversu veik­burða efna­hags­batinn í Evrópu er orðinn. Evran hefur nú fengið þriðja stóra efna­hags­á­fallið á sex árum: fyrst heims­far­aldurinn, síðan orku­kreppuna eftir inn­rás Rússa í Úkraínu og nú nýjan orku­skell vegna stríðsins við Íran. Skulda­hlut­fallið hækkar á ný Lakari hag­vaxtar­horfur og aukin út­gjöld ríkja setja einnig þrýsting á opin­ber fjár­mál. Fram­kvæmda­stjórnin spáir því að skulda­hlut­fall evru­svæðisins hækki úr 88,7% af lands­fram­leiðslu í fyrra í 90,2% í ár. Árið 2027 er gert ráð fyrir að hlut­fallið fari í 91,2%. Ítalía er talin verða skuld­settasta ríki evru­svæðisins árið 2027 og taka þar með fram úr Grikk­landi. Skulda­hlut­fall Ítalíu er þá spáð 139,2% af lands­fram­leiðslu, en Grikk­lands 134,4%. Dom­brovskis segir Evrópu þurfa að læra af fyrri krísum. Stuðningsað­gerðir ríkja verði að vera tíma­bundnar og mark­vissar. Hann varar við því að stjórn­völd eyði miklum fjár­munum fyrir lítinn ávinning, svipað og Alþjóða­gjald­eyris­sjóðurinn hefur einnig gert. Frakk­land sendir viðvörunar­merki Spáin kemur á sama tíma og nýjar mælingar benda til versnandi stöðu í frönsku at­vinnulífi. Bráða­birgðatölur úr inn­kaupa­stjóra­vísitölu fyrir Frakk­land sýna að virkni í hag­kerfinu féll í maí í lægsta gildi í 66 mánuði. Vísi­talan lækkaði í 43,5 stig úr 47,6 stigum í apríl. Gildi undir 50 stigum bendir til sam­dráttar. Joe Hayes, hag­fræðingur hjá S&P Global, segir tölurnar afar slæmar og benda til þess að hætta á sam­drætti í Frakk­landi hafi aukist veru­lega. Erfið staða fyrir Seðla­banka Evrópu Nýja spáin setur Seðla­banka Evrópu í vanda­sama stöðu. Annars vegar hægir á hag­kerfinu og hag­vaxtar­horfur versna. Hins vegar hækkar verðbólgu­spáin og orku­skellurinn getur gert verðbólguna þrálátari. Það tak­markar svigrúm bankans til vaxtalækkana, jafn­vel þótt hag­kerfið veikist. Myndin er því kunnug­leg frá fyrri orku­kreppum: hægari hag­vöxtur, hærra verðlag og aukinn þrýstingur á ríkis­sjóð. Fyrir evru­svæðið er þetta óþægi­leg blanda. Hag­kerfið hefur lengi átt erfitt með að ná kröftugum vexti, sam­keppnis­hæfni Evrópu er undir þrýstingi frá Bandaríkjunum og Kína, og nú bætist nýr orku­skellur við á versta tíma.