Deila Hugsanlega voru kjós­endur í borgarstjórnar­kosningunum um helgina einfaldlega að hafna óráðsíu og óraunhæfum lausnum sem eru kokkaðar upp af ofvöxnu embættiskerfi sem virðist í litlum tengslum við dagleg vandamál hins venjulega útsvarsgreiðanda – og á þessi skýring fyrst og fremst við í Reykjavík. Eins og vonlegt er vakti eitt og annað eftirtekt í aðdraganda kosning­anna. Þannig vakti tilraun frambjóðenda Samfylkingarinnar í borginni til þess að slá ryki í augu kjósenda og vara við því að borgarbúar stæðu frammi fyrir meiriháttar frjálshyggjubyltingu ef frambjóðendur Miðflokksins og Sjálfstæðisflokksins yrðu leiddir til valda í borginni ­eftir kosningar athygli. Þannig skrifaði Sara Björg Sigurðardóttir, stjórnmála- og stjórnsýslufræðingur, á Facebook-vegg sinn í síðustu viku: Hægri beygjan er staðreynd í Reykjavík því kjósendur Straxflokksins vilja Miðflokk­inn til valda og öfugt. Þetta er ekki hræðslu­áróður en hægrið mun leysa upp Orku­veituna og selja almannagæði strax, selja eignasafn Félagsbústaða, einkavæða leikskólana, þurrka út tilvist fjölbreytileikans og hætta við verkefni sem ekki eru fest í lög eins og stuðning við íþróttafélög, frístundastyrkinn, rekstur íþróttamannvirkja og menningarstarf í sinni víðustu mynd – allt verkefni sem ekki eru bundin í lög. Allt STRAX. Fyrir hægrinu er borgin fyrir­tæki, ekki samfélag fólks.“ Sara Björg er af yngri kyn­slóðinni og man því ekki eftir landvinningum Stuðmanna undir flaggi Straxflokksins í rauða alþýðulýðveldinu, en látum það liggja milli hluta. Screenshot 2026-05-19 132657 Fleiri frambjóðendur og ­aðrir fylgihnettir flokksins tóku í sama streng í aðsendum greinum í aðdraganda kosninganna. Degi fyrir kjördag var svo slíkum áróðri dreift um Vesturbæinn af flokks­mönnum Samfylkingarinnar. Þessi barátta bar náttúrlega merki mikillar örvæntingar í röðum Samfylkingarinnar. Staðreynd málsins var hins vegar sú að hvorki Sjálfstæðisflokkur né Miðflokkur töluðu fyrir því að selja Orkuveitu Reykjavíkur – því miður, enda væri það þjóðþrifamál – og hvað þá að leysa upp eignasafn Félagsbústaða. Kjósendur virðast hafa ­áttað sig á því án þess að hafa fengið einhverjar sérstakar upplýsingar um það frá fjölmiðlum. *** En allt saman fær þetta mann til þess að leiða hugann að því hvernig fjölmiðlar matreiða skilaboð og jafnvel áróður stjórnmálaflokka í aðdraganda kosninga. Hugtakið „óhagnaðardrifin húsnæðisuppbygging“ kom oft við sögu í umræðum í aðdraganda kosninganna og var til að mynda Ásdís Kristjánsdóttir bæjarstjóri Kópavogs harðlega gagnrýnd af vinstri vængnum fyrir að stuðla ekki að slíkri uppbyggingu í bænum og spurð út í þetta af þáttastjórnendum. Í þeirri umræðu hefði verið gagnlegt ef þáttastjórnendur hefðu útskýrt fyrir áhorfendum – og kannski viðmæl­endum – hvað felst í þessari hugmynd um „óhagnaðardrifna“ uppbyggingu íbúðarhúsnæðis. Í stuttu máli felst hún í því að afhenda fasteigna­félögum í eigu verkalýðshreyfingarinnar lóðir undir markaðsverði og fjármagna byggingu íbúða með niðurgreiddu lánsfé frá ríkissjóði. Þessi óhagnaðardrifni ­rekstur hefur reynst sérstaklega arðbær. Miðað við áform borgarstjórnarmeirihlutans sem nú er fallinn í borginni og svokallaðan húsnæðispakka ríkisstjórnar Krist­rúnar Frostadóttur er stefnt að því að stærstur hluti uppbyggingar húsnæðis á höfuðborgarsvæðinu verði færður í hendur verkalýðshreyfingarinnar með þessum hætti. Um þetta hefur verið fjallað á síðum Viðskiptablaðsins og bent á ákveðnar hættur sem fylgja þessari leið, sérstak­lega í ljósi hugmynda um að selja lánafyrirgreiðsluna til slíkra félaga áfram. Í um­fjöllun blaðsins frá því í nóvember í fyrra segir: „Í húsnæðispakka ríkis­stjórnar Kristrúnar Frostadóttur kemur fram að til standi að selja hluta lánasafns Húsnæðissjóðs. Þar segir: „Þá stendur til að selja hluta lánasafns Húsnæðissjóðs og nýta þá fjármuni til að lækka skuldir ríkisins. Unnið er að greiningu á því hvaða lán henti til sölu en áformin eiga ekki að hafa áhrif á lántaka. Lánasafn Húsnæðissjóðs er umtalsvert og í fyrstu áformum er horft til þess að selja lán að andvirði 80 til 120 milljarða króna. Lánsfjárþörf ríkissjóðs minnkar sem því nemur.“ Húsnæðissjóður heyrir ­undir Húsnæðis- og mannvirkjastofnun og lánin sem um ræðir eru lán sem hafa verið veitt í gegnum tíðina á grundvelli hins félagslega húsnæðiskerfis. Viðmælendur Viðskiptablaðsins innan fjármálakerfisins eru sammála um að vel hugsanlegt sé að bankarnir kynnu, ­undir einhverjum kringum­stæðum, að hafa áhuga á slíkri fjárfestingu. Á móti kemur að vaxtastrúktúr lánasafnsins er með þeim hætti að slík fjárfesting myndi aldrei koma til greina nema ríkið væri reiðubúið að selja með verulegum afföllum – með tapi. Í ljósi þess að húsnæðis­pakkinn setur markmið um að stórauka slíkar lánveitingar má velta fyrir sér hversu sjálfbært kerfi það er sem felur í sér að ríkið selji á endanum lánin til annarra með afföllum. Einn viðmælandi blaðsins benti á að þetta minnti óþægilega mikið á fjármálaumhverfið eins og það var hér á landi kringum árið 1980.“ Rétt er að halda því til haga að ESA, eftirlitsstofnun EFTA, er með kvartanir þess ­efnis að slíkar lánafyrirgreiðslur kunni að fela í sér ólögmæta ríkis­aðstoð til skoðunar og hefði verið full ástæða til þess að fjalla um þetta mál í aðdraganda kosninganna á þeim forsendum. *** Það var býsna spaugilegt hversu frambjóðendur og valda­menn í röðum Samfylkingarinnar lögðu mikla áherslu á mikilvægi þess að Regína Ásvaldsdóttir, fyrr­verandi bæjarstjóri Mosfellsbæjar, næði kjöri, en hún skipaði sjöunda sæti á lista flokksins í borginni. Þannig birti Alma ­Möller heilbrigðisráðherra ákall til Reykvíkinga um að tryggja Regínu sæti í borgarstjórn í síðustu viku. Í grein Ölmu segir: „Það er ekki sjálfgefið að fólk með jafn víðtæka reynslu sé í framboði til borgarstjórnar og það væri synd ef Reykvík­ingar fengju ekki að njóta krafta Regínu.“ Þegar Pétur Marteinsson oddviti flokksins var spurður út í fyrstu tölur í borginni á kosninganótt voru við­brögð hans þau að það væri mikill skellur að Regína hefði ekki náð kjöri. Samfylkingin fékk fimm menn kjörna en sem kunnugt er var Regína í sjöunda sæti. Oddvitar flokkanna voru síðan gestir í umræðuþætti Ríkisútvarpsins á sunnudag og þar harmaði Pétur enn og aftur þann skell sem hlaust af því að Regína næði ekki kjöri. Kannski er þarna komin einhver skýring á aftengingu frambjóðenda flokksins frá útsvars­greiðendum í Reykja­vík. Fjölmiðlarýni er einn af föstum dálkum Viðskiptablaðsins. Þessi pistill birtist fyrst í blaðinu sem kom út 20. maí 2026.