Minnihluti fjárlaganefndar telur fyrirhugaða heimild, sem veita á fjármálaráðherra með nýjum lögum um innviðafélag ríkisins, til að færa yfir til félagsins eignarhald á þegar byggðum samgöngumannvirkjum í eigu ríkisins í formi hlutafjár brjóta gegn ákvæðum stjórnarskrárinnar. „Slík opin heimild ráðherra til að ráðstafa samgöngumannvirkjum í eigu ríkisins til einkaaðila brýtur bersýnilega í bága við 40. gr. stjórnarskrárinnar sem kveður á um að óheimilt sé að láta af hendi fasteignir ríkisins nema samkvæmt lagaheimild,“ segir í nefndaráliti minnihlutans. „Minni hlutinn áréttar mikilvægi þess, ef til framsals samgöngumannvirkja kemur, að það fari ekki fram án undangenginnar heimildar Alþingis í fjárlögum, öndvert við það sem virðist gert ráð fyrir í frumvarpinu.“ Stjórnvöld horfa til þess að færa nokkur samgöngumannvirki inn í innviðafélagið, þar á meðal Vaðlaheiðargöng, Hornarfjarðarfljót, auk þess að Hvalfjarðargöng og Ölfusárbrú eru til skoðunar. Í greinargerð frumvarpsins segir að það gæti mögulega komið til skoðunar að færa Reykjanesbraut og Suðurlandsveg inn í félagið með það í huga að innheimta þar veggjöld. Sjá einnig Áætla 17 milljarða tekjur af veggjöldum á ári Minnihluti fjárlaganefndar, sem Guðlaugur Þór Þórðarson fer fyrir, vekur athygli á því að samkvæmt frumvarpinu sé ekki tryggt að samgöngumannvirkin sem verða í umsjón innviðafélagsins verði eign íslenska ríkisins að nýju að tilteknum tíma liðnum. „Þess í stað virðist það vera undir félaginu og stjórn þess komið, eða eftir atvikum háð samningum hverju sinni, hvort og hvenær það verði. Að mati minni hlutans færi betur á því að skýrt ákvæði yrði um það í lögunum að verkefnin yrðu að lokum eign íslenska ríkisins þegar þau hafa verið greidd upp.“ Sjá einnig Mótmæla gjaldtöku í Hvalfjarðargöngum Bent er á að áætlanir geri ráð fyrir því að félagið verði sjálfstæður lögaðili sem muni starfa á sjálfbærum fjárhagslegum grundvelli. Gengið sé út frá því að innviðafélagið verði við stofnun að fullu í eigu ríkissjóðs en ráðherra verði þó veitt heimild til að ýmist selja eignarhlut ríkisins eða þynna ríkið út gegnum hlutafjáraukningu. Gert sé ráð fyrir því að ríkið geti selt allt að tvo þriðju hluta hlutafjár félagsins að því gefnu að það fari gegnum hluthafasamkomulag með meiri hluta atkvæðisréttar eða neitunarvald í veigameiri ákvörðunum. Helsta markmiðið að koma stærstu verkefnunum utan A-hlutans Minnihlutinn segir ljóst að helsta markmið frumvarpsins sé að koma stærstu vegaframkvæmdum sem fyrirhugaðar eru á næstu árum gegnum innviðafélagið „og ríður mikið á að það endi í C-hluta en ekki A-hluta ríkisins“. „Slíkt vekur óneitanlega hugrenningatengsl við bókhaldsfimleika. Minni hlutinn fær ekki séð að hagkvæmnisrök standi til þess að sjálfstætt félag, óháð hinu opinbera að öðru leyti en handhöfn hlutabréfsins, ráðist í fyrirhugaðar framkvæmdir.“ Þingmennirnir fjórir úr röðum Sjálfstæðisflokksins, Miðflokksins og Framsóknar segja að óljóst sé með öllu hvernig félaginu eiga að geta staðið til boða fjármagnskjör sambærileg þeim sem ríkinu bjóðast „og raunar má telja víst að slíkt standi ekki til boða án þess að ríkið ábyrgist endurgreiðslu lána“. „Sá galli er á gjöf Njarðar að með ríkisábyrgð myndi félagið enda í A-hluta en ekki C-hluta líkt og stefnt er að leynt og ljóst. Þá er enn fremur ljóst að til að skilyrði til að félagið verði félag í C-hluta séu uppfyllt verður félagið að afla meiri hluta tekna sinna á markaðsforsendum en ekki með meðgjöf ríkisins.“ Ótækt að færa ákvörðunarvald Minnihlutinn segir forsendu fyrir því að það takist að færa umrædd samgönguverkefni undir C-hluta ríkissjóðs sé að afskipti jafnt ráðherra sem Alþingis verði engin, og vísar hann þar til nefndarálits meirihlutans. „Með öðrum orðum munu hvorki þingmenn né kjósendur hafa nokkuð um það að segja hvaða framkvæmdir félagið ræðst í. Fyrirætlanir meiri hlutans um að stjörnumerkja verkefni og fjármagn í samgöngu- og fjármálaáætlunum framtíðarinnar verða því í besta falli skildar sem tilmæli til félagsins sem því verður í sjálfsvald sett að taka mark á eður ei.“ Að lokum segir minnihlutinn að mörgum spurningum sé ósvarað um innviðafélagið, starfsemi þess, fjármögnun og uppbyggingu. „Á meðan þeim er ósvarað er minni hlutanum ekki fært að styðja framgang málsins. Minni hlutinn telur ótækt að félaginu verði færðar stórframkvæmdir og gjaldtaka í samgöngumálum án þess að Alþingi og kjósendur fái nokkru um það ráðið.“