- What: Two lecturers at Háskólann á Bifröst received over 295 million króna in contractor payments from the school between 2014 and 2024.
- Impact: The payments were made to companies owned by the lecturers and were later banned due to concerns about disguised employment.
Tvö eignarhaldsfélög og eitt markaðsfyrirtæki í eigu tveggja lektora í viðskiptafræði við Háskólann á Bifröst hafa fengið samtals rúmlega 295 milljónir króna í verktakagreiðslur frá skólanum síðan 2014. Þetta eru verktakagreiðslur fyrir vinnu við Háskólann á Bifröst á tímabilinu 2014 til 2024. Upphæðin er núvirt miðað við verðlag ársins 2026. Þessar upplýsingar koma fram í gögnum sem fréttastofa er með. Hluta tímabilsins, að minnsta kosti frá árinu 2021, voru kennararnir líka fastir starfsmenn í hlutastarfi við háskólann og fengu verktakalaunin greidd ofan á þau laun. Þessar verktakagreiðslur voru bannaðar við Háskólann á Bifröst í ársbyrjun í fyrra. Þetta var gert á grundvelli þess að um gerviverktöku væri að ræða og bentu stjórnendur skólans á það í vinnugögnum að embætti Ríkisendurskoðunar hefði gagnrýnt slíkar verktakagreiðslur við Háskóla Íslands árið 2013. Lektorarnir sem um ræðir heita Haraldur Daði Ragnarsson og Ragnar Már Vilhjálmsson. Fréttastofa óskaði eftir viðtali við Harald Daða og Ragnar Má um þessar greiðslur til þeirra og forsendur þeirra. Haraldur Daði svaraði ekki beiðninni. Öll þessi ár óskaði ég eftir því að komast í 100 % starf til þess að minnka þessar verktakagreiðslur Ragnar Már sagðist ekki hafa áhuga á að vera í fjölmiðlum út af málinu og vildi því ekki koma í viðtal. Hann sagði hins vegar að hann hefði ekkert rangt eða óeðlilegt gert í störfum sínum og að hann hafi allan tímann sem hann starfaði við skólann óskað eftir því að komast í 100 prósenta starf við skólann til að minnka þessar verktakagreiðslur. Ragnar segir að fyrirkomulag verktöku við skólann hafi þegar allt kom til alls ekki verið hentugt fyrirkomulag. Fjallað er um þessar verktakagreiðslur og stöðu Háskólans á Bifröst í fréttaskýringaþættinum Þetta helst í dag. Þáttinn má hlusta á hér. Tekið var fyrir gerviverktöku kennara við Háskóla Íslands árið 2013. Sambærilegt fyrirkomulag tíðkaðist hins vegar við Háskólann á Bifröst þar til í fyrra. Ákveðið var að banna slíkar verktakagreiðslur vegna fjármögnunar frá íslenska ríkinu. Deilurnar á Bifröst Mánaðarlöng umræða um stöðu rektors skólans, Margrétar Jónsdóttur Njarðvík, leiddi til þess að hún sagði af sér í beinni útsendingu í viðtali í Kastljósþætti á mánudaginn í síðustu viku. Margrét og hópur annarra starfsmanna Háskólans á Bifröst hafði verið á öðrum vængnum í átökunum í skólanum en þeir Ragnar Már, Haraldur og fleiri á hinum vængnum. Þeir Ragnar Már og Haraldur hafa verið talsvert í umræðunni um stöðu Háskólans á Bifröst síðastliðinn mánuð. Þeir voru tveir af þeim starfsmönnum skólans sem voru kærðir til siðanefndar skólans fyrir meint brot á siðareglum skólans í akademískum skrifum sínum. Siðanefndin hreinsaði þá af ásökunum um meint brot en sagði líka að ástæða hefði verið til fyrir nefndina að kanna málið. Deilurnar í skólanum hafa hins vegar snúist um annað og meira en þessa siðanefndarkæru. Síðastliðið ár hefur verið tekist á um það í skólanum hvort réttmætt hafi verið af fyrrverandi rektor að banna verktakagreiðslur til fastráðinna kennara við skólann í ársbyrjun í fyrra. Þetta eru meðal annars verktakagreiðslurnar sem nefndar voru hér að framan. Þeir Haraldur Daði og Ragnar voru þeir kennarar við Háskólann á Bifröst sem fengu langmest greitt í gegnum þessar verktakagreiðslur til fyrirtækja sinna. Starfandi rektor bendir á rekstrarfyrirkomulag skólans Óskað var eftir upplýsingum frá Háskólanum á Bifröst um þessar verktakagreiðslur. Í svari frá skólanum segir Ólína Þorvarðardóttir orðrétt að taka þurfi tillit til þess að háskólinn hafi verið einkafyrirtæki í gegnum tíðina. „Ég óska eftir því að fá ráðrúm til þess að skoða þessa beiðni, þar sem verið er að kalla eftir upplýsingum sem telja má trúnaðargögn úr bókhaldi sem eru auk þess orðin 12 ára gömul, frá þeim tíma er skólinn var alfarið rekinn sem einkafyrirtæki. Upplýsingarnar kunna auk þess að varða hagsmuni einstaklinga. Fyrirspurnin vekur ýmis álitamál um upplýsingavernd og/eða upplýsingaskyldu og þess vegna verður henni ekki svarað í fljótheitum. Ég bið um ráðrúm til þess að gefa þér endanlegt svar, vonandi síðar í vikunni.” En hvernig gat þessi tegund verktöku verið liðin við Bifröst í öll þessi ár? Það var búið að taka fyrir þessa gerð verktöku í Háskóla Íslands fyrir meira en áratug síðan. Helsta ástæðan fyrir þessu liggur í því að öfugt við til dæmis Háskóla Íslands þá hefur skólinn á Bifröst lengst af verið einkafyrirtæki eins og Ólína Þorvarðardóttir orðar það. Þar til árið 2024 fjármagnaði Bifröst sig með skólagjöldum sem og framlagi frá ríkinu. Ríkisstofnanir eins og Háskóli Íslands, sem eru alfarið fjármagnaðar af ríkinu lúta öðru og meira eftirliti og aðhaldi en sjálfseignarstofnanir eins og Bifröst sem voru fjármagnaðar að hluta til af ríkinu. Til að mynda er matskennt að hversu miklu leyti slíkar sjálfseignarstofnarnir sem eru fjármagnaðar af ríkinu heyra undir upplýsingalög. Háskólinn á Bifröst hefur fengið tæplega 7,9 milljarða króna fjárveitingar frá íslenska ríkinu frá árinu 2010. Fjárveitingarnar eru mismiklar á milli ára eftir því hvort skólagjöld hafa verið innheimt við skólann eða ekki. Fram til ársins 2024 innheimti Bifröst skólagjöld og var ríkisframlagið þá um það bil 50 til 60 prósent af heildartekjum skólans. Skólagjöld við Háskólann á Bifröst voru afnumin árið 2024. Eftir það er skólinn nær alfarið fjármagnaður með fjárframlagi frá íslenska ríkinu á grundvelli þjónustusamnings. Það var meðal annars á þeim forsendum sem stjórnendum skólans þótti ótækt að þessi tegund verktöku væri heimiluð við Bifröst.