Innlent | Morgunblaðið | 20.7.2026 | 6:00 Bregðast við ummælum Þorgerðar Þorgerður Katrín og Rob Jetten eru ekki á einu máli. mbl.is/Ólafur Árdal Örn Óskar Pétursson Blöndal Björn Diljan Hálfdanarson Setja bókamerki Tengdar fréttir Ísland og ESB Bjarni kallar eftir útskýringu Jetten neitar tali um undanþágur „Harla ólíklegt að einhver tali við þig aftur af einhverju viti“ Segir utanríkisráðherra grafa undan eigin trúverðugleika Hafnar orðum Þorgerðar » Fleiri tengdar fréttir Fyrrverandi utanríkisráðherrar Íslands hafa rætt við Morgunblaðið og mbl.is eftir að hollensk stjórnvöld vísuðu því á bug að Rob Jetten, forsætisráðherra Hollands, hefði sagt íslenskum stjórnvöldum að Ísland gæti fengið undanþágur, sérlausnir eða varanlega undanþágu frá sameiginlegri fiskveiðistefnu Evrópusambandsins eins og Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra hefur að undanförnu haldið fram. Spurður hvort samtöl íslenskra ráðherra við erlenda ráðamenn um viðkvæm hagsmunamál eigi almennt að vera færð til bókar segir Gunnar Bragi Sveinsson, fyrrverandi utanríkisráðherra, að slíkt eigi að vera gert. „Þegar verið er að fjalla um mál sem skipta bæði ríkin miklu máli þá er það engin spurning að það á að færa það til bókar, en auðvitað eiga ráðherrar á einhverjum tímapunkti einhvers konar trúnaðarsamtöl líka. En það er samt þannig að ráðherrar eiga að segja satt og rétt frá ef um það er spurt,“ segir hann í samtali við Morgunblaðið. Ekki hægt að skrá öll samtöl Össur Skarphéðinsson, fyrrverandi utanríkisráðherra, telur að það sé ekki óeðlilegt að ráðherra vísi til slíkra samtala ef hann metur að rangt sé farið með það sem fram fór. Hann segir jafnframt að ef uppi sé ágreiningur milli ráðherra tveggja ríkja um efni fundar sé eðlilegt að sá sem telur sig rangindum beittan haldi öðru fram, ef hann hafi staðfasta trú á því að hann fari með rétt mál. „Íslenskur ráðherra, eða hvaða ráðherra sem er, er að verja hagsmuni sinnar þjóðar og ef það er einhver misskilningur eða vanskilningur í málinu þá er sjálfsagt að það komi fram,“ segir hann. Að hans mati eru samskipti ráðherra tveggja ríkja allt önnur en þau voru fyrir til dæmis 30 árum, þar sem tæknin geri þeim kleift að vera í sambandi hvar sem þeir eru staddir. Hann tekur það fram að ráðherrar séu oft í svo nánu sambandi að þeir hringi hver í annan upp úr þurru, án þess að símtölin séu skipulögð fyrir fram. „Frægt er til dæmis símtal mitt og Jonasar Gahr Støre, fyrrverandi forsætisráðherra Noregs, sem kom fram í einhverjum skýrslum sem gerðar voru á sínum tíma þar sem ég stóð allsber í sturtunni í World Class og talaði við hann.“ Össur bendir þó á að samskipti ráðherra séu orðin svo tíð og óformleg að ekki sé hægt að halda skrá yfir öll samtöl þeirra. Hann segist sjálfur hafa verið í stöðugu sambandi við fjölmarga utanríkisráðherra um ýmis mál, ekki síst Evrópumál, og að ekki hafi allt sem þar kom fram verið skráð eða gert opinbert. „Í aðdraganda 2013 hitti ég alla utanríkisráðherra Evrópusambandsins a.m.k. tvisvar og suma mörgum sinnum. Mig minnir að ég hafi líka talað við einn forsætisráðherra, einn kanslara og einn forseta og farið með þeim yfir afstöðu okkar varðandi sjávarútveg og áherslu okkar á forræði yfir veiðiheimildum innan íslenskrar lögsögu,“ segir Össur. „Ekkert af þessu kom út, held ég, enda var ekki komið að þessum samningskafla. Ég var einfaldlega að leggja grunninn að niðurstöðu.“ Kallar eftir útskýringu Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins og fyrrverandi utanríkisráðherra, segir að heppilegt væri að Þorgerður Katrín skýrði hvers vegna frásögn hennar af samskiptum hennar við forsætisráðherra Hollands stangast á við frásögn hollenskra stjórnvalda. „Ég held að þarna sé Þorgerður að vitna í óformleg samskipti en allt sem hefur verulega þýðingu er almennt fært til bókar og allir formlegir fundir að sjálfsögðu,“ segir Bjarni í samtali við Morgunblaðið. „Það væri líklega heppilegast ef ráðherrann eða ráðuneytið myndi skýra þann mun sem er fram kominn í orðum ráðherrans miðað við það sem haft hefur verið eftir honum. Ég held að það væri gagnlegt í stóra samhenginu, ekki síst vegna þess að það sem sagt hefur verið um samtal ráðherranna er innlegg í umræðu í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu og af þeirri ástæðu finnst mér það skipta máli.“ Hann segir að fullkomlega eðlilegt og sjálfsagt geti verið að ráðherra vísi í óformleg samtöl við erlenda ráðamenn. Það fari þó alltaf eftir eðli málsins. „Rauði þráðurinn í því er alltaf sá að menn eru að reyna að byggja upp traust og viðhalda því.“ Hljóð og mynd fara ekki saman Lilja Dögg Alfreðsdóttir, formaður Framsóknarflokksins og fyrrverandi utanríkisráðherra, segir það skaða trúverðugleika utanríkisráðherra að hún skuli lýsa samtölum sínum við forsætisráðherra Hollands með öðrum hætti en hollensk stjórnvöld gera. „Þetta veikir samningsstöðu okkar, að vera með svona yfirlýsingar sem standast síðan ekki skoðun,“ segir hún í samtali við Morgunblaðið. Hún segir mikilvægt að stjórnvöld leggi öll gögn og upplýsingar á borðið. „Við leggjum áherslu á að allt sé uppi á borðum, gagnsæi, upplýsingar, mikilvæg milliríkjasamskipti sem geta haft áhrif á ákvörðun almennings, hvort sem hann ætlar að kjósa nei eða já. Íslenska þjóðin á skilið betri upplýsingar frá stjórnvöldum en þær sem hún hefur fengið hingað til. Upplýsingagjöf utanríkisráðherra er ekki í takti við það sem aðrir eru að segja.“ Lilja bendir á að Hollendingar séu mjög öflugir í sjávarútvegi, þótt sjávarafurðir séu ekki stærsta útflutningsafurð landsins. „Þeir eru með eitt öflugasta sjávarútvegsfyrirtæki Evrópu, Parlevliet & van der Plas, sem hefur verið að kaupa upp útgerðir í Evrópu. Þetta eru líka miklir hagsmunir fyrir þá og þess vegna held ég að forsætisráðherra Hollands hafi verið alveg skýr í sínu máli.“ Hún segir það vekja áhyggjur að ekki sé haldið betur utan um samskipti Íslands við bandalagsþjóðir sínar. „Það er áhyggjuefni að ekki sé haldið betur utan um alþjóðasamskipti Íslendinga við bandalagsþjóðir okkar og að hljóð og mynd fari ekki saman hjá utanríkisráðherra Íslands og forsætisráðherra Hollands,“ segir hún. „Við búum í lýðræðisríki og stefnum að einni mikilvægustu þjóðaratkvæðagreiðslu lýðveldistímans. Stjórnvöld verða því að sýna á spilin. Þegar þau gera það er þetta niðurstaðan.“ Ítrekað óskað upplýsinga Að sögn Lilju hefur stjórnarandstaðan ítrekað óskað eftir upplýsingum um hvað hafi breyst frá síðustu aðildarviðræðum Íslands við Evrópusambandið, en engin svör hafa fengist. „Þau segja að forsendurnar hafi breyst og að þau hafi fengið vilyrði um það í samtölum við háttsetta embættismenn. Þegar gengið er eftir þessum upplýsingum vilja þau hins vegar ekki sýna á spilin og auka þannig ekki traust og trúverðugleika.“ Að hennar mati er mikil mótsögn fólgin í nálgun stjórnvalda. Utanríkisráðherra segi mikilvægt að málið sé í höndum þjóðarinnar en beiti sér jafnframt af fullum krafti pólitískt í málinu á meðan Alþingi sé ekki að störfum. „Nú er til dæmis utanríkisráðherra Frakklands að koma hingað, og utanríkisráðherra Spánar var hérna um daginn, og það er engin leið fyrir þingið og löggjafann að spyrja utanríkisráðherra út í þessar heimsóknir og hvað sé að gerast í þeim vegna þess að þingið er ekki að störfum. Þjóðin á betra skilið.“ Lilja Dögg Alfreðsdóttir Gunnar Bragi Sveinsson Bjarni Benediktsson Össur Skarphéðinsson Fáðu aðgang að þessari grein Með áskrift færðu fullan aðgang að öllum læstum greinum Árvakurs — vandað, fjölbreytt og traust efni, hvar og hvenær sem er. Þannig styður þú íslenska fjölmiðlun og hjálpar okkur að halda áfram að segja sögurnar sem skipta máli. Tryggðu þér aðgang núna. Skoða áskriftarleiðir Innskráning Gleymt lykilorð? Kennitala: Lykilorð: Ertu ekki með notendaaðgang? Fara í nýskráningu . Fáðu þér áskrift til að lesa áfram Þú ert innskráð(ur) sem ... en ert ekki með áskrift. Aðgangur að þessari frétt í fullri lengd krefst áskriftar að Morgunblaðinu, rafræns aðgangs á borð við vikupassa eða séráskriftar að viðkomandi efnisflokki á mbl.is. Kynntu þér áskriftarleiðirnar Ég er nú þegar áskrifandi Ég er ekki með notendaaðgang Tengdar fréttir Ísland og ESB Bjarni kallar eftir útskýringu Jetten neitar tali um undanþágur „Harla ólíklegt að einhver tali við þig aftur af einhverju viti“ Segir utanríkisráðherra grafa undan eigin trúverðugleika Hafnar orðum Þorgerðar » Fleiri tengdar fréttir Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Blogga um frétt Nánar um málið í Morgunblaðinu Áskrifendur: Lesa blaðið hér Nýjast á mbl.is » Ekkert lát á rigningunni vestanlands Hnífi beitt í alvarlegri líkamsárás Mótmæltu veginum um árabil Aldagömul mynt fannst í Höfnum Bregðast við ummælum Þorgerðar Umræðan Tími hvalveiða er liðinn Hvað gerum við þegar ríkisstjórn ákveður að fara á svig við stjórnarskrá Meira í Umræðunni » Fleira áhugavert Uppsveiflan kemur á óvenjulegum tíma Mótmæltu veginum um árabil Netverslun með áfengi í boði ráðherra „Hér eru áfall og vantrú ríkjandi“ Mest lesið Í gær Í vikunni Hefði aldrei verið samþykkt í dag Manneskjunni bjargað úr Ölfusá Ég var kölluð tjaldakonan Leita að manneskju sem féll í Ölfusá Bjarni kallar eftir útskýringu „Harla ólíklegt að einhver tali við þig aftur af einhverju viti“ Ferðalangarnir lenda sjaldnar í klandri Myndir: Pálínuboð undir berum himni sló í gegn Asíuhjarta Íslands slær í Breiðholtinu Björgólfur Thor flytur og kallar eftir skattaþaki „Harla ólíklegt að einhver tali við þig aftur af einhverju viti“ Björgólfur Thor flytur og kallar eftir skattaþaki Manneskjunni bjargað úr Ölfusá Leita að manneskju sem féll í Ölfusá Bjarni kallar eftir útskýringu Þrír fluttir á sjúkrahús eftir bílveltu Tjaldsvæðið varð stútfullt þegar leið á kvöldið Einn stálheppinn fær 96,5 milljónir Arnar og Kári takast á í beinni í Spursmálum Sá ekki borgarísinn en taldi hann hættulegan Allar björgunarsveitir kallaðar út í Eyjafirði Farþegar ósáttir og vopnaðir verðir kallaðir til Björgólfur Thor flytur og kallar eftir skattaþaki Von á nífaldri úrkomu á við meðalár Kúgaður um 108 milljónir: Sérsveitin