Diljá Mist Einars­dóttir, þing­maður Sjálf­stæðis­flokksins, segir þjóðar­at­kvæða­greiðsluna 29. ágúst snúast um fram­hald aðildar­ferlis Ís­lands að Evrópu­sam­bandinu en ekki um óskil­greindar samninga­viðræður. „Það er kosið um um­sókn um inn­göngu Ís­lands í ESB,“ skrifar Diljá í færslu á sam­félags­miðlum og sakar Þor­gerði Katrínu Gunnars­dóttur utan­ríkis­ráðherra um að reyna að „blekkja þjóðina til fylgis við um­sókn um aðild Ís­lands að Evrópu­sam­bandinu“. Hún segir Þor­gerði Katrínu gera lítið úr eðli fyrir­hugaðra viðræðna og reyna að telja þjóðinni trú um að þær snúist ekki um aðild. Þor­gerður Katrín hefur ítrekað lagt áherslu á að þjóðar­at­kvæða­greiðslan snúist um hvort hefja eigi viðræður á ný en ekki um aðild Ís­lands sjálfs. Í færslu á sam­félags­miðlum í gær ítrekaði hún þetta og sagði að kosningin snerist „ekki um aðild og ekki um aðlögun, heldur samninga­viðræður“. „ESB-ríkin vilja ólm hjálpa henni, enda þyrstir þau í fleiri greiðendur inn í sam­bandið og ís­lenskar auðlindir. Ára­tugum saman hefur sam­bandið aðeins inn­limað þiggj­endur að greiðslum og öll um­sóknarríki (Georgía, Moldóva...) verða það sömu­leiðis. Prófið að ræða þessa þvælu við al­menning í ESB: að við séum að sækja um inn­göngu til að kanna, svala for­vitni – semja – ekki til að ganga inn!“ skrifar Diljá Mist. Spurningin sem lögð verður fyrir kjó­sendur er: „Á Ís­land að hefja á ný aðildar­viðræður við Evrópu­sam­bandið?“ Kosningin snýst því form­lega ekki um samþykki fyrir aðild. Kæmi til aðildar­samnings yrði hann lagður sér­stak­lega fyrir þjóðina síðar. Orða­lagið „hefja á ný“ vísar hins vegar til aðildar­viðræðnanna sem hófust eftir að Ís­land sótti form­lega um aðild árið 2009. Í áliti þing­nefndar kemur fram að ekki sé litið svo á að viðræðurnar hefjist frá grunni eða að senda þurfi inn nýja aðildar­umsókn. Diljá birtir í færslunni um­sóknar­bréf ríkis­stjórnar Jóhönnu Sigurðar­dóttur frá 16. júlí 2009. Þar segir orðrétt að ríkis­stjórn Ís­lands leggi fram „um­sókn lýðveldisins Ís­lands um aðild að Evrópu­sam­bandinu“. Bréfið var undir­ritað af Jóhönnu Sigurðar­dóttur, þáverandi for­sætis­ráðherra, og Össuri Skarp­héðins­syni, þáverandi utan­ríkis­ráðherra. „Hér birti ég enn og aftur um­sóknina um inn­göngu Ís­lands sem Jóhanna Sigurðar­dóttir sendi ESB árið 2009 og Þor­gerður og meiri­hlutinn byggja þessa veg­ferð á,“ skrifar Diljá. Hún segir það villandi að tala um viðræðurnar eins og þær séu ótengdar um­sókn Ís­lands um aðild. Aðlögun hluti af ferlinu Diljá mót­mælir einnig þeirri full­yrðingu að viðræðurnar snúist ekki um aðlögun. Hún vísar þar til svo­nefndra IPA-styrkja, eða fjár­hagsað­stoðar ESB til um­sóknarríkja. Skammstöfunin stendur fyrir Instru­ment for Pre-Accession Assistance og er mark­mið kerfisins að styðja um­sóknarríki við pólitískar, laga­legar, stjórnsýslu­legar og efna­hags­legar um­bætur. Sam­kvæmt lýsingu ESB miðar stuðningurinn að því að færa um­sóknarríki smám saman nær reglum, stöðlum og stefnu sam­bandsins og undir­búa þau fyrir þau réttindi og þær skyldur sem fylgja aðild. „Það er gert ráð fyrir aðlögun um­sóknarríkja að ESB í viðræðum. ESB veitir til þess styrki,“ skrifar Diljá. Hún segir Ís­land hafa þegið styrki að núvirði um átta milljarða króna í fyrra aðildar­ferlinu. Þá vísar hún til orða Össurar Skarp­héðins­sonar um að styrkirnir gætu meðal annars staðið straum af breytingum á stjórn­kerfi eða stofnunum og upp­byggingu þekkingar innan ís­lenskrar stjórnsýslu á inn­viðum ESB. Ráðherra úti­lokar ekki allan undir­búning Í svari Þor­gerðar Katrínar við fyrir­spurn á Alþingi kemur fram að yrði aðildar­viðræðum haldið áfram yrði byggt á sömu nálgun og á árunum 2009 til 2013. Sam­kvæmt henni yrði ekki ráðist í þær laga­breytingar eða breytingar á stofnunum sem leiddu bein­línis af aðild fyrr en þjóðin hefði samþykkt aðildar­samning. Á hinn bóginn yrði unnið að undir­búningi slíkra breytinga svo unnt væri að hrinda þeim hratt í fram­kvæmd ef aðild yrði samþykkt. Ráðherrann úti­lokaði jafn­framt ekki breytingar sam­hliða viðræðum ef þær þjónuðu sjálf­stæðum inn­lendum mark­miðum, en sagði að þær yrðu ekki gerðar án samráðs við Alþingi. Diljá telur þetta stangast á við af­dráttar­laust orðalag utan­ríkis­ráðherra um að kosningin snúist ekki um aðlögun. „Næsta mál,“ skrifar hún að lokum.