- What: Discussion on inflation and wage negotiations in Iceland
- Impact: Relevant to economic policy and business decisions
Val peningastefnunefndar Seðlabanka Íslands mun að mati Kviku standa á milli þess að halda vöxtum óbreyttum og hækka þá um 25 punkta á næsta fundi nefndarinnar 19. ágúst. Nýjasta verðbólgumælingin gefur að mati greiningardeildar bankans ekki skýrt tilefni til annars hvors kostsins. Vísitala neysluverðs hækkaði um 0,36% í júlí og ársverðbólga fór úr 5,2% í 5,3%. Mælingin var aðeins yfir spá Kviku, sem gerði ráð fyrir 5,2% verðbólgu. Kvika telur þó lítil tíðindi felast í hækkuninni. Hún skýrist einkum af breyttu vægi ferðaþjónustu í vísitölunni frá fyrra ári en ekki af auknum verðbólguþrýstingi. „Við lesum ekkert í það þótt verðbólgan hafi hækkað um kommu,“ segir í greiningunni. Júlímælingin er sú síðasta sem peningastefnunefnd fær áður en hún tekur næstu vaxtaákvörðun. Verðbólgan er nú lítillega meiri en hún var fyrir síðasta fund nefndarinnar í maí og er nokkurn veginn í samræmi við maíspá Seðlabankans. Á móti kemur að þróun sumarsins hefur að mati Kviku dregið úr ótta við að verðhækkanir á hrávörum hafi breiðst út í launa- og verðmyndun hér á landi. Bankinn telur því að nefndarmenn muni ræða af alvöru hvort rétt sé að bíða með frekari hækkun vaxta. Engu að síður standi ákvörðunin „enn á hnífsegg“. Peningastefnunefnd hækkaði vexti samtals um 50 punkta í vor. Kvika bendir á að sú hækkun hafi þegar leitt til verulegrar hækkunar verðtryggðra grunnvaxta og þar með aukið aðhald peningastefnunnar. Óvissa um endurskoðun kjarasamninga og þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarviðræður við Evrópusambandið gæti einnig ýtt undir að nefndin velji að bíða og sjá. Verðbólgan hefur haldist þrálát eftir hækkun hrávöruverðs vegna átaka í Persaflóa. Framlag eldsneytis og flugfargjalda til verðbólgunnar hefur aukist um tæplega 0,9 prósentustig frá því átökin hófust. Það eru svonefnd fyrstu umferðar áhrif: innflutt orka og samgöngur hækka beint í verði. Seðlabankinn hefur hins vegar einkum haft áhyggjur af annarrar umferðar áhrifum, þegar kostnaðarhækkunin smitast yfir í laun, þjónustu og almenna verðlagningu fyrirtækja. Kvika segir engin merki um slíkt hafa komið fram á þeim fimm mánuðum sem liðnir eru frá upphafi átakanna. Þvert á móti hafi framlag innlendra liða til verðbólgu minnkað og mælikvarðar á undirliggjandi verðbólgu almennt hjaðnað. Það vegur gegn vaxtahækkun, þar sem hækkun innflutts hrávöruverðs er erfiðari viðfangs fyrir peningastefnuna en almenn innlend eftirspurnarverðbólga. Hærri íslenskir vextir lækka ekki heimsmarkaðsverð á olíu, en geta dregið úr hættu á að hækkunin festist í verðbólguvæntingum og innlendri verðmyndun. Olíuverð gæti ýtt verðbólgunni í 5,8% Júlímælingin breytir ekki grunnmati Kviku á verðbólguhorfum. Ný hækkun olíuverðs eftir að slitnaði upp úr friðarviðræðum í Persaflóa mun þó líklega halda verðbólgunni hærri á næstu mánuðum en áður var talið. Kvika gerir nú ráð fyrir að verðbólga aukist í allt að 5,8% í ágúst. Hún eigi síðan að hjaðna í 5,4% í september og 5,2% í október. Hækkunin í ágúst skýrist að hluta af grunnáhrifum, lokum sumarútsalna og væntanlegri hækkun eldsneytisverðs. Þá koma til framkvæmda hærri skráningargjöld við Háskóla Íslands og hærri komugjöld í heilbrigðiskerfinu. Sólmyrkvi í verðmælingarvikunni kann einnig að hækka verð í ferðaþjónustu tímabundið vegna meiri eftirspurnar eftir flugi og gistingu. Kvika gerir ráð fyrir að þau áhrif gangi að mestu til baka í september.