Innlent | Morgunblaðið | 30.7.2026 | 11:50 Gekkst undir lungnaígræðslu 27 ára Þessi mynd er tekin daginn eftir að Sigga vaknaði eftir að hafa verið haldið sofandi í 22 daga. Foreldrar hennar voru, eins og gefur að skilja, mjög fegnir. Ljósmynd/Aðsend Sólveig Sigurðardóttir [email protected] Setja bókamerki Sigríður Gísladóttir er 28 ára kona frá Höfn í Hornafirði. Á því sem margir myndu kalla stutta ævi hefur hún gengið í gegnum þyngri verkefni en flestir jafnaldrar hennar. Sigríður gekkst undir lungnaígræðslu fyrr á þessu ári, þá aðeins 27 ára gömul. Á tímabili var ástand hennar tvísýnt, þó að hún og fjölskylda hennar hafi aldrei leyft sér að efast. Sigríður, eða Sigga eins og hún er gjarnan kölluð, gaf sér tíma til að setjast niður með blaðamanni og deila reynslu sinni af þessu ótrúlega ferli sem hefur gefið henni nýja sýn á lífið. „Þetta byrjaði allt árið 2018. Þá var ég tuttugu ára og kom heim á Hornafjörð í sumarfrí. Ég var þá búin að vera með einhvern bláma á vörum og frekar andstutt. Svo fór ég á Þjóðhátíð, sem er nú ekki í frásögur færandi, nema að ég kom til baka með hálsbólgu og kvef,“ segir Sigga. Ferðin á Þjóðhátíð var ákveðinn vendipunktur en eftir að hún veiktist byrjaði hún fyrst að eiga erfitt með andardrátt og var þá hætt að lítast á blikuna. Í kjölfarið leitaði Sigga til læknis í sinni heimabyggð. „Hann skoðar mig, lætur mig gera einhverjar æfingar og tekur röntgenmyndir. Hann sér að það er eitthvað að, sem hann kann ekki skil á, og fær tíma fyrir mig hjá lungnalækni fyrir sunnan,“ segir Sigga og óraði hana þá ekki fyrir því sem koma skyldi. Að sögn Siggu var hún í góðu líkamlegu formi áður en líf hennar tók þessa kröppu heilsufarsbeygju, en hún var landsliðskona í íþróttum. „Ég var bara í mjög fínu formi fyrir. Ég hafði verið að spila með landsliðinu í blaki og lifað góðu lífi.“ Ætlaði bara að skjótast til læknis Nokkrar vikur liðu þar til komið var að læknatímanum fyrir sunnan. Sigga var við vinnu í Reykjavík þegar dagurinn rann loks upp. „Tíminn var 12. september, ég man það vel. Ég ætlaði bara að skjótast í kannski hálftíma og hitta lækninn, en þetta fór alls ekki svo,“ segir hún. Á þeim tíma upplifði Sigga mikla þreytu og athafnir daglegs lífs tóku mikið á. „Það var allt bara svo erfitt eitthvað,“ segir Sigga. Leikar fóru svo að í stað þess að mæta aftur í vinnuna að loknum læknatímanum, eins og hún hafði séð fyrir sér, var Sigga lögð inn á Landspítalann í Fossvogi. Þar gekkst hún undir ýmsar rannsóknir í þeirri von að hægt væri að varpa ljósi á heilsubrestinn. „Ég féll svo mikið í súrefnismettun við minnstu áreynslu. Þeir reyndu að finna út hvað væri að mér en það tókst ekki. Þeir komu með alls konar pælingar, hvað gæti orsakað þetta, en allt kom fyrir ekki. Eftir allar rannsóknirnar þennan septembermánuð var mér í rauninni bara sagt að ég væri með óskilgreindan lungnasjúkdóm,“ segir Sigga. Eftirfylgnin var sú að Sigga mætti í reglulegt eftirlit á þriggja til sex mánaða fresti næstu fimm árin. Aðspurð hvernig líðan hennar hafi breyst á þessum langa tíma segir hún að hún hafi í rauninni alveg fundið fyrir því að henni færi versnandi. „Helstu einkennin héldu sér; mæði, blámi á vörum og óstöðug súrefnismettun. Ég féll stundum niður í 65% mettun, sem er mjög lágt.“ Sigga kveðst bjartsýn á framhaldið eftir lungnaskiptin og hlakkar til eðlilegra lífs. Hún segir nýju lungun vera lífsins gjöf. Ljósmynd/Aðsend Var í afneitun í mörg ár Sigga kveðst hafa verið í hálfgerðri afneitun þar sem hún var hrædd um að hún myndi enda í lungnaskiptum. „Ég vissi alveg að mér væri að versna. Ég var bara lúmskt hrædd við það sem gæti gerst, og í rauninni það sem gerðist síðan. Þetta voru auðvitað mistök hjá mér en svona er þetta bara og ég held að margir geti tengt við það að setja bara hausinn undir sig og keyra sig áfram.“ Sigga veiktist svo enn hastarlegar árið 2024 og var þá strax sett í veikindaleyfi. „Allar mælingar höfðu þá versnað mjög mikið og ég var sett í veikindaleyfi því ég bara gat ekki meir. Ég var byrjuð að hósta mjög mikið og hætt að hafa orku í að fara til dæmis úr bíl yfir í búðina.“ Hún var send í frekari rannsóknir og segulómun en á þeim myndum sást greinilega að ástandið hafði versnað til muna. Spurð hvernig óútskýrði sjúkdómurinn lýsi sér segir Sigga hann einkennast af bólgum í lungnavef sem geri það að verkum að það hægist mjög á súrefnisstreymi inn og út úr lungunum. Veikindaleyfið stóð frá apríl 2024 til september 2025, eða í tæpa 18 mánuði. Á þeim tíma reyndi Sigga að lifa sem eðlilegustu lífi. „Ég var mikið í sjúkraþjálfun og bara að sinna daglegu lífi en ég var náttúrlega orðin mjög lúin í lungunum, vegna þess að þau voru ekki að virka. Ég fékk hverja pestina á fætur annarri og var orðin mjög máttfarin á þessum tíma.“ Í miðju veikindaleyfi fór Sigga og hitti lungnasérfræðing í London til að fá annað álit á því hvað gæti mögulega verið að hrjá hana. „Hann gat heldur ekki greint mig en hans álit var að þetta væri ónæmislungnabólga. Læknarnir heima voru búnir að velta þeim möguleika upp líka og hann taldi það líklegustu skýringuna,“ segir Sigga. Á sama tíma gekkst hún undir genarannsókn og bíður enn svara. „Læknirinn í London setti mig í aðra lyfjameðferð sem virkaði svo ekki heldur,“ segir Sigga. Sigga og hundurinn hennar Moli á Höfn í Hornafirði. Ljósmynd/Aðsend Ástandið varð tvísýnt Í september 2025 hraðversnaði svo Siggu af veikindum sínum. Eina nóttina vaknaði hún með mikinn hita og öndunarerfiðleika. „Ég var þá send á heilsugæsluna hér á Hornafirði. Þar fékk ég súrefni og sýklalyf en tveimur dögum seinna var ég ekkert að skána,“ segir Sigga. Í kjölfar þess tók læknirinn hennar fyrir sunnan ákvörðun um að láta senda hana suður með sjúkraflugi. Við komuna suður var hún lögð inn á spítala. „Ég hélt áfram að versna og lungun gáfu sig í rauninni. Blessunarlega var ég komin í bæinn, annars væri ég ekki að eiga þetta samtal við þig í dag,“ segir Sigga. Til að bjarga lífi Siggu var hún svæfð og sett í svokallaða ECMO-dælu, en það er hjarta- og lungnavél sem búin er bæði gervilunga- og hjartadælu. Hún er notuð þegar sjúklingar eru komnir með lokastigs hjarta- eða öndunarfærabilun. Þessari meðferð er aðeins beitt þegar öll önnur meðferðarúrræði hafa verið fullreynd, til að bjarga lífi sjúklingsins. Þar að auki þurfti hún á aðstoð öndunarvélar að halda, þar sem ECMO-dælan stuðlar aðallega að súrefnisskiptum í blóði og veitir ein og sér ekki nægan öndunarstuðning. Staðan var tvísýn og var Siggu haldið sofandi í 22 daga. „Öndunarvélin bjargaði lífi mínu gjörsamlega. Þegar ég loks vaknaði, á gjörgæslunni á Hringbraut, sprungu allir gjörsamlega úr gleði,“ segir Sigga. Eftir þessi miklu veikindi voru lungu Siggu orðin mjög veikburða. Við tók stíf endurhæfing og Sigga gerði allt sem í hennar valdi stóð til að ná upp styrk. „Ég byrjaði strax í endurhæfingu á Landspítalanum og studdist við mikla súrefnisgjöf. Ég var með fjóra lítra af súrefni í hvíld og 10 lítra af súrefni á ferð, sem er mjög mikið.“ Sigga ásamt bróður sínum og móður eftir aðgerðina. Ljósmynd/Aðsend Tími til að íhuga lungnaígræðslu Á endanum fékk hún leyfi til þess að fara aftur heim á Höfn í Hornafirði og halda áfram endurhæfingarferlinu þar. Í febrúar á þessu ári, tæpum 5 mánuðum eftir heimkomuna, fékk Sigga símtal frá lækninum sínum um að hann teldi tímabært að skoða hvort hún sé mögulegur kandídat í lungnaígræðslu. „Hann reyndar hringdi í mömmu. Á þessum tímapunkti var ég bara ekki nógu andlega sterk til að geta svarað honum. Mér fannst þetta bara of mikið,“ segir Sigga. Að sögn Siggu eru slíkar rannsóknir mjög ítarlegar. „Það er verið að skoða hvort öll hin líffærin séu í lagi. Ég fór í hjartaþræðingu, nýrun voru skoðuð og svo fór ég í endalaust af blóðprufum og myndatökum. Niðurstaða rannsóknanna var svolítið fram og til baka á tímabili. Aðgerðin er framkvæmd í Svíþjóð og við vorum í miklum samskiptum við Gautaborg. Að lokum fékk ég þó grænt ljós og var sett á biðlista eftir lungnaígræðslu,“ segir Sigga og bætir við að biðin eftir líffæri sé langt frá því að vera fyrirsjáanleg. „Maður veit ekkert hvort biðin sé tvær mínútur eða tvö ár. Hann er svo lifandi þessi biðlisti.“ Kallið kom fljótt Svo virðist sem Sigga eigi að minnsta kosti einn verndarengil á himnum því aðeins tveimur dögum seinna, daginn fyrir páskadag, fékk móðir hennar símtal um að búið væri að finna lungu. Málunum vatt hratt fram en Sigga var sótt með sjúkraflugi á Hornafjörð hið snarasta og flogið með hana beinustu leið til Svíþjóðar. „Það liðu svona tveir tímar frá því að símtalið kom og þar til að við mamma vorum farnar af stað með vélinni. Bróðir mömmu náði myndbandi af vélinni taka á loft sem er mjög skemmtilegt augnablik,“ segir Sigga. Sjúkrabíll beið á komustað og keyrði hana beint upp á spítala þar sem svæfingarlæknar og undirbúningsteymi biðu hennar. „Þar var tekið á móti okkur og ég var strax undirbúin fyrir aðgerð. Þetta gerðist fáránlega hratt.“ Þegar á spítalann var komið byrjuðu hjólin að snúast enn hraðar. Við tóku alls kyns sýnatökur, myndatökur og sótthreinsandi sturta, en passa þurfti vel upp á að Sigga bæri ekki með sér óvelkomna sýkla á milli landa. Tíminn er naumur þegar líffæragjafir eru annars vegar, en lungu geta aðeins lifað utan líkamans í nokkrar klukkustundir. „Ég held að það séu um sex tímar frá því að líffærið fer úr líkama líffæragjafa þar til þau þurfa að vera komin inn í líffæraþega. Þannig að þegar ég kom út þá var eiginlega allt sett í botn. Oft fær fólk smá andrými en í mínu tilfelli var þetta ekki þannig. Það liðu held ég 45 mínútur frá myndatökunni í byrjun þangað til að ég var komin inn á skurðstofuna,“ segir Sigga. Sigga og hjúkrunarfræðingurinn Alice, sem er henni mjög kær. Ljósmynd/Aðsend Ekki hrædd við að deyja Innan skamms var komið að stóru stundinni. Sigga segir að á meðan erfitt sé að lýsa líðan sinni á þessum tímapunkti hafi hún þó verið mjög meðvituð um að tíminn væri á þrotum og valkostirnir fáir. Það hafi gefið henni ákveðinn kraft. „Það er ekkert líf að vera eins og ég var. Þarna var ég komin upp við vegg og þ