Ferðaþjónusta er ein af meginstoðum efnahagslífsins og skilar um 200 milljörðum króna í skatttekjur til hins opinbera árlega. Rekstrarumhverfið hefur hins vegar þyngst verulega og í slíku umhverfi er hækkun skatta og gjalda ekki aðeins slæm atvinnustefna, heldur líka arfaslök efnahagsstefna. Léleg atvinnustefna eyðileggur samkeppnishæfni Í samkeppni á alþjóðlegum mörkuðum er ekki hægt að velta kostnaðarhækkunum endalaust út í verð án afleiðinga. Ferðamaðurinn ber Ísland saman við aðra áfangastaði og ef Ísland verður of dýrt færist eftirspurnin annað. Þetta höfum við horft upp á síðustu ár, sérstaklega gagnvart Noregi, og í dag hefur áhugi á ferðum til Noregs aukist um 900% í kjölfar HM í knattspyrnu. Nýir og hærri skattar ofan á hátt raungengi, kostnaðarhækkanir og opinberar álögur eru óskynsamleg efnahagsráðstöfun sem eykur verðþrýsting, þrengir framlegð og veikir getu fyrirtækja til að fjárfesta, ráða starfsfólk og bæta þjónustu og gæði. Allt veikir það samkeppnishæfnina enn frekar og dregur úr verðmætasköpun. Dæmin og gögnin eru skýr Ferðaþjónusta snýst um fólk og skattabreytingar hafa áhrif á hegðun fólks, en þegar ríkisstjórnir boða skattahækkanir er nær aldrei gert raunverulegt mat á áhrifunum. Álagning innviðagjalds á skemmtiferðaskip sýndi skýrt þær neikvæðu afleiðingar sem óábyrg skattahækkun hafði á byggðalög um allt land. Alvarlegast er að hinar áætluðu skatttekjur af innviðagjaldinu skila sér ekki í ríkiskassann vegna þess að eftirspurn minnkaði og fólk og fyrirtæki breyttu hegðun sinni vegna hennar. Mörg fleiri skattahækkanadæmi liggja fyrir frá síðustu árum þar sem varað var við þessari hættu fyrir daufum eyrum. Og þetta gerist ekki bara á Íslandi. Reynsla margra Evrópuríkja sýnir að hækkun á virðisaukaskatti á ferðaþjónustu dregur úr eftirspurn og skilar lægri skatttekjum en áætlað er, en að lækkun virðisaukaskatts eykur eftirspurn og skilar hærri skatttekjum. Þetta er ekki bara Hagfræði 101 heldur er stutt af skýrri reynslu og rannsóknum í raunheimum í ríkjum sem við berum okkur saman við. Að gera það sama aftur en búast við annarri niðurstöðu Ríkið getur hækkað skatta og fengið skammtíma tekjuaukningu en ef sú hækkun breytir hegðun fólks og leiðir til verri samkeppnishæfni og minni eftirspurnar verða raunáhrifin á ríkisfjármál og efnahag landsins neikvæð til lengri tíma. Sífelldar skattahækkanir síðustu ára eru þegar orðnar raunverulegt samkeppnishamlandi vandamál fyrir áfangastaðinn Ísland á alþjóðamarkaði. Þess vegna er ný eða hækkuð skattlagning á ferðaþjónustufyrirtæki slæm hugmynd, hvort sem hún heitir hærri virðisaukaskattur, náttúru- og innviðagjald, hærri gistináttaskattur, nýtt komugjald eða hvað annað. Það er til frábær valkostur í stað skattheimtu Í samræmi við atvinustefnuna hefur ríkisstjórnin samið við Íslandsstofu fjármögnun markaðssetningar fyrir ferðaþjónustu á árinu 2026 og grunn að framtíðarstefnu um markaðssókn. Þetta er efnahagslega skynsamleg ákvörðun og rétt að hrósa því sérstaklega, enda hefur þessu tækifæri til aukinnar verðmætasköpunar verið að mestu kastað á glæ síðustu fjögur ár. Áætla má að þessi fjárfesting muni skila Íslandi 10 ma.kr. gjaldeyristekjum, sem er á við hálfa loðnuvertíð, og um 3 ma.kr. í beinar skatttekjur. Það er álíka upphæð og áætlað er að hækkun VSK á baðlón muni skila ríkissjóði. Það er grátlega augljóst hvor leiðin er skynsamlegri. Skammgóður vermir Rétta leiðin til að auka verðmætasköpun og þar með skatttekjur hins opinbera af útflutningsatvinnugreinum er að skapa þeim fyrirsjáanlegt rekstrarumhverfi og samkeppnishæf starfsskilyrði. Að veikja þá mikilvægu undirstöðu sífellt meira með nýjum sköttum og skattahækkunum er einfaldlega óábyrg efnahagsstefna, einfeldningsleg skammtímahugsun sem mun reynast þjóðarbúinu dýr. Höfundur er framvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar.