Ummæli Kristrúnar Frostadóttur forsætisráðherra á föstudaginn um stöðuna á atvinnumarkaðnum í hlaðvarpinu Ein pæling, sem Þórarinn Hjartarson stýrir, vekja furðu – svo ekki sé sterkar að orði kveðið. Í viðtalinu sagði Kristrún að atvinnuleysi væri hvorki hátt hér á landi í sögulegu né alþjóðlegu samhengi. Nú má velta fyrir sér hvaða máli hið alþjóðlega samhengi skiptir í þessu samhengi – svo skal böl bæta að benda á eitthvað annað, eins og Megas og Tolli bentu á um árið. Það sem meira máli skiptir er þó að fullyrðing Kristrúnar stenst ekki. Atvinnuleysi mældist 4,9% í janúar og, að undanskildum árunum þegar heimsfaraldurinn stóð yfir, hefur það ekki verið hærra frá árinu 2012, þegar hagkerfið var enn að jafna sig eftir fjármálakreppuna. Það er áhyggjuefni hversu léttvægum augum forsætisráðherrann virðist líta atvinnu­ástandið, enda bendir allt til þess að atvinnuleysi muni aukast umtalsvert á næstu misserum. Þannig benti Þórarinn G. Pétursson, varaseðlabankastjóri peningastefnu, á fundi efnahags- og viðskiptanefndar í síðustu viku á að skýr merki væru um kólnun á vinnumarkaði. Máli sínu til stuðnings vísaði hann til þess að Seðlabankinn gerir reglulega könnun meðal fyrirtækja þar sem spurt er hvort skortur sé á vinnuafli. Hlutfall þeirra sem svara spurningunni játandi er nú komið niður í um 10% en hefur hæst farið í um 60%. Hlutfallið hefur aðeins tvisvar mælst jafn lágt og nú: annars vegar í fjármálakreppunni fyrir tæpum tuttugu árum og hins vegar þegar heimsfaraldurinn gekk yfir. Flestir aðrir en Kristrún hafa af þessu miklar áhyggjur, ekki síst í samhengi við ríkisfjármálin. Í nýrri greiningu verðbréfafyrirtækisins Acro, sem sagt var frá á viðskiptavefnum Innherja á dögunum, kemur fram að vaxandi atvinnuleysi sé einn þeirra þátta sem geri áform ríkisstjórnarinnar um að skila hallalausum fjárlögum á næsta ári ótrúverðug. „Veltuskattar tekjumegin munu skila minna í kassann en áætlað var vegna minni umsvifa og á gjaldahliðinni verða útgjöld, til dæmis vegna atvinnuleysisbóta, hærri en reiknað var með. Það býður augljóslega hættunni heim að hallarekstur ríkissjóðs verði meiri en vonir standa til í fjárlögum,“ segir í greiningunni. Þá vara Acro-menn við því að lausatök í ríkisrekstrinum, ásamt ófjármögnuðum útgjöldum í tengslum við lagabreytingar á borð við tengingu bótagreiðslna við launavísitölu, leiði til meiri skuldasöfnunar en ella og að það muni halda uppi ávöxtunarkröfu á skuldabréfamarkaði. Eins og segir í frétt Viðskiptablaðsins um umrætt hlaðvarpsviðtal hefur Kristrún ekki miklar áhyggjur af stöðunni. Hún sagðist ósammála lýsingum margra á stöðu efnahagsmála hér á landi, t.d. þegar kemur að atvinnuleysi, verðbólguþróun og hagvaxtarhorfum .„Mér finnst eins og það sé ekki alveg verið að lýsa stöðunni nákvæmlega eins og hún er,“ sagði forsætisráðherrann.Þessi sýn stangast meðal annars á við afstöðu miðstjórnar Alþýðusambands Íslands, sem sendi frá sér ályktun í síðustu viku þar sem lýst var yfir þungum áhyggjum af stöðu efnahagsmála. Fleiri ráðherrar í ríkisstjórn Krist­rúnar virðast skynja veruleikann með öðrum hætti en þorri almennings. Þannig sagði Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra í Silfrinu í síðustu viku að hann hefði engar áhyggjur af því að ríflegt bótakerfi kynni að draga úr hvata til atvinnuþátttöku. Í sömu viku benti Vilhjálmur Birgisson, formaður Starfsgreinasambandsins, einmitt á hættuna á því. Eins og fram kom í frétt á Vísi liggja nú fyrir ný gögn sem sýna að meðaltalsgreiðsla þeirra öryrkja sem fá bæði frá TR og lífeyris­sjóðum er 645.486 kr. á mánuði. Hjá þeim sem eru á endurhæfingarlífeyri er meðaltalið 680.338 kr. á mánuði. Lægsti taxti hjá Starfsgreinasambandinu og Eflingu er í dag 476.093 kr. á mánuði. Það er vissulega áhyggjuefni fyrir stjórn efnahagsmála þegar ráðherrar í ríkisstjórninni skynja veruleikann með svo ólíkum hætti en þeir sem fylgjast hvað nánast með þróun efnahagsmála. Þessi leiðari birtist í Viðskiptablaðinu sem kom út 25. febrúar 2026.