Nú er þessari þjóðaratkvæðagreiðslu um hvort við viljum ganga til aðildarviðræðna við ESB á grundvelli fyrri umsóknar um aðild frá 2009, sem sigldu í strand tæpum þremur árum seinna, lokið með skýru nei-i. Þessi þjóðaratkvæðagreiðsla, sem enginn bað um, var ákveðin í skyndi fyrr á árinu þegar ljóst var að plön ríkisstjórnarinnar í glímunni við vexti og verðbólgu virkuðu ekki. Lýðræðisveislan, sem þessi þjóðaratkvæðagreiðsla átti að vera, varð miklu líkari spurningaleik með tvisti hér og þar til að rugla keppendur, sem í þessu tilfelli var íslenska þjóðin. Fyrir hefur legið lengi að mikill meirihluti þjóðarinnar er andvígur inngöngu í ESB. Því var allt þetta leikrit lagt þannig upp að kosningin væri ekki um umsókn okkar um aðild að ESB heldur um hugsanlega samninga þess efnis að við gætum verið í ESB án þess að reglur þess giltu um okkur. Því var þjóðinni sagt að með já-i værum við bara að kíkja í pakkann, sem við gætum síðar hafnað. Já til að sjá var þá málið en ekki aðild að ESB. Þetta er ekki bara heimskulegt heldur einstaklega ósvífið gagnvart ESB ríkjunum. Af hverju varð nei ofan á? Allar skoðanakannanir bentu lengi vel til þess að meirihluti ætlaði að merkja við já í þjóðaratkvæðagreiðslunni, eiginlega alveg fram að kjördegi. Já til að sjá var að virka enda þjóðin alltaf verið forvitinn. Þá spyrja menn sig hvað breyttist í lokin. Nærtæk skýring er að fleiri áttuðu sig á að pakkinn er galopinn og hefur verið öllum aðgengilegur í langan tíma. Þá liggja fyrir aðildarsamningar ESB við önnur umsóknarríki og yfirlýsingar ráðherra einstakra ríkja innan ESB um það hvað felst í aðild að ESB og að undanþágur frá regluverki ESB um auðlindir til lands og sjávar séu ekki í boði. Við nánari skoðun varð fleirum ljóst að umsóknarríki geta ekki samið sig frá grunnreglum sambandsins og sátttmálum þess, sem ESB byggir tilvist sína á. Umsemjanlegt eru sérlausnir sem fara ekki í bága við reglurnar og síðan um hvernig aðlögun að öllu regluverkinu verði háttað. Sérlausnir og undanþágur eru ekki varanlegar, eins og dæmi sanna í sögu ESB. Dæmi um sérlausnir eða undanþágu frá stefnu ESB gæti verið að við fengjum að halda áfram hvalveiðum. Þá varð æ fleirum ljóst að þessi vegferð, sem kalla má brölt Viðreisnar, var fyrirfram dauðadæmd þar sem hvorki er meirihluti á þingi né hjá þjóðinni fyrir aðild að ESB. Aðildarviðræður kallar á aðlögun og pólitískar ákvarðanir í ferlinu og að auki breytingar á stjórnarskrá. Ríkisstjórn sem er ekki með meirihluta þingsins með í þessu aðildarbrölti mun aldrei komast langt. Má segja að það hafi verið lán fyrir ríkisstjórnina að þjóðin sagði nei. Hvað svo? Niðurstaða þjóðaratkvæðagreiðslunnar var mikill pólitískur ósigur fyrir Samfylkinguna og Viðreisn, sérstaklega í ljósi þess að farið var á stað í þessa vegferð með já til að sjá og hægt væri svo að hafna aðildarsamningi síðar. Engin merki eru um að ríkisstjórnin ætli að axla pólitiska ábyrgð á þessari niðurstöðu. Þess í stað hrósa ráðherrarnir sjálfum sér fyrir að bjóða upp á lýðræðisveislu og lýsa því yfir að ríkisstjórnin ætli að una niðurstöðunni. En lýðræðisástin er þó ekki meiri en svo hjá þessari ríkisstjórn að forsvarsmenn hennar eru ekki tilbúnir að draga þessa umsókn um aðild til baka þrátt fyrir afgerandi nei. Ítrekað erum við minnt á að stór hluti þjóðarinnar sagði já og ekki sé hægt að horfa framhjá því. Höfundur er borgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins. Pistillinn birtist fyrst í Viðskiptablaðinu .