Síðasti kvöldfréttatími Sýnar var sendur út á mánudagskvöldið. Sýn tilkynnti þá um morguninn að framleiðslu og útsendingu sjónvarpsfrétta yrði hætt og þar með lauk 40 ára samfelldri sögu sjónvarpsfrétta hjá félaginu og forverum þess. Þetta þýðir að í dag er ein sjónvarpsfréttastofa í landinu og hún er í eigu ríkisins. Því miður kemur þessi ákvörðun stjórnar Sýnar ekki mjög á óvart. Í lok nóvember í fyrra hætti Sýn að vera með kvöldfréttir í sjónvarpi um helgar og nú, níu mánuðum síðar, er búið að leggja fréttatímann niður og segja upp á annan tug starfsmanna. Rekstur Sýnar hefur verið þungur og samkeppnin við RÚV erfið enda erfitt að keppa við fjölmiðil sem fær 6,4 milljarða króna í forgjöf frá ríkissjóði. Sýn er skráð á markað og í tilkynningu til Kauphallarinnar segir að miklar breytingar hafi orðið á íslenskum fjölmiðlamarkaði undanfarin ár. Fréttaneysla hafi færst í auknum mæli frá línulegu sjónvarpi yfir á stafræna miðla og samhliða því hafi tekjugrunnur innlendra fjölmiðla veikst. Þar ­segir enn fremur að 51% auglýsingafjár á Íslandi hafi runnið til alþjóðlegra tæknirisa árið 2024 og að samkeppnin við RÚV á auglýsingamarkaði sé þess vegna enn þyngri. Tillögur stjórnvalda hafi ekki nægjanleg áhrif á rekstur sjónvarpsfrétta þannig að þær geti breytt niðurstöðunni. Það er ágætt að halda því til haga að fréttir og efni Ríkisútvarpsins eru ekki ókeypis í neinum skilningi þess orðs því útvarpsgjaldið er ekkert annað en skylduáskrift. Á þessu ári greiðir hver einasti Íslendingur 69 ára og yngri 22.200 krónur í útvarpsgjald, svo lengi sem hann hefur 2,6 milljónir króna eða meira í árstekjur. Á tíu árum hefur þetta gjald hækkað um 35%. Viðskiptablaðið hefur oftsinnis bent á að skekkjan á íslenskum fjölmiðlamarkaði felist í stöðu RÚV. Krafan um að RÚV fari af auglýsingamarkaði er ekki ný. Starfshópur ráðherra komst að þessari niðurstöðu árið 1996. Meirihluti nefndar mennta- og menningarmálaráðherra um rekstrar­umhverfi fjölmiðla komst að sömu niðurstöðu 2018. Í viðauka við þjónustusamninginn 2024 var lofað að minnka umsvif stofnunarinnar á samkeppnismarkaði með fyrirvara um að tekjutapið yrði bætt. Blekið var varla þornað þegar fréttir birtust af því að RÚV áætlaði ríflega 17% aukningu auglýsingatekna milli áranna 2023 og 2024. Í byrjun febrúar 2024 var fjallað um fjölmiðlaumhverfið í leiðara Viðskiptablaðsins sem lauk með þessum ­orðum: „Ef einhvern tímann þarf að rífa í handbremsuna þá er það núna, nema auðvitað að framtíðarsýnin sé sú að á Íslandi verði rekinn einn fjölmiðill, ríkismiðill allra Íslendinga.“ Sama dag og Sýn sendi frá sér tilkynningu um að sjónvarpsfréttir hefðu verið lagðar niður greindi RÚV frá því að ráðist hefði verið í hagræðingaraðgerðir sem myndu hafa áhrif á sem nemur tíu til fimmtán stöðugildum. Bæði yrði gripið til beinna uppsagna og látið hjá líða að ráða í störf sem losnuðu. Útvarpsstjóri segir stofnunina glíma við sömu áskoranir og aðrir fjölmiðlar. Það er samt grundvallarmunur á ríkismiðli sem fær milljarða í forgjöf og einkareknum miðlum. Munurinn kristallaðist á mánudaginn þegar Sýn lagði niður sjónvarpsfréttir í hagræðingarskyni á meðan hagræðing RÚV nam tíu til fimmtán stöðugildum. Fjölbreytni á fjölmiðlamarkaði er grundvallaratriði í lýðræðisríki. Besta leiðin til að tryggja hana er að fjöl­miðlar sitji við sama borð og búi við sambærileg samkeppnisskilyrði. Þannig er það ekki í dag. Nú er svo komið að aðeins ein sjónvarpsfréttastofa er eftir á Íslandi. Hún tilheyrir ríkisfjölmiðli með pólitískt skipaða stjórn sem fær milljarða úr ríkissjóði á hverju ári og keppir um leið við einkarekna fjölmiðla á auglýsingamarkaði. Það er óásættanleg staða.