Veiðar með dregnum botnveiðarfærum, aðallega botnvörpum, skila um 24 milljónum tonna af sjávarfangi á ári og eru víða um heim eina raunhæfa leiðin til að nýta botnlæga stofna á borð við þorsk, ýsu og karfa. Um leið eru þetta meðal umdeildustu veiða sem stundaðar eru og víða er þrýstingur á að takmarka þær eða banna. Ný úttekt í tímaritinu Fish and Fisheries dregur saman þrjátíu atriði sem hindra að hægt sé að meta og bæta sjálfbærni botnveiða. Einnig er fjallað um jafn margar tillögur um úrbætur. Haraldur A. Einarsson, sérfræðingur í veiðarfærum hjá Hafrannsóknastofnun, er einn 29 höfunda. Fjallað er um þetta á heimasíðu Hafrannsóknastofnunar. Í stað þess að taka afstöðu með eða á móti er í greininni lögð fram önnur spurning: Hvaða upplýsingar vantar okkur til að geta metið áhrifin af einhverju viti og hvað þarf til að afla þeirra? Greinin er í opnum aðgangi og má lesa hana hér. Greinin er afrakstur vinnustofu sem Washingtonháskóli hélt samhliða World Fisheries Congress í Seattle í mars 2024. Þátttakendur voru 32 sérfræðingar frá útgerðum, stjórnsýslu, náttúruverndarsamtökum og rannsóknastofnunum í níu löndum og svæðum, þar á meðal Íslandi. Hópurinn skilgreindi þrjátíu hindranir í sex flokkum og setti fram 28 tillögur til úrbóta. Stærsti flokkurinn snýr að raski á hafsbotni. Þar vantar víðast hvar kort af botngerðum og botnsamfélögum, mælingar á því hversu mikið einstök veiðarfæri snerta botninn í raun, og þekkingu á því hversu hratt ólík búsvæði jafna sig eftir rask. Án þessara grunngagna er einfaldlega ekki hægt að reikna út hvað ólíkar veiðar kosta vistkerfið, hvorki til að réttlæta þær né til að takmarka þær. Aðrir flokkar snúa að meðafla og brottkasti, hönnun stjórnkerfa, rekstri og útgerðarháttum, árekstrum við aðra nýtingu hafsins svo sem vindorku og sæstrengi, og loks að samskiptum við almenning. Staða Íslands er sterk en ekki fullkomin Ísland kemur vel út úr mörgu því sem greinin nefnir. Hér er afli skráður eftir tegundum, staðsetning og sókn skipa er skráð, og gögn frá veiðiskipum berast jafnóðum inn í kerfi sem stofnmat og ráðgjöf byggja á. Það er einmitt sú gagnasöfnun frá skipum að veiðum sem alþjóðahópurinn kallar eftir sem forgangsatriði víða annars staðar. Eitt skortir þó á við skráningu í afladagbækur á Íslandi. Í gagnasöfnun um veiðar er skráð hvaða veiðarfæri er notað í grófum dráttum, en ekki hvernig það er útbúið. Sem dæmi um botnvörpu þá hafa toghlerar þróast mikið á síðustu áratugum og ólíkar gerðir snerta botninn með gerólíkum hætti, allt frá þungum hlerum sem plægja sig niður í setið yfir í svifhlera sem snerta botninn lítið eða ekkert. Sama gildir um botnbúnaðinn undir vörpunni, þar sem gerð og þyngd rockhopper búnaðar hefur breyst mikið á síðustu árum, og nýjar gerðir eru að ryðja sér til rúms. Þetta getur skipt sköpum fyrir það rask sem verður eftir. Lesa má greinina á heimasíðu Hafró í heild sinni hér .