Fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið gerir ráð fyrir að skatta- og gjalda­hækkanir sem ríkis­stjórnin hyggst ráðast í vegna fjár­laga næsta árs hækki vísitölu neyslu­verðs beint um 0,32%. Matið kemur fram í svo­nefndum band­ormi, frum­varpi um breytingar á ýmsum lögum vegna fjár­laga 2027, sem samið er í fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytinu sam­hliða fjár­laga­frum­varpinu. Þetta vekur at­hygli í ljósi þess að ríkis­stjórnin hefur lagt mikla áherslu á að halla­laus fjár­lög séu liður í baráttunni gegn verðbólgu og háum vöxtum. Ráðu­neytið viður­kennir hins vegar sjálft að hluti þeirra að­gerða sem eiga að styrkja af­komu ríkis­sjóðs hafi bein áhrif til hækkunar verðlags. Í greinar­gerð frum­varpsins segir orðrétt: „Þessar hækkanir munu óhjákvæmi­lega hafa áhrif til hækkunar á vísitölu neyslu­verðs.“ Sjá einnig Full­meðvituð um að skatta­hækkunin lendir á lántak­endum Þar er sér­stak­lega átt við hækkun krónutölu­skatta og kíló­metra­gjalds. Bein áhrif þeirra að­gerða einna eru metin til 0,28% hækkunar á vísitölu neyslu­verðs. Gjöld hækka í takt við verðbólgu Í frum­varpinu er gert ráð fyrir að svo­kallaðir krónutölu­skattar hækki um 5,2% í samræmi við verðlags­for­sendur fjár­laga­frum­varpsins. Þar undir falla meðal annars gjöld á áfengi, tóbak og nikótín, kol­efnis­gjald, gistinátta­skattur, inn­viða­gjald, bif­reiða­gjald og sér­stakt gjald vegna Ríkisút­varpsins. Kíló­metra­gjald hækkar enn meira. Þar kemur til 5,2% verðlags­upp­færsla auk fjögurra milljarða króna viðbótar­tekjuöflunar. Ráðu­neytið áætlar að verðlags­upp­færsla krónutölu­gjalda og nef­skatta skili ríkis­sjóði um 10,5 milljörðum króna, að meðtöldum hliðaráhrifum á virðis­auka­skatt. Með öðrum orðum er verðbólga ársins 2026 notuð til að hækka gjöldin um 5,2%, en sú hækkun hefur síðan sjálf áhrif til hækkunar verðlags árið 2027. Fleiri að­gerðir ýta verðlagi upp Fleiri tekjuöflunar­að­gerðir ríkis­stjórnarinnar hafa bein verðbólguáhrif sam­kvæmt mati ráðu­neytisins. Lækkun endur­greiðslu virðis­auka­skatts vegna vinnu við íbúðar­húsnæði úr 35% í 20% er talin geta hækkað vísitölu neyslu­verðs um 0,02%. Ráðu­neytið gerir jafn­framt ráð fyrir að byggingar­kostnaður við nýbyggingar og endur­bætur geti að jafnaði aukist um 1% vegna breytingarinnar, að því marki sem fram­kvæmdaraðilar velta kostnaðinum út í verð. Þá er gert ráð fyrir að færsla að­gangs­eyris að baðlónum og sam­bæri­legri þjónustu í al­mennt virðis­auka­skattsþrep geti hækkað verðbólgu um önnur 0,02% verði skatta­hækkunin að fullu færð út í verð þjónustunnar. Saman­lagt eru bein áhrif tekjuráð­stafananna á vísitölu neyslu­verðs því metin 0,32%. Að­gerðirnar eiga á sama tíma að bæta af­komu ríkis­sjóðs um tæp­lega 28,7 milljarða króna.