„Ég er ekkert svakalega ánægð með að umræðan á bak við sýninguna sé svona svakalega neikvæð en á sama tíma held ég bara að fólk verði líka að vita af þessu,“ segir Sindri „Sparkle“ Freyja Bjarnabur sem var með uppistandssýninguna Pláss fyrir alla: Regnbogafánar fyrir byrjendur og lengra komna í Tjarnarbíói í síðustu viku. Sýningin rekur sögu hinna ýmsu fána á gamansaman en fræðandi hátt og vildi það til að Sindri var tilbúið með verkið í kjölfar fyrirferðarmikillar umræðu um regnbogafána úr ýmsum áttum að undanförnu. Sindri, sem er grínisti, rithöfundur, grafískur hönnuður og leikari, var gestur Mannlega þáttarins á Rás 1 og sagði frá sinni upplifun af regnbogafánanum og bakslaginu sem hán hefur fundið fyrir á eigin skinni. Er með svörin Sindri hafði unnið að bók um sögu hinsegin fána fyrir lokaverkefni sitt í námi í grafískri hönnun þegar umræðan fór af stað. Snorri Másson, þingmaður og varaformaður Miðflokksins, lýsti vanþóknun á að regnbogafánar skyldu prýða grunnskóla og sagði það brot á pólitísku hlutleysi skólanna. Bókin er væntanleg í sumar. „Ég var að rannsaka og gera bók og því fylgdi uppistand sem ég henti saman. Síðan var þessi umræða akkúrat á réttum tíma í rauninni. Ég er með allt þetta efni.“ Margir hafi spurt hvers vegna hlutir séu „þaktir flennistórum regnbogafánum“ og segist Sindri vera með svörin. „Ég er búin að vera að þessu heillengi en það heyrist ekkert þegar kemur að hinsegin listasýningum. Þá mætir fólk almennt ekki ef það er ekki hinsegin, það hugsar að þetta sé ekki fyrir það.“ „En þetta er náttúrlega bara áhugaverð saga þannig að ef manneskjan hefur áhuga á sögusýningum þá fjallar þetta í rauninni bara um þessa framvindu, af hverju það eru svona margir fánar og hvaðan þeir koma.“ Frelsi hinsegin fólks felst í sýnileika þess Upphaflegi regnbogafáninn var hannaður fyrir tilstilli Harvey Milk sem var fyrsti opinberlega samkynhneigði stjórnmálamaðurinn í Bandaríkjunum. „Hann trúði því innilega að það að vera úti úr skápnum væri sterkasta leiðin til að vinna að frelsi hinsegin fólks.“ „Þá geturðu séð okkur. Þá veistu að við erum til, að við séum mennsk.“ Eina táknið sem var til fyrir hinsegin fólk var bleiki þríhyrningurinn en saga hans er þyrnum stráð. Táknið á upptök sín í seinni heimsstyrjöldinni þar sem það var notað til að auðkenna samkynhneigða menn í fangabúðum nasista. Milk vildi því fá nýtt tákn sem væri ekki tilvísun í þjáningu og dauða og fékk þrjá hönnuði til að hanna fyrir sig nýtt merki. „Þeir ákveða regnboga því undir honum er pláss fyrir alla.“ „Síðan er fáninn sýndur á Pride og fimm mánuðum seinna er Harvey Milk skotinn til bana.“ „Þessi fáni frelsaði mig“ Sindri segist sjálft hafa fundið mikla huggun í hinsegin fánum í sínum ungdómi. Hán hafi vitað að hán væri eitthvað öðruvísi en vissi ekki hvernig. „Það var eitthvað inni í mér sem var ekki alveg að meika sens.“ Hán áttaði sig á því að hán fílaði bæði stelpur og stráka en þó ekki alla. „Það vantaði einhvern lítinn vinkil. Þá uppgötvaði ég fána á netinu sem var fyrir pansexual, aðlögun að fólki óháð kyni. Það er lítill sem enginn munur á milli pansexual og bisexual en það er þessi litli vinkill.“ „Þessi fáni frelsaði mig. Allt í einu gat ég bara verið til, þótt fólk vissi ekki endilega hvað þetta þýddi.“ Skerða öryggi hinsegin fólks með því að banna tákn þeirra Sú gagnrýni sem heyrist nú til dags er oftast á þá leið að fólk sé tilbúið að styðja hinsegin samfélagið en það sé óþarfi að þau séu svona sýnileg, að það sé of langt gengið að flagga regnbogafánanum. „Þegar réttindi eru tekin í burtu þá er fyrsta skrefið alltaf fáninn,“ segir Sindri og bendir á að verið sé að herða að réttindum hinsegin fólks víða um heim og nefnir þar Bretland og Bandaríkin þar sem fáninn er víða bannaður. „Og Rússland, þegar þau falla algjörlega inn í hatrið og leyfa sér að það, þá er það fyrsta að banna hinsegin áróður. Þú mátt ekki sýna út á við að þú sért hinsegin.“ Regnbogafáninn sé í raun tákn um að hinsegin fólk sé til staðar, sé öruggt og hafi fólk sem standi að baki því. „Þegar þú segir að þú viljir ekki að regnbogafáninn sé þarna þá allt í einu verður þetta erfiðara.“ Ástæðan fyrir því að regnbogafánar séu svo sýnilegir í skólum landsins sé vegna þess að krakkar verði fyrir meira einelti ef þeir eru hinsegin. Rannsókn Gallup bendir til þess að tvöfalt fleiri krakkar sem eru hinsegin skrópi í skóla. Það gefi vísbendingu um að þeim líði ekki vel. Fengu öryggisvörð á uppistandssýninguna vegna hatursummæla Sýning Sindra, Pláss fyrir alla, hafi aðeins verið sýnd einu sinni í Tjarnarbíói en það sé ætlun háns að sýna verkið aftur. „Þetta er fræðsla en ég segi yfirleitt að ef ég get komið þeim til að hlæja þá get ég komið þeim til að læra.“ Hán hafi sett sýninguna saman með miklum hraði og hafði aðeins viku til stefnu. Hán fór þó í viðtal við Heimildina fyrir þar sem komu inn 230 hatursathugasemdir eftir birtingu. Flestar þeirra sögðu að það væri ekkert bakslag að eiga sér stað. „Eins og það heyri ekki að þegar það eru 230 manns að segja að það sé ekkert bakslag. Þetta er bakslagið.“ „Það voru líka miklu ljótari hlutir þarna. Það var ein manneskja sem var endalaust að kommenta á allt sem ég sagði, aftur og aftur. Þetta var þekktur ofbeldismaður þannig við enduðum á því að fá öryggisvörð á hurðina. Svo framarlega sem ég veit þá hefur þetta ekki gerst áður, að það hafi þurft að fá dyravörð.“ „Þetta er bakslagið.“ Stundum verða viðbrögðin stór Sindri segist sjálft hafa fundið fyrir bakslaginu hér á Íslandi og úti í heimi, sérstaklega verandi trans. „Ég hef tvisvar sinnum næstum því verið barin á Laugaveginum. Það er öskrað á mig reglulega þegar ég labba um.“ „Ég finn fyrir þessu á skinni mínu svo mikið.“ Undanfarin tvö ár hafi hán fundið fyrir miklum breytingum. Slíkar árásir hafi farið frá því að vera á um það bil tveggja mánaða fresti yfir í að gerast mánaðarlega. Fólk leyfi sér að segja meira en það gerði áður. „Maður áttar sig ekkert endilega alltaf á því. Við erum fólk og þarna ertu kominn með þennan sýnileika. Ég er tveir metrar á hæð og ég er ekkert að fela að ég er trans. Ég er í rauninni bara labbandi regnbogafáni. Síðan sér fólk mig og stundum verða viðbrögðin bara stór.“ „Það þarf bara eitt svona atvik til þess að ég sé ekki hérna lengur,“ segir Sindri sem þykir mikilvægt að fólk viti af stöðunni. „Þetta er ekkert dans á rósum að vera hinsegin nú til dags.“ Hrækt á hán í miðri London Sindri eigi vini frá Bandaríkjunum sem séu að reyna að flytja hingað til lands þar sem verið er að skerða réttindi þeirra í heimalandinu. Sjálft hafi Sindri farið til Englands á dögunum og fann fyrir breyttri stöðu þar. „Ég mátti ekki fara inn á klósett lengur. Ef ég færi inn á kvennaklósettið þá væri ég bara handtekin og ef ég færi inn á karlaklósettið þá væri ég í hættu. Þannig ég endaði á því að þurfa að halda í mér þangað til ég kæmi á hótelið.“ „Það var hrækt á mig í miðri London-borg. Bara í Soho, hinsegin hjarta borgarinnar.“ Hán segir hlutina vera að gerast svakalega hratt og þegar fólk leyfi sér sífellt að hafa sterkari og sterkari skoðanir út á við þá stigmagnist hættan. Með breyttri umræðu leyfir fólk sér frekar að ráðast á hinsegin fólk Fáninn hafi verið skjöldur hinsegin fólks og árin 2019-2021 voru skemmdarverk á þeim sýnilegustu hatursglæpirnir hér á landi. Sindri segir að ekki hafi verið hægt að ráðast á fólkið sjálft vegna þess að mun meiri samstaða var með hinsegin fólki. „Við vissum að við stæðum öll svolítið saman í því að hinsegin fólk er ekki bara í lagi heldur að það sé flott að þau séu til. Að það sé gott að hafa þennan fjölbreytileika.“ „En núna þegar umræðan hefur svolítið breyst þá er bara hægt að ráðast á fólk. Hatursglæpir hafa verið að fara á uppleið, sérstaklega líkamsárásir. Ég vil ekkert vera að hanga niðri í bæ lengur.“ Sindri segist vona geta haldið fleiri sýningar um þetta efni og bendir á leiksýninguna Ég, Jóhanna sem hán leikur í og fjallar um Jóhönnu af Örk með hinsegin vinkli. Sindri Freyja segist hafa fundið fyrir auknu bakslagi í hinsegin samfélaginu á eigin skinni. Hán sé gangandi regnbogafáni og oft verði viðbrögð fólks mikil og jafnvel hættuleg. Hán rekur sögu regnbogafánans í uppistandssýningu og væntanlegri bók. Rætt var við Sindra Freyju Bjarnabur í Mannlega þættinum á Rás 1. Þáttinn má finna í spilaranum hér fyrir ofan.