Security News

Cybersecurity news aggregator

INFO News RÚV

Vildi henda reiður á hvað hvað gerðist í raun: „Mamma var bara veik“

Read Full Article →

Í bókinni Mamma og ég skrifar Kolbeinn Þorsteinsson um móður sína, Ástu Sigurðardóttur, sem var þjóðþekktur rithöfundur og dáð af mörgum. Einkalíf hennar var þó enginn dans á rósum þar sem hún var í óreglu meirihluta ævi sinnar og börn hennar voru tekin af henni og send í fóstur. „Mig langaði að koma skikki á atburðarásina. Ég get hent reiður á hvar ég var staddur og hvar hún var stödd,“ segir Kolbeinn í samtali við Egil Helgason í Kiljunni. Sagan er sögð frá sjónarhóli barns og lýsir sársaukanum sem fylgdi því að verða móðurlaus og sendur burt af hálfu barnaverndarnefndar. Gátu ekki hætt að drekka á sama tíma Kolbeinn fæddist að Hafnarbraut 4 í Kópavogi þar sem Ásta og Þorsteinn frá Hamri hófu búskap. Kolbeinn segist muna lítið eftir þeim árum sem hann bjó þar en veit til þess að þar hafi verið mikil óreiða. „Það var svolítið eins og þau gætu ekki hætt að drekka á sama tíma, ef ég segi það hreint út.“ „Barnaverndarnefnd vakti yfir þeim og mamma tók sig á, þá jók pabbi kannski drykkjuna. Pabbi reyndi að taka sig á og þá fór hún í óreglu. Það var eins og þau gætu ekki almennilega á sama tíma verið laus við þá áþján.“ Faðir hans var farinn að verja miklum tíma utan heimilisins og endaði með því að yfirgefa það alveg. „Þá fljótlega eru tekin af mömmu tvö systkini. Dagný sem er elst okkar systkina og Böðvar sem er miðjubróðirinn. Mamma fær að halda okkur þremur; mér, Þóri og Ásu sem þá var bara á öðru ári.“ „Þetta bara heldur ekki. Við vorum send í einhver úrræði hér og þar. Hún fær leyfi með ströngum skilyrðum um að fá okkur aftur, bræðurna. Það gengur eftir en það hélt ekki í mánuð. Þá vorum við tekin af henni, öll þrjú.“ Þetta veit Kolbeinn fyrir víst eftir að hafa lesið skýrslur barnaverndarnefndar og lögreglu sem lýstu ástandi móður hans nokkuð ítarlega. Þegar þau voru tekin af móður sinni í síðasta skiptið hafði ónefndur karlmaður reynt að ná í Ástu í nokkra daga án árangurs. Hann hafði því samband við lögreglu sem fór inn í húsið og fann þar Ástu, drukkna með flösku í hönd og „karlmann í sófa sem lá þar sennilega brennivínsdauður. Við vorum þar þrjú, fáklædd, innan um fatnað, skótau og drasl.“ „Við vorum þar bara í reiðileysi. Þetta var kornið sem fyllti mælinn hjá barnaverndarnefndinni í það skiptið.“ Eins og rótlaust þang Systkinin höfðu flakkað um með móður sinni sem reyndi hvað hún gat að halda börnum sínum hjá sér. Þau höfðu búið á Hvammstanga þar sem frænka þeirra vann og svo í Dalsmynni á Snæfellsnesi. „Við vorum þar eitt sumar þegar mamma var að flýja barnaverndaryfirvöld, eftir að hafa fallið enn eina ferðina á Hvammstanga.“ „Það endaði með því að mamma þoldi ekki við og fékk einhverja sendingu frá Reykjavík sem innihélt einhverjar töflur, var mér sagt. Það endaði með því að hún fór til Reykjavíkur, kemur svo aftur og reynir að nema okkur á brott um miðja nótt í Dalsmynni.“ Þau hafi því verið á endalausum þvælingi og hrakist til og frá. „Svolítið eins og rótlaust þang.“ Engum blöðum um það að fletta að Ásta elskaði börnin sín Kolbeinn telur móður sína hafa elskað þau systkinin. „Til dæmis ef við tökum bréfin sem hún sendi okkur eftir að við komum að Ökrum, þá held ég að það sé engum blöðum um það að fletta,“ segir Kolbeinn og á þá við um fósturheimili þeirra Akra í Mýrarsýslu þar sem systkinin enduðu og ólust upp að mestu. „Það kemur einnig fram í skýrslum barnaverndarnefndar frá þessum Reykjavíkurárum að hún hugsaði mikið til okkar, hvar við værum og hvernig við hefðum það, þegar hún hafði okkur ekki. Þetta olli henni hugarangri.“ Hún hafi ítrekað haft orð á því í bréfum sínum að hún vildi fá börnin til sín og fór þess á leit að endurheimta þau. „Mamma var bara veik“ Ásta var langt leidd í fíknisjúkdómi sínum og hafði ekki tök á að annast börnin sem skyldi. „Hún hefur án efa verið mikill fíkill en að sjálfsögðu var ég eða við systkinin ekkert að hugsa um það. Aðrir hugsuðu um það.“ Kolbeinn veltir þó fyrir sér hvort Þórir bróðir hans hafi áttað sig á ástandinu, verandi það stálpaður rétt áður en þau fóru frá henni í síðasta skiptið. „Hann hefur eflaust verið farinn að gera sér grein fyrir því hvernig var í pottinn búið en fyrir mitt leyti var ég ekkert að hugsa á þeim nótum. Mamma var bara veik.“ Börnunum hafi alltaf bara verið sagt að mamma þeirra væri veik án þess að nánar væri út í það farið. „Þetta var meira að segja orðað svona eftir að við komum að Ökrum. Hún segir í einu bréfi til mín að hún sé búin að vera veik.“ Ákvað að taka föður sinn í sátt Kolbeinn segist lengi vel hafa kallað föður sinn með nafni þegar hann ávarpaði hann. „Frá '65, þegar hann fer, til ársins 1968 í janúar þegar við förum að Ökrum frá Dalbraut, þá man ég ekkert eftir honum fyrir utan þetta eina skipti sem hann kom á Dalbraut.“ „Ég man það ekkert sérstaklega en þetta er eina skiptið á þessum árum sem ég man eftir að pabbi hafi verið einhver stærð í minni tilveru.“ Hann hafi þó ákveðið í kringum 1988 að taka föður sinn í sátt en það hafi verið meðvituð ákvörðun. „Ég var mjög reiður ungur maður, með vasana fulla af grjóti eins og kannski sagt er. Ég var skapstyggur og ör,“ segir Kolbeinn en ákvað að fyrirgefa föður sínum og þeir urðu ágætisvinir. Þegar þau systkinin voru öll endanlega komin að Ökrum voru fósturforeldrar þeirra, Óli og Inga, um fimmtugt og sýndu ekki mikla alúð. „Þetta var vænt fólk. Ég fer ekkert ofan af því en þau flintuðu ekki með hluti. Þetta var alvörugefið fólk. Þau hlógu aldrei, þau brostu út í annað og kímdu en hlýlegar strokur voru ekki í boði. En aldrei vond við okkur.“ Hann segist hafa fundið fyrir sinnuleysi og skeytingarleysi, þá sérstaklega frá Óla gagnvart honum og Böðvari. „Þau gáfu ekkert af sér en þau sáu alveg til þess að okkur skorti ekkert. Við vorum í hreinum fötum, heilum fötum. Það var hreint á rúmum og við gengum í skóla, þau fylgdust með því. Þau gerðu allt sem skyldan bauð þeim.“ Það vantaði þó herslumuninn upp á að börnunum liði eins og þau væru heima hjá sér. Skynjar kærleika hennar í bréfunum Kolbeinn segist ekki hafa fundið fyrir beiskju þegar hann skrifaði bókina en það hafi verið erfitt að rifja upp þennan tíma og fara í gegnum allar skýrslurnar. „Ég hélt að ég yrði snöggur að þessu, að þetta væri kannski spurning um einhverja mánuði en nei – þetta tók mig sennilega hátt í tvö ár.“ Honum hafi þótt erfitt að lesa um fíkn móður sinnar, glímuna hennar við að halda börnunum sínum og hvernig hún hafi staðið ein í þessu öllu saman. Í bókinni birtir Kolbeinn einnig sendibréf milli sín og móður sinnar. „Maður skynjar í þessum bréfum þennan kærleika, þessa löngun til að veita okkur veganesti eða styðja okkur á einhvern hátt.“ Kolbeinn Þorsteinsson segir það hafa verið erfitt að lesa skýrslur um glímu móður sinnar, Ástu Sigurðardóttur, við fíknisjúkdóm. Hún reyndi að halda börnum sínum hjá sér en þoldi ekki við og voru þau tekin af henni trekk í trekk. Rætt var við Kolbein Þorsteinsson í Kiljunni á RÚV. Þáttinn má finna í spilaranum hér fyrir ofan.

Share this article