Innlent | Morgunblaðið | 6.8.2026 | 10:11 Sögðu að mamma hefði ekki vaknað Kolbrún María Garðarsdóttir, Egill Rúnar Halldórsson og Sólveig Hulda Egilsdóttir. Katrín Día Gunnlaugsdóttir [email protected] Setja bókamerki „Helgin sem mamma dó var afskaplega venjuleg. Það var kannski það sem gerði þetta svona óskiljanlegt,“ segir Kolbrún María Garðarsdóttir sem missti móður sína fyrr á þessu ári, þegar hún var gengin 27 vikur með dóttur sína. Þremur mánuðum seinna missti hún svo dóttur sína, degi eftir fæðingu hennar. Kolbrún er fædd og uppalin á Akureyri þar sem hún býr í dag ásamt Agli kærasta sínum. Hún er önnur í röð þriggja systra, hefur getið sér gott orð í íshokkí og er komin langleiðina að því að verða félagsráðgjafi. Áfallið við að missa mömmu sína segir hún hafa verið svo skyndilegt og yfirþyrmandi að fyrstu dagarnir hafi einkennst af vantrú og doða. „Að missa mömmu mína var eins og að lenda í hryllingsmynd sem hætti aldrei. Ég beið eftir því að einhver slökkti á myndinni, segði að þetta hefði verið misskilningur og að mamma kæmi heim aftur en það gerðist aldrei.“ Dagana fyrir andlátið var ekkert sem gaf til kynna hvað koma skyldi. „Hún fór til Reykjavíkur á föstudeginum, bæði til að fylgja systur minni, sem var að keppa í íshokkí, og til að hitta nýjasta fjölskyldumeðliminn, yngri dóttur eldri systur minnar sem var aðeins fimm daga gömul þegar mamma dó. Af einhverri ástæðu ákváðum ég, Egill og pabbi að fara ekki með en við ætluðum svo öll saman suður helgina eftir. Ég man að mamma var svo spennt að verja helginni með ömmustelpunum sínum í Reykjavík. Sunnudagurinn byrjaði venjulega. Ég vaknaði klukkan átta til að þjálfa niðri í Skautahöll. Þegar ég kom heim fór ég aftur upp í rúm, komin 27 vikur á leið og orðin fljót að þreytast, alveg grunlaus um að líf mitt væri að fara að breytast. Pabbi og Egill komu inn í herbergi til að vekja mig. Þeir sögðu mér að mamma hefði ekki vaknað um morguninn. Á því augnabliki fannst mér eins og ég sjálf myndi aldrei verða eldri, ég hélt að mig væri að dreyma. Ég gat ekki andað, grét bara og öskraði til skiptis. Ég náði ekki utan um orðin sem var verið að segja við mig, skildi þau ekki, það var eins og heilinn neitaði að taka við þeim. Það er ekki hægt að lýsa því sem gerist innra með manni þegar maður heyrir „mamma þín vaknaði ekki í morgun“. Þetta er eitthvað sem ég myndi ekki óska nokkrum manni að upplifa.“ Fallegar mæðgur, Sólveig Hulda Valgeirsdóttir og Kolbrún María. Fékk svarið þremur mánuðum eftir andlátið „Þegar við höfðum rétt náð að draga andann tók við önnur martröð, að láta fólkið hennar vita. Mamma var stór hluti af lífi margra og við vildum að hennar nánasta fólk fengi að heyra þetta frá okkur. Ég hef aldrei séð pabba minn jafn sterkan og þennan dag, hann var einhvern veginn á sjálfstýringu. Aftur og aftur þurfti hann að segja „Sólveig vaknaði ekki í morgun“. Ég grét við hvert einasta símtal, ég veit ekki einu sinni hvað þau voru mörg. Ég skildi ekki af hverju mamma hafði ekki vaknað og fékk ekki svarið fyrr en ég missti dóttur mína tæpum þremur mánuðum síðar. Mér fannst eins og mamma hefði þurft að drífa sig á undan, til að læra á hinn heiminn og taka á móti litlu stelpunni okkar Egils. Það var eins og stór hluti af okkur öllum slokknaði þennan dag. Mömmu vantar alla daga, í öllu sem við gerum og það var gríðarlega erfitt að klára meðgönguna eftir að hafa misst hana. Ég var að verða mamma sjálf á sama tíma og ég missti mömmu mína. Ég missti ömmu barnanna minna, leiðbeinandann minn og öryggið sem fylgdi því að geta alltaf hringt í mömmu. Þetta var í fyrsta skipti á ævinni sem ég var virkilega hrædd. Í dag erum við bara að reyna að lifa einn dag í einu og læra á lífið án mömmu, eitthvað sem engan langar að þurfa að gera.“ Kolbrún segir samband sitt við móður sína hafa verið einstakt. „Mamma var engum lík. Hún gaf af sér án þess að hugsa sig tvisvar um, tók fólk í faðminn og passaði að allir fyndu að þeir skiptu máli. Einn af síðustu dögunum mínum með mömmu er dagur sem ég mun aldrei gleyma. Hún var deildarstjóri á lyflækningadeild á sjúkrahúsinu á Akureyri og þar var ég í starfsþjálfun sem félagsráðgjafi. Þetta var fimmtudagurinn áður en hún dó. Ég fékk að gera eitt verkefni með henni og sá hana gera það sem hún elskaði af öllu hjarta. Ég man hversu fagleg hún var, hvernig hún talaði við fólk, var heiðarleg, róleg og yfirveguð. Ég lærði meira af henni í þessu eina verkefni en á mörgum dögum í skóla. Á sama tíma var hún að farast úr spenningi, því daginn eftir var hún að fara suður að hitta nýjustu ömmustelpuna sína. Það er svo dýrmætt að eiga þessa minningu, að hafa fengið að sjá hana í sínu ljósi, gera það sem hún gerði best, svona skömmu áður en hún fór.“ Amma beið með opinn faðm í sumarlandinu Það er ekki nema tæpum þremur mánuðum eftir andlát Sólveigar Huldu sem Kolbrún og Egill eignast dóttur sína, nöfnu ömmu sinnar. „Við eignuðumst dóttur okkar, Sólveigu Huldu Egilsdóttur, þann 15. maí á Akureyri. Hún fór yfir í sumarlandið til ömmu sinnar daginn eftir, þann 16. maí, á vökudeildinni í Reykjavík. Allt fram að 27. viku var meðgangan draumameðganga. Mér leið vel bæði líkamlega og andlega. Þegar mamma dó breyttist allt. Andlega hliðin fór í rúst og það eina sem kom mér í gegnum dagana var litla Sólveig okkar. Í þessa þrjá mánuði var hún ástæðan fyrir því að ég hugsaði um mig, borðaði, svaf og hélt áfram,“ segir Kolbrún. „Þann 12. maí leið mér skringilega og ég fór upp á fæðingardeild. Þar kom í ljós hár blóðþrýstingur og ég var lögð inn til að fylgjast með hvort um meðgöngueitrun væri að ræða. Þar sem blóðþrýstingurinn lækkaði ekki var ákveðið að setja mig af stað 13. maí. Á fæðingardeildinni var endalaust dekrað við okkur Egil og ljósmæðurnar voru yndislegar. Ég var stressuð fyrir fæðingunni vegna þess að planið hafði verið að mamma yrði með okkur. Þar sem hún gat ekki verið þar bað ég eldri systur mína að koma og hún flaug norður. Ég vissi að mamma hefði viljað að hún væri þarna. Aðfaranótt 15. maí missti ég vatnið. Dagurinn var fallegur framan af og það mun enginn geta tekið frá okkur. Við spiluðum, sungum og grínuðumst á milli hríða og litla systir mín fékk líka að kíkja til okkar. Það var eins og við værum í fyrsta skipti í langan tíma að bíða eftir einhverju fallegu. Um klukkan 17.00 var ég komin í virka fæðingu. Allt virtist ganga vel og litla stelpan okkar sparkaði endalaust, hún var tilbúin að koma í heiminn. Þá fór allt á hliðina. Höfuðið á henni kom út og allt virtist eðlilegt en þegar ég átti að rembast í síðasta skiptið kom hún ekki, hún var föst. Ég mun aldrei geta lýst almennilega hvað gerðist eftir það, allt er í móðu og sumt er alveg svart. Ég man bara að allt í einu var herbergið fullt af læknum, hjúkrunarfræðingum og starfsfólki. Vegna vaktaskipta voru óvenjumargir læknar í húsinu og fyrir það verð ég ævinlega þakklát. Hver einasti einstaklingur í þessu herbergi gerði allt sem í hans valdi stóð til að reyna að bjarga litlu stelpunni okkar.“ Sólveig litla hafði fest í axlarklemmu og orðið fyrir alvarlegum súrefnisskorti. „Ég man eftir að hafa legið á fæðingarbekknum og að við þrjú, ég, Egill og systir mín, vorum að biðja fyrir stelpunni okkar. Ég man eftir að hafa heyrt aftur og aftur að það væri ekki púls, orð sem munu fylgja mér alla ævi. Endurlífgunin bar árangur að því leyti að við fengum að kveðja hana á lífi en súrefnisskorturinn hafði valdið mjög alvarlegum heilaskaða. Um miðnætti fórum við í sjúkraflugi suður og aðfaranótt 16. maí fengum við þær fréttir að litla stelpan okkar myndi ekki lifa af ef hún yrði aftengd vélunum. Klukkan 18.00 þann sama dag tókum við ákvörðun um að taka hana úr sambandi. Við vildum ekki halda henni í vélum ef það væri bara fyrir okkur, það væri ekkert líf fyrir hana að þjást í vélum. Þetta var erfiðasta ákvörðun sem ég hef þurft að taka, en þarna þurftum við að leggja okkar eigin tilfinningar til hliðar og hugsa um hvað væri best fyrir barnið okkar. Þarna kom inn allt sem mamma hafði kennt mér, að elska er stundum að sleppa takinu, þótt það rífi mann í sundur. Það gerði þessa martröð örlítið bærilegri að vita að hún væri að fara beint í fangið á mömmu. Öruggustu hendur í heimi. Ég hef aldrei upplifað jafn mikla örmögnun í einu herbergi. Enginn á að þurfa að kveðja litla barnið sitt. Að koma heim án barnsins míns, ganga inn í allt barnadótið, öll fallegu fötin sem mamma hafði keypt handa henni, var versta tilfinning í heimi.“ Kolbrún minnist útfarardags Sólveigar litlu og fyllist þakklæti fyrir fólkið í kringum sig. „Svo rann upp dagurinn sem við kvöddum Sólveigu í síðasta sinn. Ég er heppin að eiga góðan og hæfileikaríkan vin, Ágúst Þór Brynjarsson, sem kom og söng fyrir hana í kapellunni. Það gerði stundina svo miklu fallegri fyrir okkur öll. Litla stelpan okkar var jörðuð 29. maí. Egill, hetjan okkar Sólveigar, fékk kistuna í fangið til að bera hana út úr kapellunni. Ég hef aldrei verið jafn stolt af maka mínum og á þessari stundu, á sama tíma og ég trúði ekki að hann þyrfti að halda á litlu stelpunni sinni í kistu.“ Heilinn hafi skýlt henni svo hún myndi lifa af Kolbrún segir andlát móður sinnar vera sér í ljósu minni en stór hluti af dánardegi dóttur hennar er í móðu. „Ákveðin augnablik hafa fest sig í líkamanum á mér, ekki bara í minninu. Fyrstu dagarnir eftir að mamma dó eru mjög óraunverulegir, eins og ég hafi horft á líf mitt utan frá. Fyrsta mánuðinn lokaði heilinn eiginlega á allt og mér leið um tíma eins og ég ætti engar minningar með mömmu. Það var mjög sárt, því það góða var einmitt það sem ég vildi halda í. Svo fóru minningarnar hægt að koma til baka, í litlum brotum. Lykt, lag, setning eða staður gat allt í einu kallað fram minningu, stundum fallega og hlýlega, stundum svo fast að ég missti andann. Þegar ég missti dóttur mína var það öðruvísi. Ég get enn þann dag í dag ekki munað allt sem gerðist þá nótt, nema það sem mér hefur verið sagt. Stór hluti er bara svartur. Ég man brot, hljóð, sum andlit og hræðsluna en svo vantar heilu kaflana inn á milli. Ég var nýbúin að missa mömmu, komin í f