Ör­lög eins stærsta fyrir­hugaða frumút­boðs sögunnar kunna að ráðast í kviðdóms­her­bergi í Oak­land í Kali­forníu. Þar hefur kviðdómur til skoðunar dóms­mál Elons Musk gegn OpenAI, félaginu á bak við Chat­GPT. Niður­staðan gæti annaðhvort rutt síðustu hindruninni úr vegi fyrir fyrir­huguðu frumút­boði OpenAI á næsta ári eða sett framtíð félagsins í upp­nám. Sam­kvæmt Financial Times hefur OpenAI unnið að því að fara á markað á næsta ári, mögu­lega á verðmati upp á eitt þúsund milljarða dala, jafn­virði um 123 þúsund milljarða ís­lenskra króna. Félagið er nú metið á um 852 milljarða dala. Ef Musk tapar málinu yrði það stór sigur fyrir Sam Alt­man, for­stjóra OpenAI, sem sat sjálfur í dóm­salnum dögum saman á meðan vitni gáfu skýrslu. Ef Musk vinnur gæti Yvonne Gonza­lez Rogers, dómari í málinu, þurft að taka af­stöðu til þess hvort snúa eigi við um­breytingu OpenAI í hagnaðar­drifið félag, dæma félagið til að greiða skaða­bætur eða jafn­vel víkja Alt­man og Greg Brock­man, með­stofnanda félagsins, frá. Deilt um upp­runa OpenAI Kjarni málsins er hvort OpenAI hafi svikið upp­haf­legt hlut­verk sitt. OpenAI var stofnað árið 2015 sem rannsóknar­verk­efni með það yfir­lýsta mark­mið að þróa gervi­greind í þágu al­mennings. Musk var einn af stofn­endum og lagði félaginu til fé á fyrstu árum þess. Hann yfir­gaf stjórn OpenAI árið 2018. Síðan þá hefur félagið breyst í eitt verðmætasta einka­fyrir­tæki heims, með Micros­oft sem stærsta bak­hjarl og sam­starfsaðila. Musk heldur því fram að fram­lag hans, meðal annars 38 milljónir dala, hafi í raun skapað eins konar góð­gerðar­skuld­bindingu sem stjórn­endur OpenAI hafi brotið með því að breyta félaginu í hagnaðar­drifið félag. OpenAI hafnar þessu og segir máls­höfðunina fyrst og fremst drifna áfram af öfund og gremju Musk eftir að Chat­GPT sló í gegn og hans eigið gervi­greindar­fyrir­tæki, xAI, náði ekki sama flugi. Alt­man sagður van­hæfur Lög­menn Musk hafa beint spjótum sínum sér­stak­lega að Sam Alt­man. Í mál­flutningi sínum sagði Ste­ven Molo, lög­maður Musk, að trúverðug­leiki Alt­man væri eitt lykil­at­riði málsins. „Ef þið getið ekki treyst honum, ef þið trúið honum ekki, geta þeir ekki unnið. Það er svo ein­falt,“ sagði Molo við kviðdóminn, sam­kvæmt FT. Í réttar­höldunum kom fram að Alt­man ætti hlut í félögum að verðmæti vel yfir tveggja milljarða dala sem hefðu átt við­skipti við OpenAI. Þing­nefnd full­trúa­deildar Bandaríkjaþings hefur jafn­framt hafið rannsókn á mögu­legum hags­munaá­rekstrum Alt­man. Lög­menn Musk hafa einnig gagn­rýnt Greg Brock­man og vísað til þess að hann eigi persónu­legan hlut í OpenAI sem metinn sé á um 30 milljarða dala. OpenAI segir að Musk hafi sjálfur viljað að félagið færðist í átt að hagnaðar­drifnu skipu­lagi svo framar­lega sem hann fengi að ráða ferðinni. Í gögnum málsins kom meðal annars fram að Musk hafi á einum tíma­punkti lagt til að OpenAI yrði fellt inn í Tesla. Réttar­höldin hafa jafn­framt varpað ljósi á harðvítug átök innan hópsins sem stofnaði OpenAI. Sam­kvæmt FT reyndi Musk að vinna með­stofn­endur félagsins á sitt band, meðal annars með því að gefa þeim Tesla-bíla að verðmæti 262.400 dala. Í einu skila­boði sem lagt var fram í málinu spurði Ilya Sut­ske­ver, einn stofn­enda OpenAI, Brock­man hvort Tesla Model 3 myndi fá hann til að samþykkja afar óhagstæð kjör. Á deginum sem Musk yfir­gaf OpenAI hélt félagið starfs­manna­fund. Þar spurði Jos­hua Achiam, sem nú er helsti framtíðar­stefnumótandi OpenAI, Musk út í til­lögur sem hann taldi geta stefnt öryggi gervi­greindar í hættu. Musk svaraði með því að kalla hann fífl, sam­kvæmt vitnis­burði Achiam. Síðar gáfu starfs­menn OpenAI Achiam styttu af hálfum asna með áletruninni „ne­ver stop being a jac­kass for safe­ty“. Dario Amodei, sem síðar stofnaði og stýrir keppi­nautnum Ant­hropic, var meðal þeirra sem gáfu styttuna. Micros­oft hluti af málinu Musk heldur því fram að tækni­risinn hafi að­stoðað OpenAI við að brjóta gegn upp­haf­legum skuld­bindingum félagsins. Micros­oft hefur fjár­fest 13 milljarða dala beint í OpenAI og varið meira en 100 milljörðum dala í inn­viði og reikni­getu fyrir félagið, sam­kvæmt vitnis­burði í málinu. Lög­menn Micros­oft hafna því að til hafi verið samningur sem brotinn hafi verið og segja áhrif Micros­oft á OpenAI of­metin. Fyrir OpenAI skiptir niður­staðan miklu. Félagið hefur þegar komist í gegnum erfiðar viðræður við Micros­oft um endur­skipu­lagningu og ólguna sem varð þegar Alt­man var vikið úr starfi for­stjóra tíma­bundið árið 2023, áður en hann sneri aftur nokkrum dögum síðar. Sigur í málinu gegn Musk myndi ryðja einni síðustu stóru laga­legu hindruninni úr vegi fyrir markaðs­setningu félagsins. Sérfræðingar telja stórar breytingar ólíklegar Þótt kviðdómur kunni að fallast á ein­hverjar kröfur Musk telja sumir sér­fræðingar ólík­legt að dómari gangi svo langt að víkja Alt­man og Brock­man frá eða snúa endur­skipu­lagningu félagsins al­farið við. Stavros Gadinis, pró­fessor við laga­deild Berkel­ey-háskóla, segir við FT að það væri afar stórt inn­grip og myndi í reynd færa dómara ábyrgð á því að finna nýja stjórn­endur og hafa eftir­lit með flókinni um­breytingu félagsins. Dómarinn sjálfur hefur áður sagt að skaða­bótakrafa Musk, sem nemur 134 milljörðum dala, byggi á tölum „úr lausu lofti gripnum“, sam­kvæmt FT. Gadinis telur einnig að til­raunir Musk á sínum tíma til að ná stjórn á OpenAI eða sam­eina félagið Tesla veiki mála­til­búnað hans. Það geri honum erfiðara fyrir að halda því fram að hann hafi allan tímann verið að verja upp­haf­legt, óhagnaðar­drifið hlut­verk félagsins. Musk fjar­verandi í lokin Þegar lokaræður fóru fram var Alt­man í dóm­salnum. Musk var hins vegar ekki viðstaddur. Hann var þá í Peking með Donald Trump Bandaríkja­for­seta í ferð til Kína, sam­kvæmt FT. Willi­am Havitt, lög­maður OpenAI, nýtti sér það í lokaræðu sinni. „Musk er ekki hér í dag. Skjól­stæðingar mínir eru það,“ sagði hann. Nú bíður OpenAI eftir niður­stöðu níu kviðdóm­enda í Oak­land. Hún gæti skorið úr um hvort félagið haldi áfram leið sinni að einu stærsta frumút­boði sögunnar eða hvort deila stofn­endanna tefji, breyti eða jafn­vel stöðvi þá veg­ferð.