Nokkur sam­keppnis­mál hanga áfram yfir Lands­virkjun, sam­kvæmt skýringum í árs­hluta­reikningi félagsins fyrir fyrsta árs­fjórðung. Þar kemur meðal annars fram að Eftir­lits­stofnun EFTA, ESA, hafi í apríl í fyrra ákveðið að opna rannsókn á því hvort Lands­virkjun hafi brotið gegn sam­keppnis­reglum EES. Rannsóknin snýr að því hvort fyrir­tækið hafi neitað að af­henda raf­orku til fyrir­tækja sem vildu fram­leiða vetni eða ra­f­elds­neyti. Lands­virkjun tekur fram í reikningnum að ákvörðun ESA feli aðeins í sér að rannsókn hafi verið opnuð. Hún feli hvorki í sér niður­stöðu um brot né vís­bendingu um endan­lega niður­stöðu málsins. Málið er þó viðkvæmt fyrir Lands­virkjun, enda snertir það að­gang nýrra orku­frekra at­vinnu­greina að raf­orku. Vetnis- og ra­f­elds­neytis­verk­efni hafa verið nefnd sem mögu­leg ný stoð í orku­skiptum og iðnaðar­upp­byggingu hér á landi, en slík verk­efni eru háð miklu og stöðugu raf­orku­fram­boði. Þá hefur Sam­keppnis­eftir­litið frá árinu 2024 haft til rannsóknar hvort ákvæði í langtímara­forku­samningum Lands­virkjunar við stór­not­endur standist sam­keppnislög. Um er að ræða ákvæði sem kveða á um að stór­not­endum sé óheimilt að endur­selja raf­orku sam­kvæmt slíkum samningum nema með samþykki Lands­virkjunar Slík ákvæði geta skipt máli á markaði þar sem raf­orka er tak­mörkuð auðlind og langtíma­samningar við stór­not­endur binda stóran hluta fram­leiðslunnar. Spurningin í málinu er hvort tak­markanir á endur­sölu geti þrengt að virkni raf­orku­markaðarins eða hindrað að raf­orka færist til annarra not­enda. Lands­virkjun stendur einnig í ágreiningi við Sam­keppnis­eftir­litið vegna svo­nefndra tapaút­boða Lands­nets. Sam­keppnis­eftir­litið hafði frá árinu 2020 rann­sakað hvort þátt­taka Lands­virkjunar í út­boðunum á árunum 2017 til 2021 hefði falið í sér brot á sam­keppnislögum. Niður­staða eftir­litsins var sú að Lands­virkjun hefði selt Lands­neti raf­magn á of lágu verði. Fyrir­tækið var sektað um 1,4 milljarða króna í ágúst í fyrra. Lands­virkjun hefur kært ákvörðunina til áfrýjunar­nefndar sam­keppnis­mála. Mála­flokkarnir eru ólíkir en eiga það sam­eigin­legt að snúa að stöðu Lands­virkjunar á raf­orku­markaði, að­gangi annarra að raf­orku og því hvernig fyrir­tækið beitir samningum og verðlagningu. Í upp­gjöri Lands­virkjunar kemur einnig fram að PCC BakkiSilicon hafi hætt rekstri og að óvissa sé um framtíð verk­smiðjunnar. Samninga­viðræður standi yfir milli félaganna og móðurfélagsábyrgð sé til staðar. Þá er enn ágreiningur vegna bilunar í raf­búnaði í ál­veri Norðuráls á Grundar­tanga í október í fyrra. Bilunin leiddi til þess að fram­leiðsla ál­versins dróst saman um tvo þriðju. Lands­virkjun selur Norðuráli um þriðjung þeirrar raf­orku sem ál­verið notar og segir í reikningnum að ágreiningur sé um hvort kaup­skylda Norðuráls eigi við í þessu til­viki. Tryggingar Lands­virkjunar inni­feli þó rekstrar­stöðvunar­tryggingu sem ætlað sé að bæta tjón félagsins að mestu. Þótt rekstur Lands­virkjunar hafi gengið vel á fyrsta árs­fjórðungi og fjár­hags­staða félagsins sé sterk sýna skýringarnar að nokkur stór ágreinings- og eftir­litsmál eru enn óút­kljáð. Þau tengjast ekki dag­legum rekstri með beinum hætti en geta haft þýðingu fyrir stöðu félagsins á raf­orku­markaði, samnings­um­hverfi stór­not­enda og að­gang nýrra at­vinnu­greina að ork