Danska lyfja­fyrir­tækið Novo Nor­disk hefur birt launa­bil fyrir störf hjá félaginu og tekið þar með for­skot á nýjar reglur Evrópu­sam­bandsins um aukið launa­gagnsæi. Starfs­menn félagsins geta nú séð hvar eigin laun lenda innan launa­bils viðkomandi starfs og um­sækj­endur sjá launa­bil áður en þeir fara í ráðningar­við­tal. Novo Nor­disk er verðmætasta fyrir­tæki Dan­merkur og eitt stærsta lyfja­fyrir­tæki heims. Með nýrri stefnu félagsins, sem kallast External Pay Tran­s­paren­cy, eru launa­bil birt í at­vinnu­aug­lýsingum og upp­lýsingar veittar um hlunnindi og skammtíma- og langtíma­hvata sem geta fylgt störfum. Sam­kvæmt um­fjöllun Børsen tók stefnan gildi 22. apríl síðastliðinn. Hún er liður í undir­búningi Novo Nor­disk fyrir inn­leiðingu til­skipunar Evrópu­sam­bandsins um launa­gagnsæi, sem á að taka gildi í Dan­mörku 1. janúar 2027. Í at­vinnu­aug­lýsingum Novo Nor­disk má nú sjá tölu­verðan mun á launa­bilum eftir störfum. Grunn­laun rannsóknar­tæknis í Ka­lund­borg eru til dæmis sögð vera á bilinu 437.600 til 643.200 danskar krónur á ári. Það jafn­gildir um 8,4 til 12,3 milljónum ís­lenskra króna miðað við gengið 19,19 krónur fyrir danska krónu. Launa­bil fyrir starf stefnumótunar­stjóra er frá 940.800 dönskum krónum upp í tæp­lega 1,5 milljónir danskra króna á ári. Það sam­svarar um 18,1 til tæp­lega 28,8 milljónum ís­lenskra króna. Þá nefnir Børsen dæmi um starf seni­or finance lead, þar sem launa­bilið er frá 651 þúsund dönskum krónum til 956.900 danskra króna á ári, eða um 12,5 til 18,4 milljónir ís­lenskra króna. Novo Nor­disk segir mark­miðið með auknu gagnsæi vera að draga úr hlut­drægni og styðja við sann­gjörn og jöfn laun. Félagið segist hafa farið yfir launa­jafn­rétti og bætt gagnsæi í launa­bilum, árangurs­tengdum greiðslum, hlunnindum og langtíma­hvötum. Nýju reglurnar í Evrópu­sam­bandinu eiga að tryggja starfsmönnum og um­sækj­endum betri upp­lýsingar um laun. Fyrir­tæki verða meðal annars að upp­lýsa um launa­bil áður en við­tal fer fram og mega ekki spyrja um­sækj­endur um fyrri laun. Mark­miðið er að koma í veg fyrir að launa­munur fylgi fólki milli starfa og að auðveldara verði að greina óút­skýrðan launa­mun milli kynja. Kim Jung Ol­sen, for­maður HK Privat, fagnar ákvörðun Novo Nor­disk og segir jákvætt að félagið bíði ekki eftir því að löggjöfin neyði það til aukins gagnsæis. Hann segir að vonandi verði önnur fyrir­tæki inn­blásin af for­dæminu. „Við lítum á þetta sem styrk í launa­viðræðum, þannig að þær verði ekki lengur ágiskunar­leikur,“ segir hann við Børsen. Mette Knudsen, ráðgjafi hjá Djøf, segir ákvörðun Novo Nor­disk skref í rétta átt. Hún bendir þó á að launa­bil geti verið svo víð að þau segi um­sækj­endum ekki alltaf nákvæm­lega við hverju megi búast. Sem dæmi nefnir hún starf þar sem munurinn á neðri og efri mörkum nemur rúm­lega 300 þúsund dönskum krónum á ári. Novo Nor­disk biður um­sækj­endur jafn­framt um að gefa upp væntingar sínar til árs­launa. Í at­vinnu­aug­lýsingum félagsins er þó tekið fram að það sé aðeins leiðbeinandi og að ítar­legar launa­viðræður fari ekki fram fyrr en síðar í ráðningar­ferlinu, þegar félagið sé til­búið að gera um­sækjanda at­vinnu­til­boð. Stéttarfélög hafa gagn­rýnt þá fram­kvæmd að biðja um­sækj­endur um launa­kröfur snemma í ráðningar­ferli. Mette Knudsen segir æski­legra að laun séu rædd eftir við­tal, þegar um­sækjandi hafi fengið betri mynd af starfinu og fyrir­tækið betri mynd af hæfni hans. Hættan sé annars sú að fólk falli úr ferlinu vegna launa­væntinga áður en færni þess hafi verið metin. Hún segir þó skipta máli að Novo Nor­disk birti launa­bilin sam­hliða. Það gefi um­sækj­endum ramma til að miða við. Carina Kors­ga­ard, með­eig­andi hjá ráðgjafar- og endur­skoðunar­fyrir­tækinu EY í Dan­mörku, segir Novo Nor­disk vera mjög snemma á ferðinni. Hún segir mörg fyrir­tæki nú þurfa að koma launa­gögnum og kerfum í rétt horf áður en reglurnar taka gildi um áramótin. Að hennar sögn verður inn­leiðingin krefjandi, meðal annars vegna þess að fólk með sama starfs­heiti getur sinnt ólíkum verk­efnum og haft ólíka reynslu. Því geti launa­bil verið breið. Hún segir verk­efnið engu að síður hollt fyrir fyrir­tæki, því þau þurfi að taka af­stöðu til þess hvort launa­munur sé mál­efna­lega skýrður. Í um­fjöllun Børsen kemur fram að Danir ræði al­mennt lítið um laun sín. Í könnun sem Yougov gerði fyrir Paychex Europe í fyrra sögðust 44 pró­sent Dana aldrei ræða laun sín og aðeins einn af hverjum fimm deildi þeim opinskátt með fleiri sam­starfsmönnum. Kim Jung Ol­sen vonast til að nýju reglurnar breyti því. Meira gagnsæi geri laun að um­ræðu­efni og auðveldi fólki að meta eigin stöðu. Mette Knudsen segir aukið gagnsæi einnig geta leitt til óþægi­legra upp­göt­vana. Starfs­maður sem sjái að annar í sam­bæri­legu starfi fái 200 þúsund dönskum krónum meira á ári, jafn­virði um 3,8 milljóna ís­lenskra króna, geti haft ríka ástæðu til að ræða við yfir­mann sinn eða íhuga að skipta um starf.