Áætluð verklok nýrrar Þjóðarhallar eru undir árslok 2029 eða í byrjun árs 2030. Þetta segir Sigurður Ragnarsson, stjórnarformaður Íslenskra aðalverktaka, sem ásamt samstarfsfyrirtækjum, munu byggja nýju höllina sem á að rísa í hjarta Laugardals. Ef áætlanir ÍAV ganga eftir mun nýja höllin rísa fjórum til fimm árum á eftir þeim verklokum sem kynnt voru á fyrsta blaðamannafundinum um þjóðarhöllina í janúar 2023 og einu til þremur árum á eftir þeirri áætlun sem kynnt var á síðasta blaðamannafundi sem haldinn var fyrir rúmum tveimur árum. Í viðtali í Síðdegisútvarpinu segist Sigurður ekki bera ábyrgð á því sem stjórnvöld sögðu á blaðamannafundi um þjóðarhöllina fyrir einhverjum árum. Hans verkefni sé að reisa höll fyrir HM karla í handknattleik árið 2031. Árið 1994 ræddi borgarstjóri Reykjavíkur hugmyndir um nýja þjóðarhöll við íþróttahreyfinguna. 32 árum síðar hafa framkvæmdir ekki enn hafist. Starfshópar hafa þó verið settir á laggirnar ásamt framkvæmdanefnd, ráðgjafaráði og félagi. Til umfjöllunar á síðustu öld Laugardalshöll, sem var byggð árið 1965, er barn síns tíma. Hún stenst ekki alþjóðlegar kröfur sem gerðar eru til íþróttamannvirkja, meðal annars vegna stærðar, lofthæðar og lýsingar. Hefur höllin verið rekin á sérstakri undanþágu sem heimavöllur landsliða Íslands um árabil. Íþróttahreyfingin hefur í mörg ár kvartað sáran undan aðstöðuleysi í Laugardalnum og kallað eftir nýrri þjóðarhöll. Til marks um hve lengi þessi umræða hefur verið í íslensku samfélagi má finna umfjallanir um nýja þjóðarhöll í Morgunblaðinu í júlí árið 1994. Þá fundaði Ingibjörg Sólrún Gísladóttir þáverandi borgarstjóri með framkvæmdanefnd HM ‘95 og forystumönnum Handknattleikssambands Íslands vegna húsnæðismála í aðdraganda HM karla sem átti að halda hér á landi ári seinna. Var þá til umræðu að reisa nýtt íþróttahús fyrir keppnina sem var haldin á Íslandi. Ríflega þremur áratugum síðar bíða Íslendingar enn eftir fyrstu skóflustungunni. Í millitíðinni hafa stjórnmálamenn undirritað viljayfirlýsingu, boðað til blaðamannafunda, skipað starfshópa, komið á laggirnar ráðgjafaráði, sett á fót framkvæmdanefnd og stofnað félagið Þjóðarhöll ehf. Í byrjun viku dró til tíðinda þegar stjórnvöld tilkynntu hvaða teymi hefði haft sigur úr býtum í samkeppni um hönnun og byggingu hallarinnar. Í tilkynningunni mátti finna glæsilegar tölvuteikningar sem sýna risavaxið mannvirki fyrir aftan núverandi Laugardalshöll. Virðist fyrsta skóflustungan vera innan seilingar en samkvæmt útboðinu á að skila höllinni seinni part árs 2029. Verktakinn óttast aftur á móti að verkið muni dragast aðeins á langinn vegna tafa. Það yrði ekki í fyrsta sinn sem framkvæmdaáætlun nýrrar þjóðarhallar stenst ekki tímalínu stjórnvalda. Hér verður stiklað á stóru um þetta langdregna ferli sem undirbúningur nýrrar þjóðarhallar hefur verið. Tími innviðafjárfestinga runninn upp Eftir margra ára ákall íþróttahreyfingarinnar eftir bættri aðstöðu í Laugardalnum skipaði Lilja Alfreðsdóttir, þáverandi mennta- og menningarmálaráðherra, loks starfshóp í janúar 2020 til þess að gera tillögur um þjóðarleikvang fyrir innanhússíþróttir. Hópurinn átti að skila tillögum til ráðherra 1. maí sama ár. Í september 2020 ritaði Lilja grein í Morgunblaðið undir yfirskriftinni Þjóðarleikvangar fyrir þjóðina, þar sem hún segir tíma innviðafjárfestinga runninn upp. Þar upplýsti hún að starfshópurinn hefði skilað greiningu á ólíkum sviðsmyndum, kostum, göllum, ávinningi og áhættu af ólíkum leiðum vegna þjóðarhallar. „Þannig er stór hluti undirbúningsvinnunnar kominn vel á veg og hægt er að taka næstu skref. Fram undan er að tryggja fjármögnun, ráðast í hönnun og grípa í skófluna og byggja framtíðarleikvanga fyrir landslið Íslendinga,“ ritaði ráðherrann þáverandi. Í nýjum stjórnarsáttmála Vinstri grænna, Framsóknarflokksins og Sjálfstæðisflokksins í nóvember 2021 kom fram að ríkisstjórnin, sem hafði nýlega endurnýjað umboð sitt, ætlaði að vinna áfram að uppbyggingu þjóðarhallar inniíþrótta og þjóðarleikvanga. Í desember 2021 sagði Ásmundur Einar Daðason, sem þá var tekinn við keflinu sem nýr mennta- og barnamálaráðherra, að ekki yrðu fleiri nefndir skipaðar vegna þjóðarleikvanga fyrir boltaíþróttir og frjálsíþróttir. „Við ætlum ekki að horfa upp á það að landsliðin okkar séu að fara að spila alla heimaleiki erlendis á næstu árum,“ sagði Ásmundur í pallborði á Vísi. Það eina sem þyrfti að gera væri að ýta á „Enter“. Í mars 2022 kom út fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2023 til 2027 . Þar var hvergi gert ráð fyrir þjóðarleikvöngum í íþróttum. Fram kom í áætluninni að enn sem komið er væru þessi áform á byrjunarstigi og að endanlegt umfang framkvæmdanna lægi ekki fyrir. Þess vegna þætti ekki tímabært að gera ráð fyrir þeim í þessari áætlun. Viljayfirlýsing rétt fyrir kosningar Í maí 2022 , átta dögum fyrir sveitarstjórnarkosningar, undirrituðu Ásmundur Einar, Katrín Jakobsdóttir þáverandi forsætisráðherra og Dagur B. Eggertsson þáverandi borgarstjóri undir viljayfirlýsingu um byggingu nýrrar þjóðarhallar. Þá var stefnt að því að ljúka framkvæmdum árið 2025 . Kostnaðurinn var metinn á allt að níu milljarða króna. Í júní 2022 bárust fréttir af því að uppbyggingu nýrrar þjóðarhallar hefði formlega verið ýtt úr vör með skipun nýs starfshóps. Sá var sameiginlegur starfshópur ríkis og borgar sem hafði verið falið að fylgja eftir tímasettri framkvæmdaáætlun hallarinnar. Um svipað leyti skipuðu ríki og Reykjavíkurborg einnig sameiginlega framkvæmdanefnd og ráðgjafaráð um uppbyggingu hallarinnar. Í ágúst 2022 hóf framkvæmdanefndin störf. Hlutverk hennar var að leiða vinnu vegna hönnunar, útboðs, hvernig staðið yrði að fjármögnun hallarinnar og undirbúa ákvörðun um útfærslu og rekstrarform. Nefndin átti að útbúa tímasetta framkvæmdaáætlun um uppbyggingu hallarinnar. Í nóvember 2022 tilkynnti nefndin að hin nýja höll yrði reist sunnan við núverandi höll í Laugardalnum. Óljós kostnaðarskipting Í janúar 2023 var haldinn blaðamannafundur um þjóðarhöllina. Þar var greint frá því að höllin yrði nítján þúsund fermetrar að stærð, hún myndi taka 8.600 manns í sæti og allt að tólf þúsund tónleikagesti. Framkvæmdir áttu þá að hefjast strax næsta ár enda voru verklok áætluð 2025 . Heildarkostnaðurinn var áætlaður í kringum fimmtán milljarða króna, eða um sex milljörðum meira en hafði verið áætlað í viljayfirlýsingunni sem var undirrituð fyrir sveitarstjórnarkosningarnar. Athygli vakti að Dagur B. Eggertsson þáverandi borgarstjóri sagði kostnaðarskiptingu milli ríkis og borgar enn óljósa. Í mars 2023 lagði um­hverf­is- og skipu­lags­ráð Reykja­vík­ur­borg­ar til að lóðarmörk Laug­ar­dals­hall­ar yrðu stækkuð til að rúma bygg­ingu nýrr­ar þjóðar­hall­ar. Enn lá ekki fyrir með hvaða hætti framkvæmdirnar yrðu fjármagnaðar. Í janúar 2024 , árið sem framkvæmdir áttu að hefjast, var félag stofnað um byggingu hallarinnar, sem fékk nafnið Þjóðarhöll ehf. Félagið var 55 pró­sent í eigu rík­is­ins og 45 pró­sent í eigu Reykja­vík­ur­borg­ar. Fyrsta verk­efni stjórn­ar­inn­ar var að hefja for­val fyr­ir sam­keppn­isút­boð um hönn­un og bygg­ingu mann­virk­is­ins. Verklokum frestað Í mars 2024 var annar blaðamannafundur haldinn um höllina. Framkvæmdir voru ekki hafnar og orðið nokkuð ljóst að ekki tækist að reisa höllina á einu ári. Samkvæmt nýju skipulagi sem kynnt var á fundinum átti samkeppni um hönnun og byggingu að hefjast sama ár svo hægt yrði að kynna sigurtillöguna í j anúar 2025 og í kjölfarið hefja framkvæmdir seinna það ár. Sá fyrirvari var þó hafður á að ferlið gæti lengst og fyrsta skóflustungann því hugsanlega ekki tekin fyrr en árið 2026. Þá voru ný verklok áætluð árið 2027 eða 2028 . Í apríl 2024 tilkynnti Alþjóða handknattleikssambandið að Ísland, Noregur og Danmörk myndu í sameiningu halda HM karla í handbolta árið 2031. Í október 2024 sleit Bjarni Benediktsson ríkisstjórnarsamstarfi Sjálfstæðisflokks, Framsóknar og Vinstri grænna. Ný ríkisstjórn var kosin 30. nóvember sama ár. Í desember 2024 voru þrjú teymi kynnt sem höfðu verið valin til þátttöku í samkeppnisútboði um hönnun og byggingu nýrrar hallar. Í fréttum kom fram að ríki og borg hefðu sammælst um kostnaðarskiptingu og að framkvæmdin væri fjármögnuð í fjárlögum, fjármálaáætlun 2025-2029 og fjárhagsáætlun Reykjavíkurborgar. Árið 2025 tókst hvorki að kynna sigurtillöguna, sem hafði verið skipulagt að gera í janúar það ár, né hefja framkvæmdir. Þrír ráðherrar úr röðum Flokks fólksins voru með málið á sinni könnu á þeim tíma. Fyrst Ásthildur Lóa Þórsdóttir, sem tók við embætti mennta- og barnamálaráðherra í desember 2024 , næst Guðmundur Ingi Kristinsson, sem tók við ráðherrastólnum í mars 2025 , og svo Inga Sæland sem leysti Guðmund Inga af þegar hann fór í veikindaleyfi í desember sama ár, áður en hún tók formlega við embættinu eftir áramót. Sagði tímarammann standast Í janúar var greint frá því að stefnt væri að því að niðurstöður úr samkeppnisútboði hallarinnar lægju fyrir um miðjan mars. Þá kom jafnframt fram að framkvæmdir gætu byrjað um vorið. Í maí hafði ekkert heyrst en í viðtali við Rúv sagði fjármálaráðherra að áætlaður tímarammi nýrrar þjóðarhallar stæðist enn. Sigurtillagan var svo loks kynnt í byrjun vikunnar , einu og hálfu ári á eftir áætlun. Í lokavalinu stóð teymi Íslenskra aðalverktaka (ÍAV) ásamt ASK arkitektum, COWI, LPO arkitektum, Ísloft, EOH og Landhönnun, uppi sem sigurvegari. Í tilkynningu stjórnvalda kom hvorki fram hvenær áætluð verklok yrðu né hvenær framkvæmdir ættu að hefjast. Tilboðið hærra en áætlað var Í viðtali við Síðdegisútvarpið segir Sigurður Ragnarsson stjórnarformaður ÍAV að félagið muni ekki geta staðið við þann tímaramma sem stjórnmálamenn kynntu á síðasta blaðamannafundi í mars 2024 , og ný ríkisstjórn ítrekaði að væri enn í gildi fyrr á þessu ári. Sigurður gerir ráð fyrir verklokum undir lok árs 2029 eða í byrjun árs 2030 , rétt áður en halda á HM. Nú stendur yfir lögbundinn biðtími þar sem tilboðsgjöfum gefst kostur á að kynna sér niðurstöðuna og eftir atvikum gera athugasemdir eða bera ákvörðunina undir kærunefnd útboðsmála áður en heimilt er að ganga frá samningi. Tillaga ÍAV hljóðar upp á 16,8 milljarða, sem er 1,8 milljarði hærra heldur en sá heildarkostnaður sem stjórnvöld höfðu áður kynnt. Í tilkynningu stjórnvalda í byrjun viku kom fram að tækifæri til hagræðingar væru til staðar. Sigurður segir ÍAV eiga eftir að funda með stjórnvöldum til að komast að því í hverju þau felast og hvernig hagræðingin verður útfærð. „Að því loknu þá þarf bara að byrja að hanna, teikna, fá leyfi og fara út með skóflurnar og hamrana og byrja.“ Sigurður virðist frekar eiga von á því að verkinu ljúki í byrjun árs 2030. Verða þá fimm ár liðin frá því að ný þjóðarhöll átti upphaflega að vera tilbúin.