Heiðar Guðjónsson vill endurvekja olíuleit á Drekasvæðinu og hyggst sækja um leitar- og vinnsluleyfi á árinu. Hann segir það forsendu hagsældar að þjóðir nýti þær auðlindir sem þær eigi en að olían við Íslandsstrendur verði að engu ákveði þjóðin að ganga í Evrópusambandið. Sjálfur segir hann embættismenn ESB hafa ratað í orkulegt öngstræti og að Íslendingar verði að muna að enginn sé að fara að gæta hagsmuna okkar nema við sjálf. Heiðar hefur lengi vel verið einn framsýnasti fjárfestir landsins og hefur honum tekist ótal sinnum á ferli sínum að læsa inn stöðum sem hafa verið í andstöðu við útbreidda eða almenna skoðun, hvort sem það var skortsala hans á hlutabréfum Enron áður en bandaríski orkurisinn féll um aldamótin eða að verjast veikingu krónunnar fyrir hrun með framvirkum samningum, en hann hafði frá árinu 2005 varað opinberlega við yfirvofandi áföllum á gjaldeyris- og lánamörkuðum. Svona mætti lengi telja en í samtölum við Heiðar er þó mjög ljóst að hann horfir alltaf fram á við og stefnir nú að því að endurreisa eitt framsæknasta fjárfestingarverkefni sitt til þessa; að sækja olíuna við Íslandsstrendur Sú vegferð hófst fyrir rúmum tíu árum þegar Heiðar stofnaði félagið Eykon Energy, sem kom að olíuleit á Drekasvæðinu ásamt stórum erlendum aðilum. Á þeim tíma sagði hann að ef allt gengi að óskum væri hægt að hefja vinnslu árið 2025. Síðasta ríkisstjórn Íslands var með það í stjórnarsáttmála sínum að ekki yrðu gefin út leyfi til olíuleitar og því var tómt mál að koma með umsókn á þeim tíma. Drekasvæðið var fyrst boðið út til olíuleitar árið 2009 og voru fyrstu tvö leyfin veitt árið 2013 eftir að íslenskir og erlendir aðilar höfðu sótt um. Norska ríkisolíufyrirtækið Petoro var 25% þátttakandi í báðum þeim hópum sem hlutu leyfi til leitar og vinnslu. Kjell Pedersen, þáverandi framkvæmdastjóri Petoro, sagði við íslenska fjölmiðla á þeim tíma að félagið kæmi ekki að svona verkefni nema það teldi að það væri tækifæri á svæðinu. Sjá einnig Síðasti drekinn „Niðurstöðurnar voru svo jákvæðar að samstarfsaðilar okkar í Petoro, ríkisolíufélagi Noregs, sögðu að þeir hefðu aldrei séð svona möguleika áður. Petoro hefur verið inni í öllum leyfum á norska landgrunninu, í Norðursjó, Noregshafi og Barentshafi,“ segir Heiðar í samtali við Frjálsa verslun. Drekasvæðið er norðaustur af Íslandi á lögsögumörkum Íslands og Noregs, en rannsóknir á Jan Mayen-hryggnum hafa bent til þess að þar séu allt að tíu til tólf milljarðar olíutunna. Vegna Jan Mayen-samnings Íslendinga og Norðmanna frá níunda áratugnum eiga þjóðirnar gagnkvæman nýtingarrétt á hluta svæðisins. Sé tekið mið af núverandi heimsmarkaðsverði á olíu, þegar viðtalið er tekið (um 108 dali á tunnuna) og núverandi gengi Bandaríkjadals er brúttóverðmæti olíunnar á Jan Mayen-hryggnum því um 132 til 158 þúsund milljarðar íslenskra króna. Drekasvæðið. Stefnubreytingar í stjórnmálum bæði í Noregi, hérlendis og víðar urðu þó þess valdandi að ekkert varð úr olíuvinnslu hérlendis og drógu erlendir samstarfsaðilar sig úr verkefnunum. CNOOC sem var í leyfinu þurfti að afskrifa kaup sín á Nexen í Norður-Ameríku, um 15 milljarða bandaríkjadala, sem varð þess valdandi að félagið hætti leit á nýjum svæðum og einbeitti sér að svæðum þar sem vinnsla var þegar í gangi. „Þá vill þannig til að það er stjórnarkreppa í Noregi. Petoro, sem er ríkisolíufélag, sækir sitt umboð beint til stjórnvalda. Þá komu Græningjar inn og studdu Ernu Solberg-stjórnina gegn því að það yrði ekki farið inn á ný leitarsvæði norðan heimskautsbaugs,“ segir Heiðar. „Þannig að við fengum svar frá Petoro. Þeir höfðu andmælt þessu 7. janúar, en eftir ríkis stjórnarfund 18. janúar sögðu þeir: okkur er bannað að halda áfram með þetta, þannig að við þurfum að skila leyfinu.“ Heiðar Guðjónsson. © Eyþór Árnason (Eyþór Árnason) Leyfunum var ýmist skilað eða þau afturkölluð. Árið 2018 afturkallaði Orkustofnun leyfi Eykon eftir að kínverska ríkisolíufélagið CNOOC og norska ríkisfélagið Petoro höfðu ákveðið að skila inn sínu leyfi. Hann segir að eftir það hafi í raun ekki verið pólitískt svigrúm til að halda málinu lifandi hér heima. „Síðan var ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur í tvö kjörtímabil og þá var tómt mál að tala um að fara í einhverja umsókn um leyfi. Þess vegna byrjuðum við aftur núna þegar ný ríkisstjórn tók við. Heimsmálin hafa líka skipast þannig að þessi barnatrú, að ímynda sér að lífskjörin í dag komi af sjálfu sér og það skipti ekki máli hvaða orka er notuð, er á undanhaldi.“ Fyrir fimm árum ákvað Evrópusambandið að beita sér fyrir banni á vinnslu á olíu, kolum og gasi á norðurslóðum vegna loftslags- og umhverfis sjónarmiða. Heiðar gagnrýndi þessa stefnu ESB harðlega á ráðstefnu Hringborðs norðurslóða (e. Arctic Circle) haustið 2021 og átti þar í orðaskiptum við fastafulltrúa ESB í málefnum norðurslóða. „Við höfum séð stórar fjárfestingar á norðurslóðum falla niður vegna tíðaranda hverju sinni (e. mood of the moment),“ sagði Heiðar. Nánar er fjallað um málið í veglegu tímriti Frjálsrar verslunar , áskrifendur geta lesið greina hér. Hægt er að kaupa ritið hér .