Norðurlöndin eru almennt að vaxa í skemmtiferðaskipageiranum á meðan Ísland er í hnignun. Þetta er meðal þess sem fram kemur í sumarkveðju Cruise Iceland til félagsmanna þar sem farið er yfir starfið að undanförnu, stöðun og horfurnar fram undan. Lítið er sagt þurfa til af hálfu stjórnvalda til að snúa við þeirri þróun sem síðustu aðgerðir hins opinbera hafi leitt til. Þá verði ekkert eftir sem minni á skipin „Án frekari gjaldahækkana mun greinin ná sér hægt á strik, sem mun gagnast ferðaþjónustu á Íslandi til lengri tíma þar sem skemmtiferðaskip hafa mjög lítil áhrif á heimamenn samanborið við hefðbundna ferðaþjónustu, það er geirinn er það sem kallað er “low impact” ferðaþjónusta sem skilur mikið eftir sig. Fari skipin með sína farþega, verður ekkert eftir sem minnir á að þau hafi verið hér,“ segir í fréttabréfi Cruise Iceland. Fjölskyldur stefni nú annað Þá segir að ein af neikvæðu afleiðingunum af nýjustu gjaldabreytingunum á Íslandi hafi verið fækkun fjölskylduferða á Íslandi. Nú stefni þessi hópur annað, til svæða eins og Bretlands, Spánar og Ítalíu. „Í tilfelli Íslands gætu bókanir á káetum haldist óbreyttar en færri verða í káetunum.“ Tvöföld gjöld á við Noreg Einnig segir að gjöld sem greidd séu í höfnum á Íslandi séu mjög há í samanburði við önnur lönd á Norðurlöndum og í Norður-Evrópu. „Dæmi um þetta er skipið AIDAsol, sem greiddi komugjöld upp á um 45 milljónir króna fyrir fjórar komur á Íslandi, sem er um tvöfalt meira en ef skipið hefði komið við í norskum höfnum.“ Þingmenn áhyggjufullir Fulltrúar Cruise Iceland hafa átt samtöl við þingmenn sem þeir segja hafa verið áhugaverð. „Það virðist vera áhyggjuefni bæði stjórnarþingmanna og stjórnarandstöðu að gjaldtaka hafi verið of há og vitneskja var um áhrif bæði innviðagjalds og virðisaukaskatts á innanlandssiglingar sem hefur skaðað komur skemmtiferðaskipa, þó með mismunandi hætti.“ Gefið hafi á bátinn með hárri gjaldtöku Í sumarkveðjunni er haft eftir Unni Elvu Arnardóttur, stjórnarformanni Cruise Iceland, að sjaldan hafi verið eins mikill skriðþungi í starfinu. Gefið hafi á bátinn undanfarin misseri með hárri gjaldtöku hins opinbera þrátt fyrir að hlustað hafi verið á þeirra sjónarmið að nokkrum hluta. Þau standi ein frammi fyrir samdrætti á sínu markaðssvæði á meðan almennt sér þar vöxtur. Brothætt staða en tilefni til bjartsýni „En á móti kemur að við höfum sjaldan átt í þéttara samtali við stjórnvöld og aðra hagaðila og ef við fáum smá meðvind munum við geta byggt hratt á þeim trausta grunni sem við höfum þó saman náð að byggja síðustu árin. Ég held því að það sé tilefni til bjartsýni þótt staðan sé enn brothætt - og vonandi eru stjórnvöld búin að átta sig á því að hófleg gjaldtaka, stöðugleiki og fyrirsjáanleiki er allt sem við þurfum,“ er haft eftir Unni Elvu. Mjög margt fleira er rætt í fyrrnefndu sumarbréfi Cruise Iceland til félagsmanna og fylgir það með hér að neðan í heild: Sumarkveðja frá Cruise Iceland- Fréttabréf til félaga Vel heppnaðir hagaðilafundir í Reykjavík í lok maí Síðasta fréttabréf Cruise Iceland var sent eftir Miami ráðstefnuna í apríl og því orðið tímabært að upplýsa félaga um helstu verkefni undanfarnar vikur áður fólk fer að hverfa í sumarfrí. I. CLIA morgunverðarfundur á Kjarval 26. maí Fundurinn var mjög vel heppnaður og hefur aldrei verið jafn vel sóttur en rúmlega 60 manns mættu á fundinn. Framkvæmdastjóri sagði á fundinum frá því að skemmtiferðaskip stefni að sjálfbærum vexti á Íslandi, sem aðeins fengist með stöðugleika og fyrirsjáanleika. Hagstæðara viðskiptaumhverfi er gagnlegt, en almennt séð er fyrirsjáanleiki nauðsynlegur fyrir geira sem skipuleggur sig mjög langt fram í tímann. CLIA kom þeim skilaboðum á framfæri að Ísland væri eini staðurinn í Norður-Evrópu þar sem samdráttur væri í komum skemmtiferðaskipa þar sem svæðið er annars í vexti. Farþegatölur og viðhorf til áfangastaðarins eru viðkvæm fyrir opinberri framkvæmd á gjaldahliðinni, þar sem stór hluti gesta skemmtiferðaskipa eru Þjóðverjar og Bretar, sem aftur geta verið viðkvæmir fyrir verðhækkunum á síðustu stundu eins og á Íslandi. Sem vel skipulögð ferðaþjónusta með langtíma áætlanir geta skemmtiferðaskip verið mjög gagnleg fyrir Ísland þar sem norðurlöndin eru almennt að vaxa á meðan Ísland er í hnignun - það þarf því lítið af hálfu stjórnvalda til að snúa við þeirri þróun sem síðustu aðgerðir hins opinbera hafa leitt til. Án frekari gjaldahækkana mun greinin ná sér hægt á strik, sem mun gagnast ferðaþjónustu á Íslandi til lengri tíma þar sem skemmtiferðaskip hafa mjög lítil áhrif á heimamenn samanborið við hefðbundna ferðaþjónustu, þ.e. geirinn er það sem kallað er “low impact” ferðaþjónusta sem skilur mikið eftir sig. Fari skipin með sína farþega, verður ekkert eftir sem minnir á að þau hafi verið hér. Ein af neikvæðu afleiðingunum af nýjustu gjaldabreytingunum á Íslandi hefur verið fækkun fjölskylduferða á Íslandi, sem nú stefnir annað, til svæða eins og Bretlands, Spánar og Ítalíu. Í tilfelli Íslands gætu bókanir á káetum haldist óbreyttar en færri verða í káetunum. Hvað varðar innviði, þá er Ísland með mjög lélegt vegakerfi en mjög sterkt og víðfeðmt hafnakerfi. Skemmtiferðaskip eru því ferðaþjónusta með litlum áhrifum, sem nýtir sér það sem þegar er samkeppnisforskot fyrir Ísland og veitir höfnunum megninu af tekjum þeirra. Til langs tíma litið getur stefna stjórnvalda auðveldlega nýtt sér þessa sérstöðu fyrir skemmtiferðaskip með því einfaldlega að skapa stöðugt viðskiptaumhverfi. Gjöld sem greidd eru í höfnum á Íslandi eru hins vegar mjög há í samanburði við önnur lönd á Norðurlöndum og í Norður-Evrópu. Dæmi um þetta er skipið AIDAsol, sem greiddi komugjöld upp á um 45 milljónir króna fyrir fjórar komur á Íslandi, sem er um tvöfalt meira en ef skipið hefði komið við í norskum höfnum. II. Fundur með fjármálaráðuneytinu Á fundinum í fjármálaráðuneytinu bentu embættismennirnir á að staðbundin mál geti fljótt orðið að stórum efnahagslegum málum, sem virðist benda til þess að það sem hefur verið sagt undanfarin þrjú ár fyrir hönd skemmtiferðaskipa geirans hafi náð til fjármálaráðuneytisins. Í fréttum 11. júní kom það enn fremur í ljós að fjármálaáætlun ríkissjóðs er undir áætlun og rímar það við skilaboð m.a. frá ferðaþjónustunni um að verið væri að minnka kökuna. Embættismennirnir viðurkenndu einnig að þeir hefðu lítil gögn til að greina skattabreytingar, annað en gögn frá hagsmunaaðilum, og viðurkenndu jafnframt að aukið álag væri innan ráðuneytisins þar sem tekjur væru ekki að ná áætlunum þeim sem reiknað var með eftir hækkanir gjalda. Ráðuneytið hefur sérstakan áhuga á að sjá hvernig árið 2028 lítur út hvað varðar bókanir og voru embættismenn sammála um að stöðugleiki og fyrirsjáanleiki sé nauðsyn fyrir eðlilegan rekstur, jafnvel þótt það hafi sjaldan verið raunin í ríkisfjárlögum. Greinilegt er að núverandi ríkisstjórn enn að reyna að jafna ríkisfjárlögin á þeirri nýju forsendu að skera niður útgjöld frekar en að reiða sig á aukna skatta og gjöld (þó að þau hafi gert hvort tveggja að þessu sinni). Með öðrum orðum er markmiðið nú að berjast gegn fjárlagahalla með því að stýra útgjöldum til að koma í veg fyrir skyndilegar breytingar á gjöldum og sköttum. Hvað varðar ferðamannapassann sögðu embættismenn innan ráðuneytisins að hann væri ætlaður til að stjórna fjölda ferðamanna frekar en að hækka gjöld í ríkissjóð. Frá sjónarhóli skemmtiferðaskipa var þeim skilaboðum komið á framfæri að ekki væri hægt að ætlast til þess að farþegar skemmtiferðaskipa greiði innviðagjald sem og ferðamannapassa þar sem annað stangast á við hitt. Ekki er sanngjarnt að innheimta gjald fyrir notkun innviða ef annað gjald fyrir aðgang að ferðamannastöðum er byggt á álagi á innviðina á viðkomandi áfangastað. III. Fundur Landhelgisgæslunnar Fundur Landhelgisgæslunnar var stuttur en árangursríkur. Þau eru almennt ánægð með samstarfið við skemmtiferðaskipin, sérstaklega skipin undir hatti AECO, sem þau hafa unnið með síðan 2015. Landhelgisgæslan óskar eftir að heimsækja fleiri skip þar sem það er gagnlegt fyrir þau til kynningar, sérstaklega skip af mismunandi stærðarflokkum og munu félagar CLIA beita sér fyrir því í auknum mæli. Landhelgisgæslan benti á að hámarksdrægni SAR-þyrlunnar sé 230 sjómílur frá strönd og nefndu að langir sjúkraflutningar væru ekki framkvæmdir án þess að gefa út reikning og því ætti að hvetja farþega skemmtiferðaskipa til að vera sjúkratryggðir. Eitt skip Landhelgisgæslunnar, Freyja, er í þurrkví (venjulega staðsett á Siglufirði) fram í byrjun júní þannig að þau hafa aðeins eitt skip sem starfar á íslenskum hafsvæðum. Þau hvetja skemmtiferðaskipa útgerðirnar til að eiga meiri samskipti við Landhelgisgæsluna og ráðfæra sig við þau áður en árleg handbók þeirra til skipanna er gefin út. IV. Innviðaráðuneytið Innviðaráðuneytið hefur nýlega hafið ferli til að endurskoða heildarskattkerfi ferðaþjónustu á Íslandi. Tilgangurinn er að samræma, einfalda og hugsanlega fækka gjöldum til að létta á stjórnsýsluálagi (e. Red Tape) og endurskoða fjárhæðir og ráðstöfun tekna sem myndast. Þau upplýstu okkur um að hagaðilum verði boðið í samráð sem hluta af þessu ferli, sem við hlökkum mjög til. V. Samtöl við þingmenn Samtöl við þingmenn voru einnig áhugaverð. Það virðist vera áhyggjuefni bæði stjórnarþingmanna og stjórnarandstöðu að gjaldtaka hafi verið of há og vitneskja var um áhrif bæði innviðagjalds og virðisaukaskatts á innanlandssiglingar sem hefur skaðað komur skemmtiferðaskipa, þó með mismunandi hætti. Einn þingmaður velti fyrir sér hvort innviðagjaldið væri auðveldara ef það væri takmarkað við viðkomu í hverri höfn frekar en í 24 klukkustundir, nokkuð sem við fórum ítrekað fram á m.a. við efnahags- og viðskiptanefnd, og spurði þingmaðurinn fulltrúa CLIA hvort gjaldið sjálft væri enn talið of hátt sem þau öll telja. Sigurður Jökull [Ólafsson, framkvæmdastjóri Cruise Iceland] sagði að það væri brýnt að ferðamannagjaldi yrði ekki bætt við á farþega skemmtiferðaskipa þar sem það myndi gera slæma stöðu enn verri; hann sagði einnig að komur skemmtiferðaskipa æ