Undanfarin misseri hafa orkumál verið ofarlega á baugi og ekki að ástæðulausu. Við gerum okkur öll grein fyrir því að næg og örugg orka er jafnt forsenda orkuskipta og grundvöllur verðmætasköpunar, atvinnuuppbyggingar og lífsgæða um allt land. Í því ljósi skipta ýmsar lagabreytingar sem Alþingi samþykkti í vetur máli. Þar ber helst að nefna endurskoðun laga um verndar- og orkunýtingaráætlun, rammaáætlun. Frá því lögin voru sett árið 2011 hafa forsendur og aðstæður í samfélaginu breyst verulega. Raforkuþörf hefur aukist, þungi hefur verið settur í orkuskipti og umræða um orkuöryggi hefur tekið stakkaskiptum. Það er því ánægjulegt að sjá að stjórnvöld hafa brugðist við með breytingum sem taka mið af breyttum aðstæðum og miða að aukinni skilvirkni og fyrirsjáanleika. Lögbundin tímamörk hafa verið sett á málsmeðferð virkjunarverkefna, áfangaskipting lögð af og tekin upp samfelld vinna við mat á virkjunarkostum. Jafnframt var lögfest að stjórnvöld marki langtímastefnu um orkuöflun. Allt tímabærar breytingar. Vindorkunýting var á síðustu dögum þingsins færð undir rammaáætlun en um árabil hefur verið deilt um hvaða leið eigi að fara í þeim efnum. Vissulega er jákvætt að staða vindorku innan rammaáætlunar er nú skýr þannig að verkefnisstjórn rammaáætlunar ætti ekki að vera neitt að vanbúnaði að meta þau verkefni sem nú liggja fyrir. Hins vegar var þrengt meira að vindorku en lagt var upp með í byrjun.Má þar til dæmis nefna kröfu um að vindmylla, ein eða fleiri, sem er 30 metrar að hæð eða meira þurfi að fara í gegnum rammaáætlun. Á fyrri stigum var sett fram viðmið um 100 metra en þegar frumvarpið var lagt fram á þingi var ekkert hæðarviðmið, heldur miðað við 10MW uppsett rafafl, líkt og gildir um aðra orkukosti. Miðað við núgildandi lög hefðu litlu vindmyllurnar sem risu í Þykkvabæ og á Hafinu fyrir meira en 10 árum síðan þurft að fara í gegnum rammaáætlun. Í vetur voru einnig stigin skref til að styrkja umgjörð raforkumarkaðarins. Ný lög um raforkuviðskipti, sem taka að mestu gildi í ársbyrjun 2027, setja skýrari reglur um gagnsæi og upplýsingagjöf á markaði. Markmiðið er að tryggja sanngjarna verðmyndun, efla traust og skapa jafnræði milli markaðsaðila. Líkt og breytingarnar á rammaáætlun er þessum lögum ætlað að stuðla að skýrari leikreglum á sviði sem skiptir höfuðmáli fyrir íslenskt samfélag og atvinnulíf. Þrátt fyrir tilteknar framfarir í lagasetningu er verkefninu þó langt frá því að vera lokið. Nú reynir á hvort nýjar áherslur um að flýta meðferð mála í rammaáætlun og efla gagnsæi í raforkuviðskiptum skili sér í framkvæmd og leiði ekki bara til enn þyngri stjórnsýslu og frekari tafa. Fjöldi verkefna hefur um árabil beðið afgreiðslu innan kerfisins og fyrirsjáanleiki hefur alltof oft verið af skornum skammti. Reynslan sýnir að góð fyrirheit duga ekki ein og sér. Þá reynir á að þær breytingar sem samþykktar hafa verið leiði í reynd til skýrari ferla og hraðari niðurstaðna, jafnt í orði sem og á borði. Sama gildir um þá endurskoðun á lögum um stjórn vatnamála sem nú stendur yfir. Reynslan hefur sýnt að núverandi lagaumgjörð hefur valdið verulegum vanda í framkvæmd og leitt til óvissu og tafa í mikilvægum innviðaverkefnum. Það er því brýnt að endurskoðunin leiði til raunverulegra úrbóta og skýrari lagaramma, fremur en að skapa ný álitaefni eða frekari tafir. Í því samhengi er mikilvægt að íslensk löggjöf taki mið af þeirri réttarþróun sem átt hefur sér stað í Evrópu á undanförnum árum. Þar hefur í auknum mæli verið viðurkennt að uppbygging endurnýjanlegrar orku og tengdra innviða þjóni brýnum almannahagsmunum. Sú nálgun endurspeglar þá staðreynd að orkuöryggi, orkuskipti og loftslagsmarkmið eru meðal stærstu verkefna samtímans. Miklu skiptir að þessi sjónarmið fái einnig skýra stöðu í íslenskri löggjöf og framkvæmd hennar. Þegar litið er yfir liðinn vetur í orkumálum sést að mikilvæg skref voru tekin á Alþingi í vetur. Nú þarf þó að halda göngunni markvisst áfram og skapa umgjörð sem verndar verðmæt náttúrugæði ásamt því að tryggja íslensku samfélagi og atvinnulífi nauðsynlega orku til að halda áfram að blómstra á komandi árum. Höfundur er upplýsingafulltrúi Samorku. Pistillinn birtist fyrst í Viðskiptablaðinu .