Tæknideild SM hefur mörg undanfarin ár fylgst með þróun tveggja skrokka báta víða um heim. Meðal annars höfum við fylgst með þeirri vinnu sem unnin hefur verið við Tækniháskólann í Þrándheimi við hönnun hraðskreiðrar tvíbytnu til fiskveiða. Í kjölfar þeirrar þróunarvinnu hefur verið hafin framleiðsla á hálfplanandi fiskibáti sem kallaður er Plankat. Þessi bátur er hannaður sem léttur línu-, neta- eða handfærabátur. Ef þessi bátur verður aðlagaður íslenskum aðstæðum og reglum Siglingamálastofnunar ríkisins mun hann eflaust passa ágætlega inn í þann stóra flota planandi og hálfplanandi báta sem stunda þessar veiðar hér við land á vorin og yfir sumarmánuðina. Án efa nýtast þar helstu kostir tveggja skrokka báta, þ.e. góður byrjunarstöðugleiki, betra þilfarsrými og aukinn ganghraði. Alvarleg athugasemd Fiskifréttir 24. júlí 1992. Það sem við viljum hins vegar gera alvarlega athugasemd við er sú fullyrðing sölumanns, að þessi bátur sé hentugur til togveiða, t.d. rækjuveiða í Ísafjarðardjúpi eða á Húnaflóa. Upphaf tvíbytnuáhuga okkar hjá SM má einmitt rekja til stöðugleikaathugana á vestfirska rækjuveiðiflotanum. Þar voru, og eru enn, tiltölulega litlir bátar við veiðar á veturna með þung veiðarfæri, oft við stórhættulegar aðstæður. Í allflestum tilvikum var stöðugleika þeirra stórlega ábótavant. Okkar skoðun hefur lengi verið sú að lágmarksstærð þeirra báta sem geta, með nægu öryggi, stundað veiðar með troll, séu hefðbundnir 30 onna bátar, oft u.þ.b. 17 metra langir. Hönnun fyrir íslenskar aðstæður Þegar við hófumst handa við hönnun tvíbytnu fyrir íslenskar aðstæður rákum við okkur fljótt á ákveðin takmörk. Í fyrsta lagi: Til þess að geta stundað veiðar allan ársins hring yrðum við að hafa svokallaðan særýmisbát, þ.e. ekki planandi bát. Sjóhæfni planandi báta getur aldrei orðið eins góð og særýmisbáta. Þess má geta að Frakkar hafa notað 16-22 m tvíbytnur til fiskveiða í mörg ár með ágætis árangri, — þar hafa særýmisbátar alfarið orðið ofan á. Teikning af 14 metra tvíbytnu til togveiða, sem Skipasmíðastöð Marsellíusar hf. hefur hannað. Í öðru lagi yrði þessi bátur að vera af ákveðinni lágmarksstærð, væri honum ætlað að stunda togveiðar. Það vita allir, sem hafa stundað togveiðar á hvort heldur sem er litlum bátum eða stórum skipum, að bæði kjöllengd og þyngd bátsins hefur mikið að segja. Síðast en ekki síst er þyngd spila, hlera, trolls og annars búnaðar slík, að nauðsynlegt er að báturinn hafi bæði ákveðna stærð og særými til að bera það af nægu öryggi. Óhætt er að reikna með því að koma þyrfti fyrir allt að 5 tonnum aftarlega á bátnum. Við það myndi lítill hálfplanandi bátur eflaust verða nokkuð sligaður, og er hætt við að ganghraðinn færi fyrir lítið. Eftir að hafa eytt mikilli vinnu í hönnun tvíbytnu sem gæti hentað við rækjuveiðar innfjarða í Ísafjarðardjúpi, Arnarfirði eða annars staðar, er það sannfæring okkar, að lágmarksstærð af tvíbytnu sé særýmisbátur með u.þ.b. 14 metra heildarlengd. Þar sem breidd bátsins yrði u.þ.b. 6,5 metrar yrði hann sambærilegur við hefðbundna 30 tonna báta. Samstarf SM við Frakka Með því að smíða tvíbytnur úr áli og hafa þær yfirbyggðar má fá ákaflega skemmtilega báta til línu- og netaveiða. 14 metra báturinn sem við höfum boðið til sölu er til í tveimur útfærslum, bæði heil- og hálfyfirbyggður en á einu þilfari. Næsta stærð við er 16 metra langur yfirbyggður bátur með brúnni lyft upp á efra þilfari. Eins og áður sagði hafa Frakkar verið í fararbroddi nú um nokkurt skeið í smíði tveggja skrokka báta til fiskveiða. Fulltrúar SM og franska fyrirtækisins OCEA hafa átt í viðræðum nú um nokkurra mánaða skeið um samstarfssamning milli fyrirtækjanna um smíð tveggja skrokka báta fyrir íslenskar aðstæður. Við höfum orðið varir við mikinn áhuga íslenskra sjómanna á þessari bátsgerð og reiknum með því, að með haustinu verði skrifað undir samning um smíði fyrsta bátsins. Ísafirði 20. júlí, Sævar Birgisson, skipatæknifræðingur og framkvæmdastjóri Skipasmíðastöðvar Marsellíusar hf. Sigurður Jónsson, skipatæknifræðingur.