- What: Analysis of foreign investment returns
- Impact: Financial market performance
Gjaldeyrisvarnir á erlendum fjárfestingum hefðu skilað krónufjárfesti meiri uppsafnaðri ávöxtun en óvarðar stöður frá ársbyrjun 2020, samkvæmt nýlegri greiningu Markaðsviðskipta Kviku banka. Niðurstaðan byggist á samanburði á ávöxtun valinna erlendra hlutabréfa- og skuldabréfavísitalna með og án gjaldeyrisvarna. Ekki er því um að ræða greiningu á raunverulegum eignasöfnum eða ávöxtun íslenskra fjárfesta. Samkvæmt útreikningunum var uppsöfnuð ávöxtun af vaxtamun gjaldeyrisvarna frá ársbyrjun 2020 13,7% meiri en uppsöfnuð veiking krónunnar gagnvart Bandaríkjadal. Í tilviki evrunnar nam munurinn 20,9%. Varin staða í þeim erlendu hlutabréfavísitölum sem Kvika skoðaði hefði því skilað meiri uppsafnaðri ávöxtun en óvarin staða á tímabilinu. Útreikningarnir taka þó ekki tillit til viðskiptakostnaðar. Þá geta gögn um framvirkt gengi í sumum tilvikum byggst á reiknuðu sannvirði út frá vaxtamun fremur en raunverulegu markaðsverði. Niðurstöðurnar sýna þannig hvernig þessi fjárfestingarstefna hefur komið út síðustu sex ár en segja ekki fyrir um hvort sama fyrirkomulag skili sambærilegri ávöxtun í framtíðinni. Tvenns konar áhætta Þegar fjárfestir sem reiknar ávöxtun sína í krónum kaupir erlend verðbréf tekur hann tvenns konar áhættu. Annars vegar getur verð undirliggjandi eignar hækkað eða lækkað. Hins vegar getur gengi viðkomandi gjaldmiðils breyst gagnvart krónunni. Hækki bandarísk hlutabréf getur fjárfestir þannig hagnast á fjárfestingunni en misst hluta hagnaðarins ef dollarinn veikist gagnvart krónunni. Lækki hlutabréfin getur styrking dollarans á hinn bóginn mildað tapið þegar ávöxtunin er reiknuð í krónum. Með gjaldeyrisvörn er reynt að draga úr gengisáhrifunum. Það er að jafnaði gert með framvirkum samningi þar sem fjárfestir selur erlenda gjaldmiðilinn gegn krónum á fyrir fram ákveðnu gengi. Áhættan af fjárfestingunni ræðst þá í meiri mæli af verðþróun sjálfs verðbréfsins. Á móti nýtur fjárfestirinn ekki sama gengishagnaðar og sá sem heldur stöðunni óvarinni þegar krónan veikist. Framvirkt gengi gjaldmiðla tekur mið af vaxtamun milli þeirra. Þar sem vextir í krónum hafa verið hærri en í dollurum og evrum hefur krónufjárfestir að jafnaði notið álags af því að selja erlendu gjaldmiðlana framvirkt gegn krónum. Álagið safnast upp þegar framvirku samningarnir eru endurnýjaðir og bætist við ávöxtun undirliggjandi fjárfestingar. Hagfræðikenningar gera almennt ráð fyrir að hávaxtagjaldmiðill veikist með tímanum sem nemur vaxtamuninum. Sú hefur þó ekki alltaf orðið raunin. Kvika vísar þar til svonefndrar „ráðgátu um óvarið vaxtajafnvægi“ (e. uncovered interest rate parity puzzle), sem felst í því að hávaxtagjaldmiðlar hafa almennt ekki tilhneigingu til að veikjast að fullu sem nemur vaxtamuninum. Eins og fyrr segir var frá ársbyrjun 2020 var uppsafnaður vaxtamunur af því að selja dollara og evrur framvirkt meiri en uppsöfnuð veiking krónunnar. Þess vegna hefði varin staða í þeim hlutabréfavísitölum sem Kvika skoðaði skilað meiri uppsafnaðri ávöxtun en óvarin staða á tímabilinu.