Stóru viðskiptabankarnir þrír færðu samanlagt tæpa 4,9 milljarða króna til gjalda vegna virðisrýrnunar á fyrri árshelmingi. Á sama tímabili í fyrra var samanlögð virðisrýrnun þeirra neikvæð um 93 milljónir króna, þar sem bakfærslur voru lítillega meiri en ný framlög. Umskiptin nema því tæpum fimm milljörðum. Landsbankinn færði 2,1 milljarð króna til gjalda, samanborið við 75 milljónir árið áður. Íslandsbanki færði 1,7 milljarða til gjalda eftir 399 milljóna króna tekjufærslu í fyrra. Virðisrýrnun Arion banka nam 1,1 milljarði, samanborið við 231 milljón árið áður. Hjá Arion tengdist stærstur hluti gjaldfærslunnar fyrirtækjalánum. Virðisrýrnun er ekki endanlegt útlánatap. Samkvæmt reikningsskilareglum þurfa bankarnir að meta vænt tap áður en lántaki hættir að greiða. Matið byggist meðal annars á fjárhag lántakenda, verðmæti trygginga og sviðsmyndum um hagvöxt, atvinnuleysi, vexti og fasteignaverð. Framlög geta því síðar verið bakfærð ef horfur batna eða lán eru greidd upp. Hækkunin er engu að síður merki um breytt áhættumat. Landsbankinn tvöfaldaði vægi neikvæðrar efnahagssviðsmyndar úr 15% í 30% en lækkaði vægi grunnsviðsmyndar úr 75% í 60%. Að öðru óbreyttu hækkar það vænt útlánatap, jafnvel þótt vanskil hafi ekki þegar aukist í sama mæli. Hjá Landsbankanum vegur staðan í byggingarstarfsemi þungt en bankinn bendir þó á að vanskil séu áfram lág. Virðisrýrnunarsjóður hans nam 11 milljörðum króna, eða um 0,6% af útlánasafninu, og áhættukostnaður fyrstu sex mánaðanna var 0,23% á ársgrundvelli. Hjá Íslandsbanka kemur breytingin skýrast fram í því að hlutfall lána á þriðja áhættustigi hækkaði úr 1,5% í 2,6%. Hjá Arion var breytingin mun minni, úr 2,4% í 2,5%. Á sama tíma jukust hreinar vaxtatekjur bankanna um rúma 18 milljarða króna milli ára. Vaxtatekjurnar eru ekki bein mótfærsla við virðisrýrnunina, en sterkar vaxtatekjur gera bönkunum kleift að taka aukið tap í gegnum reksturinn áður en það gengur á eigið fé. Sterkur grunnrekstur gerir þeim þannig kleift að færa aukið tap til gjalda, viðhalda eiginfjárstöðu og halda áfram að lána þegar hagkerfið kólnar. Nánar er fjallað um málið í Viðskiptablaðinu . Áskrifendur geta lesið fréttina í heild hér .