Ég er stödd í Shanghai í fyrsta sinn frá því að ég stundaði hér nám við viðskiptaháskóla árið 2008. Borgin sem blasir við mér í dag er allt önnur en sú sem ég kynntist fyrir nærri tveimur áratugum. Skýjakljúfar hafa risið hvert sem litið er, innviðir hafa tekið stakkaskiptum, ný hverfi hafa byggst upp og glæsilegar verslunarmiðstöðvar eru víða. Í dag er ég ekki hér sem námsmaður heldur sem matvælaframleiðandi sem vill efla tengsl við Kína og skapa ný tækifæri fyrir lítið framleiðslufyrirtæki á Íslandi. Ég er líka hér sem móðir sem fylgi syni mínum sem er hér í æfingabúðum í borðtennis, þjóðaríþrótt Kínverja. Tengsl mín við Kína ná þó enn lengra aftur. Foreldrar mínir hafa í um aldarfjórðung rekið skrifstofu í Kína og flutt inn vörur til Íslands. Fyrir mér er Kína því ekki aðeins risastór markaður heldur land sem fjölskylda mín hefur átt í nánu samstarfi við í áratugi. Í gegnum þau hef ég séð hvernig traust, þolinmæði og persónuleg tengsl skipta miklu máli í viðskiptum. Þegar traust hefur skapast geta viðskiptasambönd orðið bæði sterk og langlíf. Þar sem ég horfi yfir borgina sé ég að það er ekki aðeins borgin sem hefur breyst – heldur allt hagkerfið. Á síðustu tveimur áratugum hefur kaupmáttur Kínverja aukist gríðarlega og talið er að um 400–500 milljónir manna tilheyri nú millistétt landsins. Þetta er meiri fjöldi en heildarfjöldi Evrópu. Þessi þróun hefur skapað einn stærsta neytendamarkað heims þar sem eftirspurn eftir öruggum matvælum, hágæðavörum og heilnæmum afurðum vex stöðugt. Þar liggja mikil tækifæri fyrir íslensk fyrirtæki. Ísland var framsýnt þegar það gerði fríverslunarsamning við Kína árið 2013, fyrst Evrópuríkja. Sá samningur hefur skipt íslensk fyrirtæki miklu máli. Útflutningur Íslands til Kína hefur aukist mikið síðan þá og fjölmörg fyrirtæki hafa notið góðs af betri markaðsaðgangi og lægri tollum. Það er ekki tilviljun að sífellt fleiri íslensk fyrirtæki horfa til Asíu þegar þau leita nýrra vaxtartækifæra. Þá hefur innflutningur frá Kína einnig aukið samkeppni og gefið íslenskum neytendum aðgang að fjölbreyttum vörum á hagstæðara verði. Þess vegna er mikilvægt að staldra við þegar rætt er um mögulega aðild Íslands að Evrópusambandinu. Evrópusambandið hefur enn ekki gert sambærilegan fríverslunarsamning við Kína. Ef Ísland gengi í ESB myndi sameiginleg viðskiptastefna sambandsins taka við og Ísland hefði ekki lengur sjálfstætt vald til að gera eigin fríverslunarsamninga við ríki utan sambandsins. Við myndum ekki lengur sjálf ákveða með hvaða ríkjum Ísland gerði fríverslunarsamninga heldur yrði sú stefna mótuð í Brussel. Það er einmitt þetta frelsi sem hefur gefið Íslandi ákveðið forskot. Sem lítið og sveigjanlegt ríki höfum við getað brugðist hratt við og byggt upp viðskiptasambönd sem henta íslenskum hagsmunum. Það væri miður ef við færum að skipta þeirri sjálfstæðu stefnumótun út fyrir kerfi þar sem ákvarðanir eru teknar fyrir hundruð milljóna íbúa með ólíka hagsmuni i Brussel. Kína er ekki eina landið þar sem tækifærin fyrir íslensk fyrirtæki eru mikil. Um allan heim eru markaðir sem við getum sótt á með eigin fríverslunarsamningum ef við höldum frelsinu til að móta okkar eigin viðskiptastefnu. Það er því afar dýrmætt að Ísland geti áfram mótað eigin viðskiptastefnu og byggt á þeim tækifærum sem best þjóna íslenskum fyrirtækjum. Við erum lítið land en höfum náð langt og getum náð enn lengra vegna þess að við erum frjáls til að feta okkar eigin leið. Það frelsi hefur skapað ný störf og aukið verðmætasköpun á Íslandi. Við eigum að varðveita það, halda áfram að gera eigin fríverslunarsamninga og sækja fram á alþjóðlegum mörkuðum. Tækifærin eru til staðar. Spurningin er hvort við ætlum að glata þeim eða hafa kjark til að grípa þau. Höfundur er fyrirtækjaeigandi. Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu .