Það var fróðlegt að hlusta á Kristrúnu Frostadóttur sitja loksins fyrir svörum á innlendum vettvangi nú í ágúst, skömmu fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna sem ríkisstjórn hennar hefur boðað til. Hægt væri að skrifa pistlaröð um viðtalið í Bítinu á Bylgjunni. Í viðtalinu var farið yfir atkvæðagreiðsluna og stöðu efnahagsmála hér innanlands. Hér langar mig að gera að umtalsefni orð hennar um kostnað okkar við viðræður um aðild Íslands að Evrópusambandinu verði svar landsmanna já í atkvæðagreiðslunni. Íslenskar áætlanir alræmdar fyrir að standast ekki Svar Kristrúnar um kostnaðinn sem er áætlaður tæpir 2 milljarðar byggir á mati utanríkisráðuneytisins við beinan kostnað af viðræðunum. Það er óhætt að taka kostnaðarmati hins opinbera iðulega með hæfilegum fyrirvara - eins og spyrillinn benti á eru íslenskar áætlanir frægar fyrir að standast ekki. Matið byggir auk þess á því að viðræður taki um tvö ár. Það er athyglisvert þar sem sömuleiðis er miðað við að viðræðurnar fari fram með svipuðum hætti og viðræðurnar 2009-2013. Ríkisstjórn Jóhönnu Sigurðardóttur sleit þeim viðræðum án árangurs en hafði einmitt verið svo vongóð um að ferlið gæti gengið skjótt fyrir sig. Sérstaklega er tekið fram í mati ráðuneytisins að ef viðræður lengjast megi gera ráð fyrir viðbótarkostnaði, en ekkert mat er lagt á slíkan viðbótarkostnað. Það sem vekur síðan sérstaka athygli við kostnaðarmat ráðuneytisins er mat á launakostnaði. Sá kostnaður er sagður vera „vegna tímabundinnar styrkingar utanríkisráðuneytisins og sendiráðsins í Brussel“. Fram kemur í matinu að öðrum kostnaði verði mætt „með forgangsröðun verkefna og hagræðingu“ – Akkúrat; kannski eins og „hagræðingarátakið“ fræga sem nú stendur yfir. - Í viðtalinu við Kristrúnu var hún sérstaklega spurð út í það hvort ekki þyrfti að fjölga í stjórnkerfinu vegna viðræðna við Evrópusambandið, m.a. til að varna því að aðrir „boltar“ dyttu niður. Hún svaraði því til að launakostnaður væri inni í þessu mati upp á tvo milljarða. Í skýrslu utanríkisráðuneytisins frá apríl 2013 um aðildarviðræður Jóhönnustjórnarinnar kom fram að óbeinn kostnaður við viðræðurnar hefði verið nokkur en ekki hefði verið sérstaklega haldið utan um hann. Jón Bjarnason, sem var sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra í Jóhönnustjórninni þegar viðræður hófust síðast við Evrópusambandið, hefur lýst hvernig íslenska stjórnkerfið var undirlagt vegna umsóknar Íslands um aðild. Nú afgreiðir utanríkisráðuneyti Þorgerðar Katrínar þetta með léttvægum hætti svo sem ég nefndi hér að ofan. Hvaða verkefnum verður fórnað fyrir viðræðurnar? Ekki skal dregið í efa að ráðherrar eins og utanríkisráðherra og atvinnuvegaráðherra Viðreisnar, muni forgangsraða mannafla og fjármunum í þágu viðræðna við Evrópusambandið. Þær hafa haft það markmið áratugum saman að Ísland gangi í Evrópusambandið. Spurningin er aðeins á kostnað hvaða verkefna það verður. Í viðræðum Jóhönnustjórnarinnar varð EES-hagsmunagæslan m.a. fyrir barðinu á slíkri forgangsröðun. Það var ekki fyrr en Guðlaugur Þór varð utanríkisráðherra Sjálfstæðisflokks að hagsmunagæslan var endurreist. Hagræðingartillögurnar sem hurfu Áform ríkisstjórnarinnar um að mæta kostnaði við viðræður við Evrópusambandið með forgangsröðun og hagræðingu eru líka áhugaverð í ljósi þess að ríkisstjórnin óskaði eftir hagræðingartillögum frá almenningi þegar hún tók við stjórnartaumunum svo sem áður segir. Tæplega 4 þúsund tillögur bárust og sneru margar þeirra að starfsmannahaldi ríkisins. Lítið hefur reyndar heyrst af hagræðingaraðgerðum ríkisstjórnarinnar, hvað þá varðandi starfsmannahald. En það er athyglisvert að stjórnvöld sjái þarna tækifæri til að hlaða þessum verkefnum á núverandi starfsmenn ráðuneyta og stofnana. Staðreyndin er sú að viðræður um aðild að Evrópusambandinu eru bæði kostnaðarsamt og tímafrekt ferli. Eins fjölmargir hafa lýst sem komu að viðræðum Jóhönnustjórnarinnar, yrði stór hluti stjórnkerfisins upptekinn árum saman; mikið súrefni myndi fara í þetta svo notast sé við orðalag forsætisráðherra. Stendur vilji almennings til þess? Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins.