Ís­land stefnir áfram að því að halda í eitt strangasta kaup­aukaþak Evrópu á fjár­mála­markaði. Í frum­varpi fjár­mála- og efna­hags­ráðherra um varfærniskröfur til verðbréfa­fyrir­tækja er lagt til að breyti­leg laun starfs­manna verðbréfa­fyrir­tækja megi áfram ekki nema meira en 25% af föstum launum. Þetta á við um verðbréfa­fyrir­tæki sem flokkast ekki sem lítil og ótengd. Þar með hefur ráðu­neytið horfið frá þeirri til­slökun sem kynnt var í drögum að frum­varpinu í samráðs­gátt í janúar. Við­skipta­blaðið greindi þá frá því að til stæði að hækka kaup­aukaþak verðbréfa­fyrir­tækja úr 25% í 50% af föstum launum. Endan­legt frum­varp er þó ekki í samræmi við frum­varps­drög. Í stað 50% há­marks verður 25% þakið óbreytt. Í greinar­gerð með frum­varpinu kemur fram að at­huga­semdir hafi borist við fyrir­hugað 50% há­mark og að „að þessu sinni“ hafi þótt rétt að stíga varfærin skref við til­slökun kaup­auka­tak­markana. Sjá einnig Þak á kaupaukum verði hækkað úr 25% í 50% Niður­staðan varð því að taka upp reglur evrópsku IFD-til­skipunarinnar um breyti­leg laun verðbréfa­fyrir­tækja en halda ís­lenska þakinu áfram í 25% af föstum launum. Sérís­lenskt og íþyngjandi Um er að ræða sérís­lenska gull­húðun sem hefur verið gagn­rýnd árum saman en Daði Már Kristó­fers­son fjár­mála- og efna­hags­ráðherra sagði í sam­tali við Við­skipta­blaðið í fyrra að slíkt myndi ekki gerast í sinni ráðherratíð. „Ég hef verið mjög stífur með að engin gull­húðun fari í gegnum ráðu­neytið á meðan ég er hér,“ sagði Daði Már í febrúar 2025. Kaup­aukar eru breyti­leg starfskjör sem ráðast af árangri starfs­manns, einingar eða fyrir­tækis. Evrópska reglu­verkið setur ítar­legar reglur um slíkar greiðslur, meðal annars að þær taki mið af áhættu, langtímaárangri og fjár­hags­stöðu fyrir­tækisins. Í ís­lenska frum­varpinu er jafn­framt gert ráð fyrir að kaup­aukar skuli ekki veikja getu verðbréfa­fyrir­tækis til að viðhalda traustum eigin­fjár­grunni. Þá gilda reglur um frestun greiðslna og að hluti kaup­auka sé greiddur í hlutum eða öðrum fjár­mála­gerningum hjá stærri fyrir­tækjum. Norðurlöndin á allt öðrum stað Ís­lenska sér­reglan felst hins vegar í hlut­fallinu sjálfu. Breyti­leg laun mega sam­kvæmt endan­legu frum­varpi ekki fara yfir 25% af föstum launum en í flestum ríkjum innan ESB er há­markið 100% af föstum starfskjörum. Ef Norður­löndin eru skoðuð þá er há­markið 50% í Dan­mörku fyrir stjórnar­menn og fram­kvæmda­stjóra en 100% fyrir aðra starfs­menn, þó allt að 200% með samþykki hlut­hafa­fundar. Í Svíþjóð er há­markið 100%. Í Finn­landi er ekki tölu­legt há­mark og í norsku frum­varpi um inn­leiðingu verðbréfa­fyrir­tækja­gerðanna er ekki gert ráð fyrir tölu­legu há­marki. Ís­land situr eitt eftir Samtök fyrir­tækja í fjár­málaþjónustu gagn­rýna ákvörðun ráðu­neytisins í um­sögn til Alþingis og segja að sköpum skipti fyrir sam­keppnis­hæfni ís­lensks fjár­mála­markaðar að ekki sé gengið lengra en þörf er á við inn­leiðingu evrópsks reglu­verks. Samtökin vísa sér­stak­lega til um­ræðu um gull­húðun, eða svo­kallaða blýhúðun, þegar inn­lend stjórn­völd bæta íþyngjandi sér­reglum ofan á EES-reglur. Þau segja að Ís­land hafi, ásamt Hollandi, verið það Evrópuríki sem gengið hafi hvað lengst við að hefta kaup­auka­greiðslur fyrir­tækja á fjár­mála­markaði. Sjá einnig Gull­húðun helsta hindrunin fyrir hærra þaki á kaup­auka SFF benda jafn­framt á að Hollendingar hyggist nú ganga í takt við önnur ríki og af­nema að veru­legu leyti sínar ströngu reglur, meðal annars til að laða að og halda í öflugt starfs­fólk á fjár­mála­markaði og styrkja sam­keppnis­hæfni Hollands. Þar liggur kjarni málsins: Ís­land hefur til þessa getað bent á Holland sem annað ríki með mjög strangar reglur um kaup­auka. Nú eru Hollendingar að færa sig í átt að al­mennari evrópskum viðmiðum á meðan Ís­land heldur 25% þakinu. Snýst ekki aðeins um bónusa Gagn­rýni fjár­mála­geirans snýst ekki ein­göngu um laun starfs­manna á fjár­mála­markaði. Hún snýst einnig um rekstrar­skil­yrði og sam­keppnis­stöðu ís­lenskra fjár­mála­fyrir­tækja. SFF segja að strangari reglur en í saman­burðar­löndum geti haft neikvæð áhrif á sam­keppnis­hæfni og rekstrar­skil­yrði eftir­lits­skyldra aðila, meðal annars með því að draga úr sveigjan­leika í rekstri. Samtökin telja að endur­skoða þurfi reglur um breyti­leg starfskjör þvert á tegundir fjár­mála­fyrir­tækja og samræma þær reglum í helstu saman­burðarríkjum Ís­lands. Rökin eru þau að þegar kaup­aukar eru mjög tak­markaðir þurfi fyrir­tæki frekar að bjóða hærri föst laun til að laða að og halda í starfs­fólk. Það getur aukið fastan kostnað og dregið úr svigrúmi fyrir­tækja til að bregðast við þegar tekjur sveiflast.