Samtök atvinnulífsins gagnrýna harðlega umræðuskjal Samkeppniseftirlitsins um dagvöruverð á Íslandi, sem birtist þann 10. júní sl. Í umræðuskjalinu kom fram að verð á matvöru á Íslandi sé meðal þess hæsta í Evrópu, eða að meðaltali 55% meira en íbúar Evrópusambandsins. Samtökin benda aftur á móti á að í umræðuskjalinu sé ekki tekið tillit til lykilþátta á borð við launakostnað, kaupmátt, gengi krónunnar, opinberar álögur, regluverk og sérstöðu íslensks hagkerfis. „Það er enginn ágreiningur um að verðlag á Íslandi sé hátt. Laun á Íslandi eru með því hæsta sem gerist í heiminum og kaupmáttur eftir því. Ágreiningurinn snýst um skýringarnar. Ef markmiðið er að lækka verð til neytenda verðum við að ræða raunverulega kostnaðarþætti fyrirtækja af hreinskilni. Umræða sem horfir fram hjá launum, sköttum, flutningskostnaði, regluverki og smæð markaðarins gefur einfaldlega ekki rétta mynd af stöðunni,“ segir Bjarni Benediktsson, framkvæmdastjóri Samtaka atvinnulífsins. Umfjöllun sem þjónar takmörkuðum tilgangi Umsögn SA er ítarleg en þar segir að atvinnurekendur fagni upplýstri umræðu um þýðingu og ástæður þess að verðlag er hátt á Íslandi í alþjóðlegum samanburði, svo auka megi skilning almennings og stjórnvalda á efnahagsumhverfi sem og áskorunum í rekstrarumhverfi íslenskra fyrirtækja. „Því eru mikil vonbrigði að Samkeppniseftirlitið hafi í umræðuskjali sínu látið hjá líða að gera tilraun til að varpa ljósi á þá augljósu þætti sem skýrt geta mun í verðlagi milli landa. Má í því samhengi nefna t.d. gengi gjaldmiðla, helstu kostnaðarliði í rekstri fyrirtækja s.s. laun, regluverk, skattaumhverfi, stærð og staðsetningu markaða og kaupmátt almennings. Umfjöllun um verð þjónar takmörkuðum tilgangi nema hún sé sett í samhengi við stærðir sem máli skipta,“ segir í umsögninni. Samtökin benda á að hátt verðlag á Íslandi skýrist fyrst og fremst af almennum efnahagslegum og kerfisbundnum þáttum fremur en skorti á samkeppni. Þau nefna háan launakostnað, sterkt gengi krónunnar, háa skatta og opinberar álögur, auk smæðar íslenska markaðarins og mikinn flutningskostnað. Ísland sé meðal ríkustu landa heims og hátt verðlag fylgi almennt góðum lífskjörum og kaupmætti. Á móti séu tækifæri til að lækka verðlag með því að draga úr kostnaði fyrirtækja og nefna samtökin umbætur á umgjörð kjarasamningagerðar, lægri opinberar álögur, einfaldara regluverk og aukna hagsmunagæslu Íslands á alþjóðavettvangi. Segja aðeins hálfa söguna „Það vekur óneitanlega athygli að Samkeppniseftirlitið kalli eftir almennum skýringum á háu matvælaverði hér á landi þar sem ætla mætti að fjölmargar skýringar þess hafi orðið á vegi eftirlitsins í ítarlegum rannsóknum þess á íslenskri atvinnustarfsemi í gegnum tíðina. Auk þess hefur hlutfallslegt verðlag milli landa verið hagfræðilegt umfjöllunarefni um áratugaskeið og fjölmargar viðurkenndar kenningar á því sviði sem leitast við að skýra slíkan verðmun með málefnalegum hætti. Tilgangur skjalsins er því satt að segja nokkuð óljós,“ segir enn fremur í umsögninni. Án ítarlegri umfjöllunar um áhrifaþætti verðlags geti umfjöllun verið villandi og til þess fallin að stuðla að upplýsingaóreiðu. Þá er athugasemd gerð við það að forstjóri Samkeppniseftirlitsins skuli hafa komið fram opinberlega til að gagnrýna rekstur íslenskra fyrirtækja með ómálefnalegum hætti áður en forsvarsmenn þeirra hafa fengið tækifæri til að koma sjónarmiðum um efni umræðuskjalsins á framfæri. Að mati samtakanna segir úttektin og sú aðferðarfræði sem býr að baki henni aðeins hálfa söguna þegar kemur að því að varpa ljósi á matvælaverð á Íslandi. Slík vinnubrögð séu villandi og ekki ásættanleg þegar um er að ræða úttekt opinberrar stofnunar, sem á m.a. að gæta að hag neytenda. Hægt er að lesa umsögnina í heild sinni hér .