Security News

Cybersecurity news aggregator

📰
INFO News Viðskiptablaðið

Seigla þrátt fyrir mikla óvissu

Read Full Article →

Ferðaþjónustan hefur sýnt tals­verða seiglu það sem af er ári þrátt fyrir minna flug­fram­boð, hærri far­gjöld og mikla óvissu í alþjóð­legu efna­hags­um­hverfi. Í nýrri Hag­s­já Lands­bankans kemur fram að jafn margir er­lendir ferða­menn hafi farið um Kefla­víkur­flug­völl fyrstu fjóra mánuði ársins og á sama tíma í fyrra. Þetta gerist þrátt fyrir að flug­fram­boð um völlinn hafi verið minna. Á sama tíma hefur utan­lands­ferðum Ís­lendinga fækkað um rúm­lega 15% og tengi­farþegum um Kefla­víkur­flug­völl hefur einnig fækkað. Greiningar­deild Lands­bankans bendir á að verð á flug­far­gjöldum til og frá landinu hafi hækkað nokkuð og verið að meðaltali um 20% hærra á fyrstu mánuðum ársins en á sama tíma í fyrra. Minna fram­boð og hærra verð hafi þó hingað til ekki dregið úr komum er­lendra ferða­manna til landsins, heldur haft meiri áhrif á utan­lands­ferðir Ís­lendinga. Þetta sé sér­stak­lega at­hyglis­vert í ljósi þess að raun­gengi krónunnar sé mjög hátt. Slík staða ætti að öðru óbreyttu að draga úr áhuga er­lendra ferða­manna á Ís­landi og hvetja Ís­lendinga frekar til utan­lands­ferða. Sú virðist þó ekki hafa orðið raunin að fullu, að minnsta kosti ekki enn. Staðan undir­strikar mikilvægi ferðaþjónustunnar í ís­lensku hag­kerfi. Sam­kvæmt bráða­birgðaniður­stöðum ferðaþjónustu­reikninga Hag­stofu Ís­lands nam ferðaþjónusta 8,8% af vergri lands­fram­leiðslu árið 2025, saman­borið við 8,2% árið 2024. Gistiþjónusta var stærsti ein­staki hlutinn og nam um 2,6% af lands­fram­leiðslu. Hag­stofan áætlar að um 30,5 milljónir vinnu­stunda árið 2025 megi rekja beint til ferðaþjónustu. Það jafn­gildir um 9,5% allra vinnu­stunda í landinu á árinu, eða nærri einni af hverjum tíu vinnu­stundum. Hlut­fallið var þó 10,2% árið áður. Heildar­neysla ferða­manna á Ís­landi, bæði er­lendra og inn­lendra, nam rúmum 914 milljörðum króna í fyrra og jókst um 4,2% frá árinu áður. Út­gjöld ferða­manna, það er neysla að frá­dreginni reiknaðri húsa­leigu og út­gjöldum vinnu­veit­enda, námu rúm­lega 870 milljörðum króna og jukust um 3,9%. Á föstu verðlagi var aukningin þó aðeins 0,8%, sem sýnir að verðhækkanir skýra stóran hluta vaxtarins í krónum talið. Svipaða mynd má sjá í korta­veltu er­lendra ferða­manna það sem af er ári. Lands­bankinn segir korta­veltu á hvern ferða­mann hafa staðið nokkurn veginn í stað milli ára, leiðrétt fyrir gengi. Það þýði að ferða­menn séu að eyða svipuðu og í fyrra í eigin gjald­miðli. Þegar leiðrétt er fyrir verðlagi hafi korta­velta á hvern ferða­mann hins vegar dregist saman og verið að meðaltali um 7,5% lægri fyrstu fjóra mánuði ársins en á sama tíma í fyrra. Með öðrum orðum: Ferða­menn eyða svipuðu og áður en fá minna fyrir peninginn. Lands­bankinn bendir á að apríl hafi skorið sig úr þar sem korta­velta á mann dróst meira saman bæði á föstu gengi og föstu verðlagi. Hag­stofan segir út­gjöld er­lendra ferða­manna hafa numið rúmum 540 milljörðum króna árið 2025 og aukist um aðeins 0,2% milli ára. Á föstu verðlagi drógust út­gjöld þeirra hins vegar saman um 2,5%. Út­gjöld til gistiþjónustu jukust, en aðrir veiga­miklir liðir, svo sem veitingaþjónusta og farþega­flutningar með flugi, drógust saman á föstu verðlagi. Út­gjöld inn­lendra ferða­manna jukust hins vegar mun meira í fyrra. Þau námu rúm­lega 329 milljörðum króna og jukust um 10,7% frá fyrra ári, eða 6,8% á föstu verðlagi. Horfur fyrir sumarið eru sam­kvæmt Lands­bankanum þokka­legar, ekki síst vegna sól­myrkvans 12. ágúst. Gisting er að miklu leyti upp­bókuð í kringum þann dag og bankinn telur út­lit fyrir nokkuð góðan ágúst­mánuð í heild. Óvissan vex hins vegar þegar horft er fram á haustið. Lands­bankinn segir eina stærstu óvissuna fyrir ferðaþjónustuna, og raunar efna­hags­þróun al­mennt, snúa að því hvenær samningar náist milli Bandaríkjanna og Írans og hvenær opnað verði á ný fyrir skipa­um­ferð um Hor­mússund. Bankinn bendir á að Icelandair hafi þegar dregið úr flug­fram­boði á öðrum árs­fjórðungi um 2% og til­kynnt um minna fram­boð næsta haust, að stærstum hluta vegna hækkunar á olíu­verði. Þótt evrópsk flug­félög hafi sam­kvæmt Lands­bankanum ekki miklar áhyggjur af elds­neytis­skorti fyrir sumarið gæti hærra verð á flug­véla­elds­neyti haldið áfram að þrýsta á far­gjöld. Aukið olíu­fram­boð frá ríkjum á borð við Bandaríkin og Noreg hafi dregið úr áhyggjum af skorti, en út­lit sé frekar fyrir hærra verð á flug­far­gjöldum en ella. Ferðaþjónustan stendur því í nokkuð tvíbentu um­hverfi. Komur er­lendra ferða­manna hafa haldið velli þrátt fyrir hærra verð og minna fram­boð, og greinin er áfram ein stærsta burðarás ís­lensks efna­hags­lífs. Á sama tíma benda bæði Hag­stofan og Lands­bankinn til þess að raun­vöxturinn sé veikari en krónutölurnar gefa til kynna, ferða­menn fái minna fyrir peninginn og óvissan um olíu­verð, flug­fram­boð og haustið sé enn veru­leg.

Share this article