Hluta­bréf lækkuðu í fyrstu við­skiptum í Evrópu í morgun eftir gríðar­legar lækkanir á asískum mörkuðum. Mest var lækkunin í Suður-Kóreu, þar sem Kospi-vísi­talan féll um 8,3% eftir að við­skipti voru stöðvuð tíma­bundið við opnun markaða vegna skarprar lækkunar. Lækkanirnar beindust einkum að tækni­fyrir­tækjum og örgjörvafram­leiðendum sem hafa leitt hækkanir á hluta­bréfa­mörkuðum á árinu vegna væntinga um vöxt í gervi­greind. Sam­sung Electronics lækkaði um 10,2 pró­sent og SK Hynix um 7,7 pró­sent, en félögin tvö vega saman­lagt um 40 pró­sent í Kospi-vísitölunni, sam­kvæmt Financial Times. Í Japan lækkaði Nikkei 225-vísi­talan um 3,9%og breiðari Topix-vísi­talan um 2,5%. Í Taí­van, þar sem hálf­leiðara­risinn TSMC vegur þungt, féll Taiex-vísi­talan mest um sex pró­sent áður en hún endaði daginn 3,5% lægri. Lækkanirnar smituðust yfir í Evrópu í morgun. Stoxx Europe 600-vísi­talan lækkaði í fyrstu við­skiptum og ASML, stærsta félag Evrópu að markaðsvirði og eitt mikilvægasta félagið í alþjóð­legri keðju framleiðslu örgjörva, féll um meira en 3% í upp­hafi áður en lækkunin gekk að hluta til baka. Óróinn kemur í kjölfar lækkana á Wall Street á föstu­dag. Nas­daq Composite-vísi­talan féll þá um 4,2%, sem var mesta lækkun hennar frá apríl í fyrra en sterk vinnumarkaðsskýrsla í Bandaríkjunum ýtti undir væntingar um að bandarískir vextir gætu haldist háir lengur en áður var talið. S&P 500-vísi­talan lækkaði um 2,6% og batt þar með enda á níu vikna hækkunar­skeið. Fjár­festar hafa á síðustu mánuðum safnast í fáein stór tækni- og ör­gjör­va­fyrir­tæki, ekki síst þau sem tengjast upp­byggingu gervi­greindarinn­viða. Svo þröng markaðssýn getur aukið áhættu þegar væntingar breytast eða fjár­festar ákveða að taka hagnað eftir miklar hækkanir. „Það er blanda af nokkrum þáttum að verki á sama tíma,“ hefur Financial Times eftir Emmanuel Cau, hluta­bréfa­greinanda hjá Barcla­ys. Hann nefnir áhyggjur af seðla­bönkum, miklu fram­boði í heitasta hluta markaðarins og að stríðið í Íran sé áfram í bak­grunninum. Áhyggjur fjár­festa beinast einnig að mögu­legu flóði nýrra hluta­bréfaút­boða. SpaceX er að undir­búa skráningu sem gæti orðið ein sú stærsta í sögunni, Meta er sögð skoða um­fangs­mikið hluta­fjárút­boð og Goog­le hefur þegar til­kynnt um 85 milljarða dala hluta­fjárút­boð til að fjár­magna gríðar­legar fjár­festingar í inn­viðum. Þá hafa endur­nýjuð átök í Mið-Austur­löndum aukið þrýsting á markaði. Brot­hætt vopna­hlé milli Ís­raels og Írans virðist hafa riðlast eftir gagn­kvæmar árásir og olíu­verð hækkaði skarpt í morgun. Brent-olía var um 5% hærri og nálægt 98 dölum á tunnu, sem eykur áhyggjur af nýjum verðbólguþrýstingi. Sjá einnig Olíu­verð hækkar eftir flug­skeytaárásir Írans á Ís­rael Ben Sni­der, hluta­bréfaráðgjafi Gold­man Sachs í Bandaríkjunum, sagði í greinar­gerð á föstu­dag að styrkur ný­legrar hækkunar hefði valdið vaxandi áhyggjum meðal við­skipta­vina bankans af því að hluta­bréf hefðu hækkað „of mikið, of hratt“ og endur­spegli ósjálf­bæra bjartsýni fjár­festa. Lækkunin í Asíu og fyrstu viðbrögð í Evrópu benda til þess að fjár­festar séu nú að endur­meta verðlagningu tækni­fyrir­tækja eftir mikla hækkun. Spurningin er hvort um tíma­bundna leiðréttingu sé að ræða eftir kraft­mikið hækkunar­skeið eða upp­haf víðtækari sölu­hrinu á alþjóð­legum hluta­bréfa­mörkuðum.