Stjórnvöld hafa boðað að auka eigi skattlagningu á fjármálageirann hér á landi. Ekki liggur fyllilega fyrir með hvaða hætti boðuð skattlagning verður útfærð eða hvaða greining liggi að baki áformunum. Af orðum stjórnarliða má ráða að slík greining eigi að verulegu leyti eftir að fara fram. Mikilvægt er að þar sé vandað til verka. Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn og Seðlabanki Evrópu hafa margoft varað önnur lönd við að ráðast í slíka skattlagningu án þess að ráðist sé í ítarlega greiningu á áhrifum slíkra skatta á þjóðfélagið, enda geti áhrifin verið margvísleg og ófyrirsjáanleg. Einn af þeim þáttum sem horfa þarf til er að samanburður hefur ítrekað leitt í ljós að sértæk skattheimta á fjármálafyrirtæki hér á landi er þegar verulega umfram það sem þekkist í nágrannalöndunum okkar. Þannig sýndi greining Seðlabankans á síðasta ári að skattgreiðslur íslenskra banka væru tvö- til fjórfalt hærri en alla jafna í Evrópu og sértækir skattar íslensku bankanna væru þrefaldir á við samanburðarbanka í Noregi og Danmörku. Þetta er staðan þrátt fyrir að arðsemi íslenskra banka hafi ekki verið umfram það sem þekkist í öðrum Evrópuríkjum líkt og fram kom í kynningu ráðgjafafyrirtækisins Intellecon á fundi SFF „Hærri skattar, fyrir hvern?“ í vikunni um boðaða skattahækkun. Hinir sértæku skattar ná um leið aðeins til hluta innlendra lánveitenda og ekki til erlendra samkeppnisaðila þeirra. Þá þurfa stjórnvöld einnig að hafa í huga að bankakerfið er að mestu í beinni og óbeinni eigu almennings í gegnum ríkissjóð og lífeyrissjóði. Þannig á ríkissjóður um 40% af bankakerfinu í gegnum 99,8% hlut sinn í Landsbankanum líkt og fram kemur í skýrslu Intellecon. Eigið fé Landsbankans er nú 343 milljarðar króna. Aukin skattheimta kann að draga úr verðmæti bankans og arðgreiðslum sem ella hefðu runnið í ríkissjóð. Lífeyrissjóðir eiga um 29% hlut af viðskiptabönkunum og þá eiga einstaklingar hér á landi með beinum hætti um 10% hlut. Því virðast áformin í reynd byggja á að verulegu leyti á að ríkið skattleggi sig sjálft. Benda má á að hlutur einstaklinga í bönkunum er að miklu leyti tilkominn í kjölfar þess að þrjátíu þúsund Íslendingar keyptu hlut í Íslandsbanka af ríkinu í opnu útboði á síðasta ári. Ekkert kom fram um boðaða skattahækkun í söluferlinu. Ríkið þarf væntanlega að hafa til hliðsjónar hvernig hin óvæntu skattahækkun hefur áhrif á trúverðugleika ríkisins sem seljanda eigna til framtíðar. Stjórnvöld þurfa einnig að gæta að því hvernig hin boðaða skattahækkun samræmist þeirra eigin stefnu eins og hún birtist til að mynda við kynningu stefnuyfirlýsingar ríkisstjórnarinnar og í nýlega birtri atvinnustefnu. Til að mynda um að „hækka ekki skatta á lögaðila“, „skapa fyrirsjáanlegt rekstrarumhverfi“, „efla alþjóðlega samkeppnishæfni Íslands“, stuðla að „aukinni atvinnuvegafjárfestingu“ og „skilvirkari miðlun sparnaðar“ ásamt því að „skapa skilyrði fyrir lækkun vaxta“ svo eitthvað sé nefnt. Hér hefur einungis verið tæpt á nokkrum þáttum af mörgum sem stjórnvöld þurfa að huga að í tengslum við greiningu á boðaðri skattahækkun. Vonandi mun slík skoðun leiða til þess að fallið verði frá hinum áformuðu skattahækkunum og þess í stað ráðist í löngu tímabæra endurhugsun á skattaumgjörð fjármálageirans hér á landi og þeim áhrifum sem hún hefur. Höfundur er greininga- og samskiptastjóri Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu. Greinin birtist fyrst í Viðskiptablaðinu .