Hvalur hf. segir breytingu sem gerð hafi verið á lögum á árinu 2024 og felur í sér að óheimilt er að nýta afurðir sjávarspendýra í dýrafóður ekki studda neinum rökum og vill að þessu banni verði aflétt. Þetta kemur fram í umsögn Hvals um frumvarp atvinnuvegaráðherra um sameiningu Matvælastofnunar, Fiskistofu og Verðlagsstofi skipaverðs í svokallaða Stofnun atvinnuveganna sem Fiskifréttir hafa áður sagt frá. Fyrst var sagt frá innihaldi þessarar umsagnar Hvals á vef DV. Í umsögn Hvals er lagt til að fyrst verið sé á annað borð að hrófla við efni laga nr. 22/1994 um eftirlit með fóðri, áburði og sáðvöru, að gerðar verði breytingar á þeim lögum þannig að aftengd yrði sú „gullhúðun" sem átt hafi sé stað með breytingalögum nr. 29/2024 þar sem Alþingi hafi ákveðið virðast „haldandi að slíkt leiddi af skuldbindingum íslenska ríkisins samkvæmt EES-samningnum“ - sem ekki sér raunin - að óheimilt væri að nota afurðir sem koma af sjávarspendýrum eða aukaafurðum þeirra til fóðurgerðar. Vill Hvalur að breytingin feli meðal annars í sér að heimilt verði að nota dýraprótein sem unnin eru úr aukaafurðum lagardýra og sjávarspendýra sem fóður eða til fóðurgerðar fyrir öll dýr. „Ítrekar Hvalur áskorun sína um að viðeigandi lagfæringar verði gerðar hér á, enda virðist hér hafa gætt misskilnings af hálfu löggjafans um þjóðréttarlegar skuldbindingar íslenska ríkisins hvað þetta varðar. Hefur Hvalur í tvígang óskað frekari skýringa hér á með erindum til atvinnuvegaráðuneytisins 1. október 2025 og 18. apríl 2026 (ítrekun), sem fylgja hér með, en engin svör hafa borist,“ segir í umsögn Hvals sem óskar eftir að mæta á fund þingnefndar og reifa nánar þessi sjónarmið. Erindi þessu fylgja erindi Hvals í samráðsgátt auk erinda til atvinnuvegaráðuneytisins. „Hvalur fær ekki séð af hvaða tilefni eða hvers vegna ákveðið var að bæta við ákvæði um að afurðir sem koma af sjávarspendýrum eða aukaafurðum þeirra sé óheimilt að nota til fóðurgerðar. Eru breytingar á ákvæðinu, hvað þetta varðar, lítið sem ekkert rökstuddar,“ segir Hvalur. Þá segir fyrirtækið að í skýringum við ákvæðið sjálft sé aðeins fjallað um að verið sé að færa regluverk „til samræmis við það sem heimilt er á innri markaði EES-svæðisins". Við lestur á reglugerð ESB megi ráða að ESB sé aðeins að rýmka út heimildir um notkun dýrapróteina í fóður, nánar tiltekið að heimilt sé að nota dýraprótein unnið úr svínum sem fóður fyrir alifugla og öfugt. Hvergi í reglugerðinni sé minnst á sjávarspendýr. „Þá er með öllu óljóst hvað átt sé við með orðalaginu að „skerpt [sé] á því að óheimilt sé að nota afurðir sjávarspendýra og aukaafurða þeirra til fóðurgerðar" hvar ákvæðið kemur nýtt inn í lögin með breytingalögum nr. 29/2024. Samkvæmt eldri lögum var að sönnu heimilt að nýta afurðir sjávarspendýra til fóðurgerðar, svo lengi sem slíkt væri ekki til manneldis (sem Hvalur telur reyndar að hafi verið andstætt stjórnarskrá, þ.e. sú takmörkun),“ segir í umsögn Hvals. Einnig bendir Hvalur á að hvalmjöl og hvallýsi séu eðlislík fiskimjöli og fiskilýsi, það er hafi sömu eiginleika er komi að efnagreiningum. „Hvalur telur því eðlilegt að breytt verði lögunum á þann hátt að heimilt sé að nota hvalmjöl og hvallýsi sem fóður eða til fóðurgerðar fyrir öll dýr, og að uppfylltum sömu skilyrðum og fiskimjöl og fiskilýsi hvað varðar efnagreiningar. Standa engin rök til annars,“ segir Hvalur og leggur til að breytingar verði gerðar þannig að heimilt sé að nota dýraprótein sem unnin eru úr aukaafurðum lagardýra og sjávarspendýra sem fóður eða til fóðurgerðar fyrir öll dýr.