Þorsteinn Víglundsson, formaður Samtaka iðnaðarins og fyrrverandi ráðherra Viðreisnar, segir fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar valda vonbrigðum. „Fjármálaætlun gefur ekki til kynna að ríkisstjórnin sé að taka versnandi stöðu í efnahagsmálum landsmanna alvarlega,“ segir Þorsteinn í færslu á Facebook. Fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar fyrir árin 2027-2031 var í vikunni afgreidd úr fjárlaganefnd og hófust í kjölfarið síðari umræður um áætlunina í þinginu. Meirihluti nefndarinnar lagði til að engar breytingar yrðu gerðar á áætluninni, sem var kynnt í lok mars, þrátt fyrir að Seðlabankinn spáir nú minni hagvexti og aukinni verðbólgu fyrir árið 2027. Þorsteinn segir augljóst að forsendur fjármálaætlunar séu þegar brostnar og bætir við að staðan gæti versnað enn frekar ef ekki verður rétt á málum haldið. Hann hvetur ríkisstjórnina að hverfa frá núverandi stefnu við mótun fjárlaga í sumar. Fjármálaáætlunin gefi til kynna að stjórnvöld hyggist halda áfram með ósjálfbæra aukningu ríkisútgjalda auk þess sem að ríkisstjórnin sé að boða enn frekari skattahækkanir á atvinnulífið á sama tíma og ótvíræð samdráttarmerki séu komin fram í efnahagslífinu. „Nú er ekki tíminn til að seilast dýpra í vasa heimila og fyrirtækja. Nú er tíminn til að taka á útgjaldavanda ríkisins, forgangsraða betur og skapa skilyrði fyrir aukna fjárfestingu, framleiðni og samkeppnishæfni. Einfalda þarf regluverk og auka fyrirsjáanleika í stjórnsýslu. Finna þarf samhljóminn til þess að vinna að framförum sem skila samfélaginu ávinningi.” Sjá einnig Hætti í Viðreisn vegna sam­starfs við Flokk fólksins Hann segir Ísland þegar vera háskattaríki í alþjóðlegum samanburði. „Eftir áratug samfelldrar útgjaldaaukningar hins opinbera ætti umræðan fyrst og fremst að snúast um hvernig við nýtum fjármuni betur og hagræðum í rekstri ríkisins, ekki hvernig við tökum meira af þeim sem skapa verðmætin.” Færri íbúðir verði byggðar Þorsteinn, sem er forstjóri Hornsteins, segir skattahækkanir ríkisstjórnarinnar m.a. stuðla að því að vaxta- og húsnæðiskostnaður landsmanna hækki á sama tíma og íbúðauppbygging er að dragast saman. Þegar séu merki um verulega kólnun í byggingariðnaði. Háir vextir, sterkt raungengi og aukin óvissa í lykilatvinnugreinum séu farin að hafa áhrif á fjárfestingar og framkvæmdir. „Ef þróunin heldur áfram blasir við að færri íbúðir verði byggðar, framkvæmdir dragist saman, atvinnuleysi eykst og atvinnustarfsemi veikist. Við þessar aðstæður ættu stjórnvöld að einbeita sér að því að styðja við fjárfestingu og verðmætasköpun. Þess í stað boðar fjármálaáætlun stjórnvalda skattahækkanir sem munu auka kostnað við húsnæðisuppbyggingu og fjármögnun heimila og atvinnulífs.” Í fjármálaáætluninni boðar ríkisstjórnin frekari lækkun endurgreiðsluhlutfalls vegna vinnu við íbúðarhúsnæði, en hlutfallið er nú 35%. Þorsteinn bendir á að samkvæmt greiningu Samtaka iðnaðarins gæti kostnaður við byggingu 100 fermetra íbúðar hækkað um 2,5–3 milljónir króna ef áform um að afnema endurgreiðslu virðisaukaskatts vegna vinnu við íbúðarhúsnæði verða að veruleika. Ofan á það bætist hækkun bankaskatts sem muni hækka vaxtakostnað enn frekar og er líklegt til að draga úr fjárfestingu að mati Þorsteins. „Við megum ekki endurtaka gömul mistök og kæfa íbúðauppbyggingu, atvinnusköpun og fjárfestingu á þeim tímapunkti þegar hagkerfið þarf mest á þeim þáttum að halda.”