Ríkisstjórnin afgreiddi í síðustu viku rammann að fjárlögum næsta árs. Stefnt er að kynningu fjárlaga þegar þing ­kemur saman venju samkvæmt. Athygli vakti að Daði Már Kristófersson fjármálaráðherra sagði eftir að fjárlagaramminn var samþykktur á fundi ríkisstjórnarinnar að skattar yrðu ekki hækkaðir umfram þess sem er getið í fjármálaáætlun, og væntanlega einnig bloggskrifum Þórðar Snæs Júlíus­sonar framkvæmdastjóra þingflokks Samfylkingarinnar, og að gerðar hefðu verið breytingar á forsendum þeirrar áætlunar í takti við breytta stöðu í efnahagslífinu. Þær skattahækkanir sem hann hafði boðað í bloggi sínu voru hækkun bankaskatts og hækkun á virðisaukaskatti baðlóna. Ríkisútvarpið hafði eftir Daða Má: „Það dreifist nú býsna jafnt það var ekki mikið sem vantaði upp á þannig að menn geta nú séð það í grófum dráttum í fjármálaáætlun en við erum að horfa til þess að gera breiðar dreifingar á því aðhaldi.“ Þessi ummæli benda til þess að ríkis­stjórnin ætli að halda áfram að stinga höfðinu í sandinn þegar kemur að stöðu efnahagsmála. Forsendur fjármála­áætlunarinnar eru brostnar, eins og spár Seðlabankans um minnkandi hagvöxt, vaxandi verðbólgu og atvinnuleysi og fækkun ferðamanna sýna. Með öðrum orðum er ekki lítið sem upp á vantar til að forsendur fjármála­áætlunar ríkisstjórnarinnar haldi. Þvert á móti á móti vantar verulega á að forsendurnar standist og jákvætt hugarfar eitt og sér mun ekki skila halla­lausum fjárlögum eins og ríkisstjórnin hefur stært sig svo mikið af. Engar líkur eru á því að breytingar á virðisaukaskatti baðlóna og hækkun bankaskatts brúi hið fyrirsjáanlega bil og líklegt er að fleiri skattar verði hækkaðir, enda má sjá glitta í slík áform í fjármálaáætluninni þegar lesið er á milli línanna. Orðhengilsháttur fjármálaráðherrans er hins vegar hættur að vekja sérstaka athygli. Ríkisútvarpið hefur eftir Daða Má: „Þegar rætt er um skattahækkanir er mjög mikilvægt að halda til haga að heildarskattbyrði á Íslandi er að lækka, hefur verið að lækka og heldur áfram að lækka miðað við þennan ramma sem við vorum að setja í dag. Miðað við þetta þá er ríkisstjórnin ekki að boða skattahækkanir á almenning? Nei.“ Það mætti spyrja ráðherrann hvort hann ætli að gangast við skattahækkanastefnu ríkisstjórnar þegar heildarskattbyrðin sem hlutfall af landsframleiðslu fer hækkandi eins og nú stefnir í? Staðreynd málsins er að ríkis­stjórnin hefur hækkað skatta á almenning verulega. Það er almenningur sem ber alltaf skattbyrðina, sama hvað það er sem er skattlagt. Eins og bent var á á ­þessum vettvangi í síðustu viku hverfur kostnaðurinn ekki þó að skattar séu hækkaðir á fyrirtæki. Kostnaðurinn af skattahækkunum skilar sér að lokum í hærra vöruverði, lægri launum, færri störfum, minni fjárfestingu eða lakari ávöxtun. Þetta er það sem hagfræðingar nefna skattbyrði: Spurningin er ekki hvort fyrirtæki greiði skattinn í fyrstu heldur hver einstaklingurinn er sem endar með reikninginn. Þess vegna er villandi þegar stjórn­mála­­menn tala eins og hægt sé að leggja nýja skatta á banka, sjávarútveg eða önnur fyrirtæki án þess að það hafi áhrif á almenning. Skattar leggjast á fólk, jafnvel þótt þeir séu innheimtir hjá fyrir­tækjum. Þorsteinn Víglundsson, fyrr­verandi varaformaður Viðreisnar og nú­verandi formaður Samtaka iðnaðarins, ­útskýrði þetta ágætlega í samtali við Vísi á ­dögunum. Þar sagði hann að viðbótar­skattur á bankana kæmi á endanum úr vösum heimila: „Skattar sem lagðir eru á fyrirtæki auka kostnað þeirra og enda gjarnan hjá viðskiptavinum þeirra á endanum. Með sama hætti og breytingar á virðisaukaskatti til hækkunar eða lækkunar skila vöruverðsbreytingum til hækkunar eða lækkunar. Þetta virkar ekkert öðruvísi og algjörlega viðbúið að þetta endi á heimilum og fyrirtækjum.“ Ríkisstjórn Kristrúnar Frostadóttur hefur ekki nein önnur svör á borði en að hækka skatta á almenning, sama hvað hún segir í orði. Það er stefna sem á ­eftir að verða afdrifarík sé horft til þess hvernig horfir í íslensku efnahagslífi um þessar mundir. Þessi leiðari birtist í Viðskiptablaðinu sem kom út 8. júlí 2026.