Sól­veig Anna Jóns­dóttir, for­maður Eflingar, gagn­rýnir harð­lega hug­myndir um inn­göngu Ís­lands í Evrópu­sam­bandið og segir helstu ástæður and­stöðu sinnar lúta að at­vinnu­leysi, þrýstingi á laun og réttindum launafólks á ís­lenskum vinnu­markaði. Í færslu á sam­félags­miðlum segist hún ætla að greiða at­kvæði gegn því að Ís­land haldi áfram á leið í átt að aðild að sam­bandinu í fyrir­hugaðri þjóðar­at­kvæða­greiðslu 29. ágúst. Sól­veig Anna segir þá af­stöðu sína byggjast á því að sam­eigin­leg mynt og peninga­stefna Evrópu­sam­bandsins henti illa litlu og sveiflu­kenndu hag­kerfi á borð við það ís­lenska. „Þegar ég segi að ESB og evran henti ekki smáu og sveiflu­kenndu hag­kerfi Ís­lands er það vegna þess að mér raun­veru­lega finnst það,“ skrifar hún. Óttast aukið at­vinnu­leysi og þrýsting á laun Megin­rök Sól­veigar Önnu eru þau að þjóð sem af­salar sér eigin gjald­miðli og sjálf­stæðri peninga­stefnu hafi færri leiðir til að bregðast við efna­hags­áföllum. Þegar ekki sé lengur hægt að mæta áfalli með breytingum á gengi gjald­miðilsins færist aðlögunin að hennar mati yfir á vinnu­markaðinn. Það geti komið fram í auknu at­vinnu­leysi, lægri launum, minni bóta­greiðslum og niður­skurði hins opin­bera. „Það er alveg ljóst að þegar þjóðríki glatar eigin mynt og sjálf­stæðri peninga­stefnu færist svo­kölluð aðlögun vegna óum­flýjan­legra áfalla kapítal­ismans yfir á vinnu­markaðinn,“ segir hún. Hún telur að slíkar að­gerðir bitni ekki jafnt á öllum þjóðfélags­hópum. „At­vinnu­leysi vex og langtíma­at­vinnu­leysi getur auð­veld­lega fest í sessi, launum er þrýst niður sem og bóta­greiðslum, og mikill niður­skurður verður í öllum fjár­málum hins opin­bera. Aðlögunin bitnar þannig helst á verka- og lág­launafólki,“ skrifar Sól­veig Anna. Hún segir sögu­lega lágt at­vinnu­leysi á Ís­landi mikilvægan eigin­leika ís­lensks sam­félags og gagn­rýnir þá sýn að vinnu­afl geti ein­fald­lega flust milli landa eftir því hvar störf séu í boði. Að hennar mati er at­vinnu­leysi ekki fræði­legt úr­lausnar­efni heldur al­var­legt áfall fyrir verka­fólk og tekjulága. Ver ís­lenska vinnu­markaðslíkanið Sól­veig Anna segir ís­lenska vinnu­markaðslíkanið hafa mikla þýðingu fyrir verka­fólk, þótt hún hafi sjálf oft gagn­rýnt fram­kvæmd þess og vinnu­brögð innan verkalýðs­hreyfingarinnar. Hún telur að innan núverandi kerfis geti stéttarfélög nýtt lög­bundin réttindi sín til að semja um laun og kjör. Aðild að Evrópu­sam­bandinu og upp­taka evru geti að hennar mati grafið undan þessum mögu­leikum ef aðlögun að efna­hags­áföllum fari frekar fram með at­vinnu­leysi og launa­lækkunum. „Vinnu­markaðsmódelið skiptir verka­fólk mestu máli, þar getum við notað laga­leg réttindi okkar til að semja um verðið á vinnu­aflinu,“ segir hún. Hún gagn­rýnir jafn­framt að hluti milli­stéttarinnar leggi mesta áherslu á að evran geti leitt til lægra vaxta­stigs en horfi fram hjá þeirri áhættu sem breytingarnar geti skapað fyrir lág­launafólk. „Það á evran að lækna og þau ætla sjálf ekki að færa fórnir, það eiga aðrir að gera,“ skrifar Sól­veig Anna. Orðið fyrir persónu­legum árásum frá Já-sinnum Stór hluti færslunnar snýr að þeirri um­ræðu sem orðið hefur um af­stöðu hennar og Vil­hjálms Birgis­sonar, formanns Starfs­greina­sam­bandsins, til Evrópu­sam­bandsins. Sól­veig Anna segist hafa verið kölluð svikari og ýmsum öðrum ónefnum vegna and­stöðu sinnar. Þá segir hún hafa verið kallað eftir því að hún og Vil­hjálmur segðu af sér em­bættum sínum yrði niður­staða þjóðar­at­kvæða­greiðslunnar önnur en af­staða þeirra. Hún gagn­rýnir að ólíkar skoðanir á Evrópu­sam­bandinu séu settar fram sem merki um sið­ferði­lega bresti fremur en eðli­legan ágreining um efna­hags- og sam­félags­mál. „Gleymd er sú af­staða, sem liggur til grund­vallar flestu í sið­menntuðu sam­félagi lýðræðis og mál­frelsis, að ólíkar skoðanir séu ekki til marks um sið­ferði­lega bresti,“ skrifar hún. Hún segir um­ræðuna hafa ein­kennst af for­dæmingu og kröfu um undir­gefni og telur að það dragi úr vilja fólks til að taka þátt í rökræðum. Önnur verkefni mikilvægari en ESB-aðild Í lok færslunnar vísar Sól­veig Anna til eldri um­mæla Kristrúnar Frosta­dóttur for­sætis­ráðherra, frá því áður en hún tók við em­bætti, þar sem hún taldi önnur verk­efni mikilvægari en að sækja um aðild að Evrópu­sam­bandinu. Sól­veig Anna segist sammála þeirri af­stöðu en telur núverandi stefnu for­sætis­ráðherra síður sann­færandi. Kjarninn í mál­flutningi hennar er þó að ákvörðun um aðild verði ekki metin ein­göngu út frá vaxta­stigi, við­skiptum eða stöðu krónunnar. Hún telur fyrst og fremst þurfa að horfa til þess hvernig efna­hags­leg aðlögun dreifist milli þjóðfélags­hópa þegar áföll ríða yfir. Að hennar mati er hættan sú að sam­eigin­leg mynt og minni sveigjan­leiki ís­lenskra stjórn­valda leiði til þess að at­vinnu­leysi og þrýstingur á kjör verði helstu tækin til að endur­heimta sam­keppnis­hæfni. Þar muni verka­fólk og lág­launafólk bera þyngstu byrðarnar.