Fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið gerir sjálft ráð fyrir að fyrir­huguð hækkun banka­skattsins geti haft ýmis neikvæð áhrif á við­skipta­vini bankanna og eig­endur þeirra. Þetta kemur fram í greinar­gerð með svo­nefndum band­ormi, frum­varpi um breytingar á ýmsum lögum vegna fjár­laga 2027. Ríkis­stjórnin leggur þar til að sér­stakur skattur á fjár­mála­fyrir­tæki hækki úr 0,145% í 0,254% af skuldum um­fram 50 milljarða króna. Áætlað er að hækkunin skili ríkis­sjóði um sex milljörðum króna í viðbótar­tekjur og að heildar­tekjur af banka­skattinum verði 13,9 milljarðar árið 2027. Ráðu­neytið tekur þó fram að óljóst sé hvernig kostnaðurinn muni á endanum skiptast milli við­skipta­vina og eig­enda bankanna. „Að því marki sem kostnaðinum er velt yfir á við­skipta­vini getur það komið fram í auknum vaxta­mun í formi hærri útláns­vaxta eða lægri inn­láns­vaxta,“ segir í greinar­gerðinni. Þá segir að skatta­hækkunin geti einnig „leitt til hærri þjónustu­gjalda, minna fram­boðs láns­fjár eða strangari lána­skil­yrða“. Beri bankarnir kostnaðinn sjálfir geti hann hins vegar komið fram í minni hagnaði og arð­semi og þannig bitnað á eig­endum þeirra. Getur hækkað útlánsvexti Ráðu­neytið segir jafn­framt bein­línis að hækkun banka­skatts geti leitt til hækkunar útláns­vaxta. Skatturinn hafi þó ekki sömu áhrif og hækkun stýri­vaxta. Stýri­vextir hafi al­mennt áhrif á bæði inn­láns- og útlánsvexti bankanna, en banka­skatturinn auki beint kostnað þeirra banka sem greiða hann. Af­leiðingin geti meðal annars orðið meiri munur á inn­láns- og útlánsvöxtum. Ráðu­neytið setur jafn­framt fram dæmi um hvernig áhrifin gætu komið niður á við­skipta­vinum ef bankarnir veltu öllum viðbótar­kostnaðinum yfir á þá. Ef kostnaðinum væri skipt til helminga milli lántak­enda og innstæðu­eig­enda gætu útlánsvextir að meðaltali hækkað um 0,06 pró­sentu­stig og inn­lánsvextir lækkað um 0,09 pró­sentu­stig. Vaxta­munurinn myndi þá aukast um 0,15 pró­sentu­stig. Á 50 milljóna króna óverð­tryggðu láni með breyti­legum vöxtum myndi 0,06 pró­sentu­stiga hækkun útláns­vaxta auka vaxta­kostnað um 30 þúsund krónur á ári. Lægri inn­lánsvextir myndu á sama tíma draga úr vaxta­tekjum spari­fjár­eig­enda og, að öðru óbreyttu, minnka hvata til sparnaðar. Ráðu­neytið tekur þó sér­stak­lega fram að þetta sé aðeins reiknidæmi byggt á gefnum for­sendum en ekki spá um lík­legustu niður­stöðuna. Sjá einnig Full­meðvituð um að skatta­hækkunin lendir á lántak­endum Minna fram­boð láns­fjár mögu­legt Áhrifin þurfa heldur ekki öll að birtast beint í vöxtum. Í greinar­gerðinni segir að bankarnir kunni að bregðast við með minni lán­veitingum eða strangari skil­yrðum gagn­vart lántak­endum. Þá geti kostnaðurinn einnig komið fram í hærri þjónustu­gjöldum. Beri bankarnir sjálfir hluta skatta­hækkunarinnar lækkar á móti hagnaður þeirra og arð­semi, sem að endingu hefur áhrif á eig­endur bankanna. Þetta er í samræmi við ný­lega greiningu Akkurs sem Við­skipta­blaðið hefur fjallað um, þar sem gert er ráð fyrir að hagnaður skráðra banka geti lækkað um 5–7% verði kostnaðinum ekki velt yfir á við­skipta­vini. Sjá einnig Hækkun bankaskatts vinnur gegn lægri vöxtum