Þórarinn G. Pétursson, varaseðlabankastjóri peningastefnu, sagði á félagsfundi Félags atvinnurekenda á föstudaginn að sjálfvirk verðtrygging eins og notuð er í fjárlagafrumvarpinu varðandi krónutölugjöld og -skatta hins opinbera væri „langvarandi ósiður“ og það væri mikilvægt verkefni að reyna að leggja slíkt af. „Ég heyri það til dæmis bara á mínum samtölum við rekstraraðila í smásöluverslun að þegar þeir heyra þetta verði þeirra samtöl við birgja til dæmis ansi erfið. Menn segja: Ríkið er að hækka um 5,2 — af hverju ættum við þá að hækka um 2,5? Þannig að ég er að þessu leyti alveg sammála, þetta er eitthvað sem mætti gjarnan endurskoða,“ sagði Þórarinn. „Svona er þetta ekki í öðrum löndum” Í fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2027 er gert ráð fyrir að krónutölugjöld ríkisins hækki um 5,2% milli ára. Breytingin nær til áfengis-, tóbaks- og nikótíngjalda, kolefnisgjalds, gistináttaskatts, innviðagjalds, bifreiða- og kílómetragjalds auk útvarpsgjalds og gjalds í Framkvæmdasjóð aldraðra. Sjá einnig Hækka gjöld ríkisins um 5,2% Þessar fyrirhuguðu krónutöluhækkanir ríkisins komu til umræðu á fundinum. Þórarinn lýsti sjálfvirkri vísitölutengingu gjalda ríkisins sem „langvarandi ósið í íslenskum ríkisfjármálum“. „Það er mikilvægt verkefni fyrir hið opinbera að reyna að laga þetta. Svona er þetta ekki í öðrum löndum, að opinberar stofnanir geti bara sjálfar hækkað sín þjónustugjöld til dæmis af því að laun starfsmanna þeirra eru að hækka. Horft utan frá sýnist mér ekki eins mikil viðspyrna hjá þeim sem reka þessar stofnanir gegn launahækkunum eins og ella hefði verið, þegar þarf að taka sjálfstæða ákvörðun um að hækka verðið á þjónustunni. Þarna gerist þetta bara sjálfvirkt,“ sagði Þórarinn. Hann sagði Seðlabankann ekki telja þetta góða nálgun og að bankinn hafi haft áhyggjur af henni, bæði í þessu fjárlagafrumvarpi og því síðasta. „Ekki af því að hækkun á þessum gjöldum skipti í sjálfu sér voðalega miklu máli, heldur vegna afleiðinganna sem þetta hefur, til dæmis að hreyfa við verðbólguvæntingunum af því að við vorum á svo brothættum stað. Hættan er auðvitað að þetta endurtaki sig á næsta ári og ekki gleyma því að það eru aftur ríflegar launahækkanir um næstu áramót. Það er í þessu samhengi sem við vildum gjarnan sjá þetta endurhugsað,“ sagði Þórarinn. Fagnar aðhaldsaðgerðum Þórarinn fagnaði því að aðhaldið í ríkisfjármálunum væri að aukast samkvæmt fjárlagafrumvarpi fyrir árið 2027, sem væri jákvætt. Afgangur væri nú á frumjöfnuði ríkissjóðs, þ.e. án vaxtagjalda og -tekna, sem væri einnig jákvætt. Seðlabankinn tæki enga pólitíska afstöðu til þess hvort jöfnuðinum væri náð með minnkun útgjalda eða hækkun tekna. „Við viljum ekki tjá okkur um það. Það sem við viljum horfa á, er hvert aðhaldsstigið er í þessu og þá út frá því hvaða eftirspurnarþrýsting er verið að búa til út frá verðbólgunni. Og þegar kemur að því að horfa á aðhaldsstigið, þá virðist það vera að aukast. Það er jákvætt. Við vildum auðvitað að það væri meira, vegna þess að það hjálpar þá til við að ná tökum á verðbólgunni og gerir það að verkum að við þurfum þá að gera minna og skaðinn af því sem við þurfum að gera verður minni. Það er jákvætt,“ sagði Þórarinn.