Fjár­festar leita nú í auknum mæli leiða til að eignast hlut­deild í SpaceX áður en geim­fyrir­tæki Elon Musk verður skráð á markað í næsta mánuði. Frá miðjum desember, þegar Musk stað­festi fyrst áform um skráningu félagsins, hafa þrír verðbréfa­sjóðir og fjórir kaup­hallar­sjóðir sem eiga hlut í SpaceX fengið saman­lagt 14 milljarða dala inn­flæði um­fram út­flæði. Þetta kemur fram í gögnum Morningstar sem Financial Times fjallar um. Frá miðjum desember, þegar Musk stað­festi fyrst áform um skráningu félagsins, hafa þrír verðbréfa­sjóðir og fjórir kaup­hallar­sjóðir sem eiga hlut í SpaceX fengið saman­lagt 14 milljarða dala inn­flæði um­fram út­flæði. Þetta kemur fram í gögnum Morningstar sem Financial Times fjallar um. Út­boðið er talið geta orðið stærsta frumút­boð sögunnar. Á sama tíma undir­búa sjóða­fyrir­tæki fjölda nýrra af­urða sem eiga að veita fjár­festum beina eða óbeina hlut­deild í SpaceX eftir skráningu. Sam­kvæmt Financial Times hafa um­sóknir þegar verið lagðar fram um að minnsta kosti 14 kaup­hallar­sjóði sem tengjast hluta­bréfum félagsins þegar þau verða skráð. Mikil eftir­spurn sést einnig í lokuðum fjár­festingar­sjóðum sem eiga nú þegar hlut í SpaceX. Bréf í slíkum sjóðum hafa í sumum til­vikum hækkað yfir undir­liggjandi eigna­virði, þar sem fjár­festar kaupa sig inn í sjóðina til að fá óbeina hlut­deild í félaginu. „Allir eru að hrúgast inn,“ segir Jordan Stu­art, fjár­festingar­stjóri hjá Federa­ted Her­mes, við Financial Times. Hann segir fjár­festa nú dag­lega spyrja um sjóði sem eigi hlut í óskráðum tækni­fyrir­tækjum. „Við höfum aldrei séð þetta áður,“ segir Stu­art. SpaceX lagði fram skráningargögn í síðustu viku. Félagið er enn rekið með tapi en starf­semi þess nær yfir eld­flaugar, gervi­hnetti og gervi­greind. Í gögnum félagsins er lýst framtíðarsýn sem nær meðal annars til námu­vinnslu á smástirnum og farþega­flutninga til tunglsins og Mars. Þótt stjórn­skipan félagsins veiti Musk nær al­gera stjórn hafa fjár­festar leitað allra leiða til að fá hlut­deild í félaginu. Þeir vonast til að njóta góðs af vexti geimiðnaðarins, gervi­greindar­bylgjunni og þeirri ímynd sem fylgir fyrri við­skiptaárangri Musk. „Málið með Elon er að fjár­festar hans tapa ekki peningum,“ segir stjórnandi vogunar­sjóðs við Financial Times. Einn stærsti óbeini far­vegurinn inn í SpaceX er breski fjár­festingar­sjóðurinn Scottish Mort­ga­ge Invest­ment Trust. Sjóðurinn er 16,8 milljarðar punda að stærð og er með 17,9% eigna­safns síns í SpaceX, sem er stærsta ein­staka eign sjóðsins. Bréf Scottish Mort­ga­ge hafa undan­farin ár verið undir undir­liggjandi eigna­virði sjóðsins. Í síðasta mánuði fóru þau hins vegar yfir eigna­virði og eru nú um 7% yfir því. Svipaða þróun má sjá hjá Edin­bur­gh Worldwi­de, sem er með 18,9% eigna­safnsins í SpaceX, og Bailli­e Gif­ford US Growth, þar sem hlut­fallið er 13,8%. Báðir sjóðir hafa hækkað yfir undir­liggjandi eigna­virði á árinu. Kaup­hallar­sjóða­fyrir­tæki á borð við GraniteS­hares, Le­vera­ge Shares, Direxion og Defiance ETFs hafa sótt um að setja á markað sjóði sem veita marg­falda eða öfuga áhættu gagn­vart SpaceX. Slíkir sjóðir eru alla jafna áhættu­meiri en hefðbundnir hluta­bréfa­sjóðir og henta einkum fjár­festum sem vilja taka skammtímastöðu á verðþróun til­tekins hluta­bréfs. Þá hyggjast Tutt­le Capi­tal og Yi­eld­Max bjóða upp á sjóði sem reyna að skapa tekjur með af­leiðu­við­skiptum tengdum hluta­bréfum SpaceX. Slíkar af­urðir geta greitt fjár­festum tekjur ef hluta­bréfið helst yfir til­teknu verði, en tak­marka jafn­framt mögu­legan ávinning ef bréfin hækka mikið. Ben John­son, yfir­maður við­skipta­lausna hjá Morningstar, segir sjóða­fyrir­tæki reyna að nýta sér áhugann á skráningu SpaceX. „Kaup­hallar­sjóða­vélin er komin á fullt þegar út­gef­endur reyna að nýta sér frumút­boð SpaceX,“ segir John­son við Financial Times. Hann segir út­gef­endur vonast til að ein­hverjar af­urðir nái fót­festu og skili þeim tekjum, óháð því hvort sjóðirnir reynist góð fjár­festing til lengri tíma fyrir þá sem kaupa þá. John­son varar við því að sjóða­fyrir­tæki virðist í sumum til­vikum vera að hanna vörur áður en ljóst sé hvort raun­veru­leg þörf sé fyrir þær. „Fjár­festar ættu að vara sig á svona óvarkárri nálgun við vöruþróun,“ segir hann. Fleiri sjóðir sem tengjast geimþema hafa verið settir á markað frá því í febrúar. Þeir bera auð­kenni á borð við MARS og WARP og bætast við sjóði sem fyrir eru, til dæmis JEDI og UFO. Um­sóknir um að minnsta kosti þrjá slíka sjóði til viðbótar bíða af­greiðslu. Sumir fjár­festar segja áhugann orðinn að viðvörunar­merki. Barry Glavin, hluta­bréfa­stjóri hjá Amundi, sem stýrir eignum upp á 2.400 milljarða evra, segir þróunina bera merki um spá­kaup­mennsku. „Svona hlutir eru viðvörunar­merki,“ segir Glavin. Hann segir að því meiri sem trú fjár­festa verði á hug­myndum um öruggan hagnað og tækifæri sem „ekki sé hægt að tapa á“, því erfiðara verði um­hverfið fyrir langtíma­fjár­festa. „Þetta getur gengið vel um tíma, en við vitum öll hvernig svona sögur enda yfir­leitt,“ segir hann. Kri­sto­fer Bar­rett, yfir­maður alþjóð­legra hluta­bréfa­fjár­festinga hjá Car­mignac, segir að um spá­kaup­mennskuæði sé að ræða þar sem fjár­festar kaupi án þess að huga nægi­lega að verði. Hluta­bréf nokkurra félaga sem fjár­festar líta á sem óbeina leið til að veðja á SpaceX hafa einnig hækkað mikið. Redwire, sem fram­leiðir búnað fyrir gervi­hnetti og geim­för, hefur orðið sér­stak­lega vinsælt meðal al­mennra fjár­festa. Sam­kvæmt gögnum Vanda Research keyptu al­mennir fjár­festar meira af bréfum Redwire í vikunni þegar skráning SpaceX var til­kynnt en nokkru sinni fyrr. Breska félagið Fil­tronic og kóreski íhluta­fram­leiðandinn Sphere, sem bæði eru birgjar SpaceX, hafa hækkað um meira en 100% á árinu. Fjar­skipta­fyrir­tækið EchoStar, sem seldi SpaceX tíðni­heimildir í skiptum fyrir hlut í félaginu, hefur hækkað um meira en 500% á síðustu tólf mánuðum. Renos Savvi­des, yfir­maður hluta­fjár­markaða hjá Neu­berger Ber­man, segir sjald­gæft að fyrir­tæki eins og SpaceX komi á markað. „Það gerist kannski einu sinni á starfsævinni að fyrir­tæki eins og þetta komi fram,“ segir hann. Hann varar þó við því að mikil út­boðs­gleði á árinu, þar sem einnig er búist við skráningu gervi­greindar­fyrir­tækjanna Ant­hropic og OpenAI, geti bent til þess að hækkunar­skeiðið á hluta­bréfa­mörkuðum sé farið að nálgast enda­punkt. Hann segir stöðuna minna á árið 2021, þegar mikil hluta­bréfaút­gáfa og mikil bjartsýni á markaði komu á undan lækkunum árið 2022. Með því eigi hann við að þegar mörg eftir­sótt vaxtar­fyrir­tæki flýti sér á markað á sama tíma og fjár­festar virðist til­búnir að kaupa nánast hvað sem er, geti það verið vís­bending um að markaðurinn sé orðinn of heitur. „Ég óttast að þetta sé merki um að toppnum sé náð,“ segir Savvi­des.